برخی درمانهای دارویی حین و بعد از شیمی درمانی میتواند از عوارض شیمیدرمانی پیشگیری كند
شیمی درمانی بدون تهوع
فقط كسانی كه با بیماری سرطان، به سختی دست و پنجه نرم كردهاند، میدانند ابتلا به این بیماری از زمانی كه تشخیص آن قطعی میشود تا وقتی درمان جراحی و سپس شیمی درمانی یا رادیوتراپی انجام بشود، چه عوارض جسمی و روحی سنگینی به همراه دارد .به ویژه آن كه درمان سرطان از جراحی گرفته تا رادیوتراپی و شیمی درمانی با عوارض مختلفی همراه است كه آزاردهنده و فرسایشی است . با این حال هفته گذشته دكتر محمد بابایی، دبیر علمی كنگره برخورد با اختلالات خونی و متابولیك شیمیدرمانی گفت: بخش عمدهای از عوارض خونی و متابولیك ناشی از شیمی درمانی در بیماران مبتلا به سرطان قابل پیشگیری است.
اهمیت این قضیه بهویژه برای بیماران سرطانی ما را بر آن داشت تا با این متخصص آنكولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علومپزشكی تهران به گفتوگو بنشینیم .
عوارض معمول ناشی از شیمی درمانی شامل عوارض خونی و عفونی، اختلالات الكترولیتی و مشكلات گوارشی میشود.برخی از این عوارض در حین شیمی درمانی و بعضی مدتی بعد از تزریق داروهای شیمی درمانی اتفاق میافتد.شدت و میزان نیز به نوع سرطان و شیمی درمانی مرتبط با آن بستگی دارد.
داشتن روحیه خوب
داشتن روحیه خوب، كسب اطلاعات كافی در مورد بیماری و درمان آن و یافتن روشهایی برای مقابله با عوارض جانبی شیمی درمانی و نیز همكاری خوب تیم درمانی بیمار برای كاهش عوارض درمانی میتواند به كاهش نگرانی و هیجان و عوارض ناشی از درمان كمك كنند.
تشخیص و پیش بینی عوارض
نكته مهم برای پیشگیری از عوارض شیمیدرمانی آن است كه پزشك و تیم درمانگر سرطان، عوارض شیمی درمانی را به خوبی بشناسند و بتوانند با تمهیدات و اقدامات لازم این عوارض را به حداقل برسانند تا از مشكلات بیمار كاسته شود و بیمار مبتلا به سرطان بتواند درمان را با حداقل عوارض و مشكلات دریافت كند.
كاهش عوارض با درمانهای دارویی
آشنایی پزشكان با عوارض شیمیدرمانی و ارتقای دانش آنان سبب میشود كه تیم درمانی، عوارض را پیشبینی و بر اساس آن پیشگیریهای لازم را انجام دهد. برخی از درمانهای دارویی حین و بعد از شیمیدرمانی میتواند از عوارض شیمیدرمانی پیشگیری كند .
انكولوژیست با توجه به نوع سرطان و داروی مناسب برای درمان هر بیمار، عوارض را پیشبینی و با تمهیدات و داروهای مختلف از پیش آمدن این عوارض تا حد امكان پیشگیری خواهد كرد و در حین و پس از تزریق شیمیدرمانی مراقبتهای لازم از بیمار جهت كنترل این عوارض به عمل خواهد آمد.
در بخش زیادی از بیماران میتوان از طریق پیشبینی عوارض، از بروز آنها پیشگیری و یا با تجویز دقیق دارو این عوارض را كنترل كرد. با تزریق میزان مناسب داروی شیمیدرمانی و زمان مناسب تزریق و استفاده از داروهای مختلف همراه و یا قبل و بعد از شیمیدرمانی میتوان عوارض شیمیدرمانی را به حداقل رساند.
مصرف غذاهای پر كالری
متخصصان تغذیه بیماران مبتلا به سرطان بر مصرف بیشتر غذاهای پركالری در بیمارانی كه مراحل درمان سرطان را طی میكنند تاكید دارند. بر این اساس، ممكن است خوردن یا نوشیدن مقادیر بیشتری شیر، خامه، پنیر و تخممرغ آبپز توصیه شود. حتی گاهی به این بیماران توصیه میشود كه كمتر از غذاهای پرفیبر مصرف كنند زیرا این غذاها احتمال بروز اسهال یا سوزش دهان را افزایش میدهند.
بررسیها نشان داده است افرادی كه تغذیه خوبی دارند بهتر با عوارض جانبی شیمیدرمانی مقابله و حتی دوز بالای داروها را به خوبی تحمل میكنند. اگر بیمار تغذیه خوبی داشته باشد و كالری و پروتئین كافی در رژیم غذایی خود دریافت كند، خیلی بهتر عوارض شیمی درمانی را تحمل خواهد كرد .