نظرسنجی تازه ایسپا نشان می‌دهد اولویت‌های مردم تغییر كرده و دیگر حواشی زندگی چهره‌ها برایشان در اولویت نیست
هر كسی كار خودش؟!
فعالیت در فضای مجازی امروزه بخشی از زمان روزانه بسیاری از افراد را به خود اختصاص داده است. خیلی‌ها از اول روزشان سر در فضای مجازی دارند و خیلی‌های دیگر هم تا نیمه‌های شب در همین عالم غیرواقعی كه خیلی از ساحت‌های واقعی زندگی‌مان را هم تحت‌الشعاع قرار می‌دهد به سر می‌برند. خلاصه كه از بیداری تا خواب همه‌مان خواه‌ناخواه با فضای مجازی و شبكه‌های اجتماعی در ارتباط است و اغلب‌مان در روز ساعت یا ساعاتی را در اینستاگرام، تلگرام، توییتر و... می‌گذرانیم. خلاصه بخشی از اطلاعات، سرگرمی و حتی خریدهای شخصی مان هم این روزها از همین طریق انجام می‌شود. این فضا اما طی سال‌های گذشته كه مدام همه گیری و مخاطب بیشتری را تجربه كرده، تغییرات جالبی هم در كاربران خود ایجاد كرده است. بخشی از این تغییرات را می‌توان در نظرسنجی تازه مركز افكارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) مشاهده كرد.
تغییر اولویت‌های مردم
براساس این نظرسنجی كه به‌صورت تلفنی انجام شده و جامعه آماری‌اش شهروندان كل كشور اعم از شهری و روستایی بوده‌اند، 3/82 درصد مردم موافق انتشار اخبار و تصاویر زندگی شخصی هنرمندان و افراد مشهور در شبكه‌های اجتماعی مجازی و رسانه‌های عمومی نبوده و 8/15 درصد پاسخگویان موافق این موضوع بوده‌اند. آمار بالای مخالفان انتشار این خبرها نشان از آن دارد كه مردم به اندازه گذشته دنبال سرك كشیدن در زندگی افراد مشهور نیستند و دغدغه‌های دیگری دارند. این در حالی است كه قبل‌تر رسانه‌های زرد می‌توانستند با درج گزارش‌ها و اخباری كه بعضا تكذیب هم می‌شد، فروش خوبی داشته باشند. چون دانستن این كه یك چهره چطور زندگی می‌كند و چه اتفاقات و حواشی برایش ایجاد شده، برای جامعه بسیار مهم بود. حالا تصورش را بكنید در چنین جامعه‌ای وقتی فضای مجازی شروع می‌كند به پررنگ شدن، مردم تا چه اندازه به سمت این موضوعات جلب می‌شوند. اما حالا همین آمار نشان می‌دهد روندی معكوس در حال طی شدن است و اغلب مردم دیگر تمایل چندانی به انتشار خبرهای مرتبط به زندگی چهره‌های معروف ندارند.
باز هم نه!
هر چند 3/82 درصد مردم موافق انتشار اخبار زندگی هنرمندان و چهره‌های سرشناس نیستند، اما پرسش بعدی كه با مردم مطرح شده، نشان می‌دهد بخشی از افراد جامعه هر چند كم، هنوز هم مشتری پروپا قرص این دست خبرها هستند. اما با این حال، باز هم بخش عمده‌ای از همان‌ها كه به انتشار اخبار زندگی چهره‌های معروف نه گفته‌اند، به‌خواندن آنها هم نه می‌گویند و همین رویه را ادامه می‌دهند.
ایسپا از پاسخگویان به سؤال قبلی پرسیده است: «شما اخبار زندگی افراد مشهور (سیاستمداران، هنرمندان و ورزشكاران) را تا چه اندازه دنبال می‌كنید؟ 3/42 درصد پاسخگویان بیان كرده‌اند به میزان كم و خیلی كم این دست از اخبار را دنبال می‌كنند. 7/8 درصد پاسخگویان به میزان زیاد و خیلی زیاد و 1/12 درصد تا حدودی این اخبار را دنبال می‌كنند. همچنین 7/36 درصد مردم گفته‌اند اصلا اخبار مربوط به زندگی افراد مشهور را دنبال نمی‌كنند.
چه اتفاقی افتاده؟
همان‌طور كه توضیح دادیم زمانی برای مردم حواشی زندگی چهره‌ها بسیار مهم بود و حالا آمارها می‌گویند این توجه تبی بوده كه فروكش كرده است. هر چند هنوز هم در فضای مجازی صفحاتی كه به اخبار حاشیه‌ای زندگی چهره‌ها می‌پردازند مورد توجه هستند؛ اما این توجه نسبت به چند سال گذشته دستخوش تغییرات بسیاری شده است. هواداری از یك چهره، دیگر شكل و شمایل گذشته را ندارد. حضور چهره‌های معروف در فضای مجازی و آشنایی بیشتر مردم با آنها، جامعه را به سمت یك بینش و آگاهی تازه سوق داده و گویی مردم در حال كسب سواد رسانه‌ای هستند. كاربران با چهره‌ها مخالفت می‌كنند و نظر خود را در قالب كامنت‌ها و پست‌ها به اشتراك می‌گذارند. نمونه این مورد را بارها دیده ایم. پرویز پرستویی بازیگر سینما كه قبلا در چشم مردم جایگاهی غیرواقعی داشت، حالا هنرمندی است كه كارهایش را دوست دارند، اما با برخی نظراتش مخالفت می‌كنند. یعنی دیگر خبری از تایید صرف نیست و شیفتگی‌ها و حتی گاه نفرت‌های قبل در حال منطقی‌تر شدن هستند. چرا كه مردم از یك‌سو نظرات شخصی چهره‌ها را در صفحه‌هایشان می‌خوانند و درباره‌اش اظهار‌نظر می‌كنند، از دیگر سو، در صفحاتی كه اخبار مربوط به آنها را منتشر می‌كنند، نظرات دیگر كاربران را هم می‌خوانند و سعی می‌كنند به فكر و تحلیل بهتری برسند. هر‌چند با این همه آسیب‌های فضای مجازی كم نیستند و در همین فضاها هم هستند كاربرانی كه تبلیغات نامناسب و بددهنی پیشه كرده‌اند، اما باید عیب و هنر فضای مجازی هر دو را دركنار هم دید و چه بهتر این‌كه مردم در این فضا یاد می‌گیرند هیچ‌كس بت نیست، هر آدمی چهره باشد و نباشد، خوبی‌ها و بدی ها، اشتباهات و نظرات درست و نادرست خود را دارد و باید میان این دو با هم تفكیك قائل شوند.
براساس این نظرسنجی كه به‌صورت تلفنی انجام شده و جامعه آماری‌اش شهروندان كل كشور اعم از شهری و روستایی بوده‌اند، 3/82 درصد مردم موافق انتشار اخبار و تصاویر زندگی شخصی هنرمندان و افراد مشهور در شبكه‌های اجتماعی مجازی و رسانه‌های عمومی نبوده و 8/15 درصد پاسخگویان موافق این موضوع بوده‌اند. آمار بالای مخالفان انتشار این خبرها نشان از آن دارد كه مردم به اندازه گذشته دنبال سرك كشیدن در زندگی افراد مشهور نیستند و دغدغه‌های دیگری دارند. این در حالی است كه قبل‌تر رسانه‌های زرد می‌توانستند با درج گزارش‌ها و اخباری كه بعضا تكذیب هم می‌شد، فروش خوبی داشته باشند. چون دانستن این كه یك چهره چطور زندگی می‌كند و چه اتفاقات و حواشی برایش ایجاد شده، برای جامعه بسیار مهم بود. حالا تصورش را بكنید در چنین جامعه‌ای وقتی فضای مجازی شروع می‌كند به پررنگ شدن، مردم تا چه اندازه به سمت این موضوعات جلب می‌شوند. اما حالا همین آمار نشان می‌دهد روندی معكوس در حال طی شدن است و اغلب مردم دیگر تمایل چندانی به انتشار خبرهای مرتبط به زندگی چهره‌های معروف ندارند.
باز هم نه!
هر چند 3/82 درصد مردم موافق انتشار اخبار زندگی هنرمندان و چهره‌های سرشناس نیستند، اما پرسش بعدی كه با مردم مطرح شده، نشان می‌دهد بخشی از افراد جامعه هر چند كم، هنوز هم مشتری پروپا قرص این دست خبرها هستند. اما با این حال، باز هم بخش عمده‌ای از همان‌ها كه به انتشار اخبار زندگی چهره‌های معروف نه گفته‌اند، به‌خواندن آنها هم نه می‌گویند و همین رویه را ادامه می‌دهند.
ایسپا از پاسخگویان به سؤال قبلی پرسیده است: «شما اخبار زندگی افراد مشهور (سیاستمداران، هنرمندان و ورزشكاران) را تا چه اندازه دنبال می‌كنید؟ 3/42 درصد پاسخگویان بیان كرده‌اند به میزان كم و خیلی كم این دست از اخبار را دنبال می‌كنند. 7/8 درصد پاسخگویان به میزان زیاد و خیلی زیاد و 1/12 درصد تا حدودی این اخبار را دنبال می‌كنند. همچنین 7/36 درصد مردم گفته‌اند اصلا اخبار مربوط به زندگی افراد مشهور را دنبال نمی‌كنند.
چه اتفاقی افتاده؟
همان‌طور كه توضیح دادیم زمانی برای مردم حواشی زندگی چهره‌ها بسیار مهم بود و حالا آمارها می‌گویند این توجه تبی بوده كه فروكش كرده است. هر چند هنوز هم در فضای مجازی صفحاتی كه به اخبار حاشیه‌ای زندگی چهره‌ها می‌پردازند مورد توجه هستند؛ اما این توجه نسبت به چند سال گذشته دستخوش تغییرات بسیاری شده است. هواداری از یك چهره، دیگر شكل و شمایل گذشته را ندارد. حضور چهره‌های معروف در فضای مجازی و آشنایی بیشتر مردم با آنها، جامعه را به سمت یك بینش و آگاهی تازه سوق داده و گویی مردم در حال كسب سواد رسانه‌ای هستند. كاربران با چهره‌ها مخالفت می‌كنند و نظر خود را در قالب كامنت‌ها و پست‌ها به اشتراك می‌گذارند. نمونه این مورد را بارها دیده ایم. پرویز پرستویی بازیگر سینما كه قبلا در چشم مردم جایگاهی غیرواقعی داشت، حالا هنرمندی است كه كارهایش را دوست دارند، اما با برخی نظراتش مخالفت می‌كنند. یعنی دیگر خبری از تایید صرف نیست و شیفتگی‌ها و حتی گاه نفرت‌های قبل در حال منطقی‌تر شدن هستند. چرا كه مردم از یك‌سو نظرات شخصی چهره‌ها را در صفحه‌هایشان می‌خوانند و درباره‌اش اظهار‌نظر می‌كنند، از دیگر سو، در صفحاتی كه اخبار مربوط به آنها را منتشر می‌كنند، نظرات دیگر كاربران را هم می‌خوانند و سعی می‌كنند به فكر و تحلیل بهتری برسند. هر‌چند با این همه آسیب‌های فضای مجازی كم نیستند و در همین فضاها هم هستند كاربرانی كه تبلیغات نامناسب و بددهنی پیشه كرده‌اند، اما باید عیب و هنر فضای مجازی هر دو را دركنار هم دید و چه بهتر این‌كه مردم در این فضا یاد می‌گیرند هیچ‌كس بت نیست، هر آدمی چهره باشد و نباشد، خوبی‌ها و بدی ها، اشتباهات و نظرات درست و نادرست خود را دارد و باید میان این دو با هم تفكیك قائل شوند.