آنچه از ماه‌گرفتگی امشب باید بدانید
وقت سرخ‌رویی ماه
هنوز یك سال از وقوع طولانی‌ترین ماه‌گرفتگی قرن نگذشته كه باید مهیای تماشای خسوف دیگری بشویم. پنجم مرداد سال گذشته بود كه 103 دقیقه ماه سرخ در آسمان ایران درخشید و حالا امشب قرار است شاهد عبور كره ماه از بخشی از سایه زمین در فضا باشیم.
امشب ماه‌گرفتگی با ورود قرص ماه در ساعت 23:15:01 به نیم‌سایه زمین در فضا آغاز می‌شود. نیم‌سایه، بخش روشن‌تر سایه زمین در فضاست و آغاز این بخش از ماه‌گرفتگی با چشم غیرمسلح چندان قابل تشخیص نیست. اما با واردشدن بخش‌های بیشتری از قرص ماه به نیم‌سایه تا حدودی می‌شود احساس كرد قرص ماه كمی تاریك‌تر از حالت عادی شده است.
اما در ادامه آن بخش از مراحل خسوف كه همگان بتوانند تشخیص دهند با ورود قرص ماه به سایه زمین آغاز می‌شود؛ این اتفاق در ساعت 00:32:53 بامداد چهارشنبه 26 تیر 98 رخ می‌دهد. از این زمان به بعد در حالی كه قرص كامل ماه بر فراز افق جنوبی می‌درخشد اندك‌اندك شاهد تیره‌شدن قرص ماه از قسمت بالا- چپ خواهید بود. هرچه زمان بگذرد خواهید دید بخش‌های بیشتری از قرص ماه زیر سایه زمین می‌رود و ماه تیره‌تر می‌شود. با این حال از آنجا كه این ماه‌گرفتگی به صورت كامل رخ نمی‌دهد، در اوج خسوف جزئی در ساعت 02:01:55 می‌بینید 65 درصد از قرص ماه در سایه زمین قرار گرفته و بقیه آن به صورت بخش روشن‌تری جلوه می‌كند كه درنیم سایه قرار دارد. اگر از حدود ساعت 01:30 تا 02:30 بامداد به بخش گرفته ماه خوب دقت كنید، به‌خوبی می‌توانید گردی سایه زمین را روی رخ ماه تشخیص دهید؛ شیوه ساده‌ای برای پی‌بردن به گردی زمین كه دست‌كم از 2700 سال پیش اخترشناسان بابلی از طریق آن به كروی بودن زمین پی بردند و چند قرن بعد اراتوستن با ارائه ابتكاری هندسی توانست محیط زمین را محاسبه كند.
پس از این‌كه خسوف در حوالی ساعت 2 بامداد چهارشنبه 26 تیر به اوج رسید رفته‌رفته می‌بینید همزمان با این‌كه ماه به سمت افق مغرب و زمان غروبش نزدیك می‌شود، به تدریج در مسیر خارج شدن از سایه زمین پیش می‌رود و دقیقه به دقیقه از وسعت بخش تاریك روی قرص ماه كم می‌شود. این وضعیت تا ساعت 03:30:51 ادامه خواهد یافت تا در آن زمان قرص ماه از سایه زمین بیرون برود. در ادامه ماه مراحل عبور از نیم‌سایه زمین را طی می‌كند تا این‌كه در نهایت ساعت 04:48:51 ثانیه ماه به كلی از نیم‌سایه زمین خارج خواهد شد و به این ترتیب خسوف جزئی پایان می‌یابد.
جالب است بدانید امشب به‌جز ما در ایران، ساكنان اغلب قاره‌ها در آسیا، اروپا، آفریقا، آمریكای جنوبی و حتی جنوبگان كه در زمان رخداد این ماه‌گرفتگی در شب قرار دارند می‌توانند شاهد رخداد این پدیده جذاب باشند و فقط مردم آمریكای شمالی هستند كه اقبال دیدن این خسوف را نخواهند داشت.
در پایان لازم است اشاره كنم استثنائا اگر امشب زود بخوابید یا از بداقبالی با آسمانی ابری روبه‌رو شوید تا بیش از چهار سال دیگر نمی‌توانید شاهد هیچ خسوفی در ایران باشید. برای دیدن ماه‌گرفتگی بعدی از ایران باید تا ششم آبان 1402 صبر كنید. تأكید می‌كنم تماشای خسوف هیچ خطری برای هیچ‌كسی ندارد، حتی برای مادران باردار! با خیال آسوده خرافات را فراموش كنید و همراه با بچه‌ها و دیگر اعضای خانواده از بام یا حیاط خانه خسوف را تماشا كنید، به جا آوردن نماز آیات را فراموش نكنید و با دوربین گوشی یا دیگر دوربین‌های حرفه‌ای از این پدیده زیبا عكس بگیرید و زیبایی آن را با دوستانتان در شبكه‌های اجتماعی به اشتراك بگذارید.