سفر سالم با رعایت نكته‌های تغذیه‌ای و بهداشتی
از قضا، با غذا مریض نشویم!
بعضی‌ها صبر می‌كنند امتحانات بچه‌ها تمام شود تا سفر بروند. بعضی‌ها بیشتر صبر می‌كنند تا گرمای تیر هم رد شود و بعضی‌ها هم كلا سفر را به شهریور موكول می‌كنند كه هوا در اغلب شهرهای كشورمان خنك‌تر شده است. خلاصه این‌كه با وجود گران شدن بلیت همه وسایل نقلیه سفری و قیمت هتل‌ها؛ اما باز هم هستند آنهایی كه كمی از خرج‌های دیگر درز می‌گیرند تا به سفر برسند. یكی از بخش‌های مهم سفر، طبیعتا تغذیه و رعایت نكته‌های بهداشتی است؛ از دو نظر. نخست این‌كه همه دوست داریم خوراكی‌های خاص هر شهر یا كشوری را امتحان كنیم و دوم این‌كه باید با تغذیه مناسب و بهداشتی، سلامت بمانیم تا سفر خوشی داشته باشیم. به همه این دلایل، درباره سفر و بهداشت تغذیه‌ای آن با دكتر فرزاد شیدفر، دكترای تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشكی ایران صحبت كرده‌ایم.
«ممكن است غذای مقصد مناسب یا مطابق ذائقه شما نباشد. بنابراین حداقل برای یك روز، غذا همراه داشته باشید.» دكتر شیدفر پس از این توضیح ادامه می‌دهد: ساندویچ‌های خانگی بهترین انتخاب هستند، اما درباره آنها باید مواردی را رعایت كنید. نخست این‌كه از ماده اولیه‌ای كه خیلی زود فاسد می‌شود، استفاده نكنید. دوم این‌كه خوراكی‌ها نباید در معرض گرما قرار گیرند. دمای بالا فسادپذیری غذاها را تسریع می‌كند.
او ادامه می‌دهد: درطول سفر، یكی از نكته‌ها، تنظیم دمای مناسب برای جلوگیری از فساد موادغذایی است. بهترین راهكار استفاده از كلمن و نگهداری همه خوراكی‌ها داخل آن است.
برای این منظور استفاده از یخ یا كیسه‌های سرماساز مناسب است. برای این‌كه دمای داخل كلمن همیشه سرد بماند، كلمن را بررسی كنید و درصورت آب شدن یخ یا تغییر وضعیت كیسه‌های سرماساز به كلمن یخ اضافه كرده یا كیسه‌های یخ‌ساز را تعویض كنید. یك‌بار یخ‌گذاری داخل كلمن كافی نیست؛ به‌ویژه اگر مسیر سفر طولانی باشد.
از كنسروها كمك بگیرید
«بهتر است غذاهای پخته شده برای مسیر سفر، پروتئین كمی داشته باشد.» این استاد دانشگاه ادامه می‌دهد: كنسروها یكی از بهترین خوراكی‌ها برای مسیر سفر یا حتی مقصد هستند؛ به‌ویژه اگر به شهر یا كشوری سفر می‌كنید كه از وضعیت غذایی و ذائقه مردم آن مكان، اطلاع كمتری دارید. دكتر شیدفر درباره مصرف كنسروها می‌گوید: نكته نخست این‌كه حتما باید كنسرو، 20 دقیقه داخل آب بجوشد. این نكته به‌ویژه برای كنسروهای حاوی گوشت، ماهی، سبزیجات و لوبیا ضروری است. نكته دوم این‌كه، اگر از كنسروی مقداری باقی ماند، نباید آن را نگه داشت. باقیمانده آن باید دور ریخته شود. به این دلیل كه مواد داخل كنسرو یك‌بار حرارت دیده‌اند و نباید نگهداری شوند. او اضافه می‌كند: هر نوع خوراكی پخته‌ای كه دارید، باید ضمن این‌كه در دمای خنك نگهداری شود؛ حداكثر تا سه ساعت خورده شود، به عقیده این استاد دانشگاه، در مصرف انواع ماهی و دیگر غذاهای دریایی باید دقیق بود. این نكته چه در داخل كشور و چه خارج از مرزها، ضروری است.
بین راه غذا نخورید
«حتما در مسیر سفر استراحت كرده و خوراكی بخورید؛ اما در رستوران‌های بین راهی كه از كیفیت غذا و رعایت بهداشت آن مطمئن نیستید، غذا نخورید». دكتر شیدفر ادامه می‌دهد: باید از كیفیت خوراكی‌های ارائه شده در رستوران مطمئن باشید، اما با این حال، توصیه اكید بر این است كه از سبزی و سالادهای ارائه شده در این رستوران‌ها استفاده نكنید؛ فقط غذای پخته‌شده، همراه با نوشیدنی یا ماست بسته‌بندی‌شده استفاده‌كنید.
به رایج‌ترین مشکل
دچار نشوید!
اگر خدایی‌ناكرده برای یك بار هم كه شده به اسهال مسافرتی دچار شده باشید، می‌دانید درباره چه مشكل بزرگی صحبت می‌كنیم. بیمار شدن در سفر، قطعا خوشایند نیست. دكتر فرزاد شیدفر درباره بیماری رایج سفر یعنی اسهال مسافرتی، به‌ویژه در فصل تابستان، می‌گوید: اسهال مسافرتی یكی از رایج‌ترین و البته آزاردهنده‌ترین مشكلات در طول سفر است. این بیماری معمولا در فصل تابستان رایج‌تر بوده و اغلب هم افرادی كه از مناطقی با سطح بهداشتی بالا به مناطقی با سطح بهداشتی پایین سفر می‌كنند دچار آن می‌شوند. او ادامه می‌دهد: آلودگی خوراكی‌ها به‌ویژه سبزیجات به عامل بیماری‌زایE.Coli یا اِشِرشیاكلی، علت ابتلا به این بیماری است.
دكتر شیدفر درباره دیگر عوامل بیماری زای سفر می‌گوید: آلودگی شیرینی‌های خامه‌ای به باكتری اشرشیاكلی، استفاده از لبنیات غیرپاستوریزه و اصطلاحا خام یا محلی از دیگر دلایل ابتلای مسافران به بیماری است. بنابراین باید از خوردن سبزی، سالاد و لبنیات غیرپاستوریزه در مسیر سفر یا مقصد خودداری كرده و فقط سبزی و سالاد خانگی یا لبنیات پاستوریزه استفاده كرد. علاوه بر این، بهتر است در مقصد از خوردن شیرینی و كیك خامه‌ای، دسرهای چرب و... خودداری كنید.
به آب دقت كنید
یكی دیگر از عوامل بیماری‌زا، نوشیدن آب آلوده است. دكتر فرزاد شیدفر در این باره توضیح می‌دهد: آب آشامیدنی سالم همراه‌تان داشته باشید و از نوشیدن آب‌هایی كه به سلامت آنها اطمینان ندارید، خودداری كنید. آب باقیمانده از یخی كه داخل كلمن آب شده، قابل خوردن نیست. به این دلیل كه به سلامت آبی كه از آن قالب‌های بزرگ یخ را درست می‌كنند، اطمینانی نیست. او اضافه می‌كند: در پارك‌ها، مناطق اقامتی بین جاده‌ای و هر نقطه در مسیر سفر، بهتر است از آب ننوشیده و فقط از آبی كه همراه آورده‌اید یا به شكل بطری آب معدنی خریداری كرده‌اید، استفاده كنید.
«پیش از خرید هر خوراكی یا رفتن به هر رستورانی، به تاریخ تولید و انقضا و پروانه بهداشتی رستوران موردنظر توجه كنید.»
او ادامه می‌دهد: درطول سفر، یكی از نكته‌ها، تنظیم دمای مناسب برای جلوگیری از فساد موادغذایی است. بهترین راهكار استفاده از كلمن و نگهداری همه خوراكی‌ها داخل آن است.
برای این منظور استفاده از یخ یا كیسه‌های سرماساز مناسب است. برای این‌كه دمای داخل كلمن همیشه سرد بماند، كلمن را بررسی كنید و درصورت آب شدن یخ یا تغییر وضعیت كیسه‌های سرماساز به كلمن یخ اضافه كرده یا كیسه‌های یخ‌ساز را تعویض كنید. یك‌بار یخ‌گذاری داخل كلمن كافی نیست؛ به‌ویژه اگر مسیر سفر طولانی باشد.
از كنسروها كمك بگیرید
«بهتر است غذاهای پخته شده برای مسیر سفر، پروتئین كمی داشته باشد.» این استاد دانشگاه ادامه می‌دهد: كنسروها یكی از بهترین خوراكی‌ها برای مسیر سفر یا حتی مقصد هستند؛ به‌ویژه اگر به شهر یا كشوری سفر می‌كنید كه از وضعیت غذایی و ذائقه مردم آن مكان، اطلاع كمتری دارید. دكتر شیدفر درباره مصرف كنسروها می‌گوید: نكته نخست این‌كه حتما باید كنسرو، 20 دقیقه داخل آب بجوشد. این نكته به‌ویژه برای كنسروهای حاوی گوشت، ماهی، سبزیجات و لوبیا ضروری است. نكته دوم این‌كه، اگر از كنسروی مقداری باقی ماند، نباید آن را نگه داشت. باقیمانده آن باید دور ریخته شود. به این دلیل كه مواد داخل كنسرو یك‌بار حرارت دیده‌اند و نباید نگهداری شوند. او اضافه می‌كند: هر نوع خوراكی پخته‌ای كه دارید، باید ضمن این‌كه در دمای خنك نگهداری شود؛ حداكثر تا سه ساعت خورده شود، به عقیده این استاد دانشگاه، در مصرف انواع ماهی و دیگر غذاهای دریایی باید دقیق بود. این نكته چه در داخل كشور و چه خارج از مرزها، ضروری است.
بین راه غذا نخورید
«حتما در مسیر سفر استراحت كرده و خوراكی بخورید؛ اما در رستوران‌های بین راهی كه از كیفیت غذا و رعایت بهداشت آن مطمئن نیستید، غذا نخورید». دكتر شیدفر ادامه می‌دهد: باید از كیفیت خوراكی‌های ارائه شده در رستوران مطمئن باشید، اما با این حال، توصیه اكید بر این است كه از سبزی و سالادهای ارائه شده در این رستوران‌ها استفاده نكنید؛ فقط غذای پخته‌شده، همراه با نوشیدنی یا ماست بسته‌بندی‌شده استفاده‌كنید.
به رایج‌ترین مشکل
دچار نشوید!
اگر خدایی‌ناكرده برای یك بار هم كه شده به اسهال مسافرتی دچار شده باشید، می‌دانید درباره چه مشكل بزرگی صحبت می‌كنیم. بیمار شدن در سفر، قطعا خوشایند نیست. دكتر فرزاد شیدفر درباره بیماری رایج سفر یعنی اسهال مسافرتی، به‌ویژه در فصل تابستان، می‌گوید: اسهال مسافرتی یكی از رایج‌ترین و البته آزاردهنده‌ترین مشكلات در طول سفر است. این بیماری معمولا در فصل تابستان رایج‌تر بوده و اغلب هم افرادی كه از مناطقی با سطح بهداشتی بالا به مناطقی با سطح بهداشتی پایین سفر می‌كنند دچار آن می‌شوند. او ادامه می‌دهد: آلودگی خوراكی‌ها به‌ویژه سبزیجات به عامل بیماری‌زایE.Coli یا اِشِرشیاكلی، علت ابتلا به این بیماری است.
دكتر شیدفر درباره دیگر عوامل بیماری زای سفر می‌گوید: آلودگی شیرینی‌های خامه‌ای به باكتری اشرشیاكلی، استفاده از لبنیات غیرپاستوریزه و اصطلاحا خام یا محلی از دیگر دلایل ابتلای مسافران به بیماری است. بنابراین باید از خوردن سبزی، سالاد و لبنیات غیرپاستوریزه در مسیر سفر یا مقصد خودداری كرده و فقط سبزی و سالاد خانگی یا لبنیات پاستوریزه استفاده كرد. علاوه بر این، بهتر است در مقصد از خوردن شیرینی و كیك خامه‌ای، دسرهای چرب و... خودداری كنید.
به آب دقت كنید
یكی دیگر از عوامل بیماری‌زا، نوشیدن آب آلوده است. دكتر فرزاد شیدفر در این باره توضیح می‌دهد: آب آشامیدنی سالم همراه‌تان داشته باشید و از نوشیدن آب‌هایی كه به سلامت آنها اطمینان ندارید، خودداری كنید. آب باقیمانده از یخی كه داخل كلمن آب شده، قابل خوردن نیست. به این دلیل كه به سلامت آبی كه از آن قالب‌های بزرگ یخ را درست می‌كنند، اطمینانی نیست. او اضافه می‌كند: در پارك‌ها، مناطق اقامتی بین جاده‌ای و هر نقطه در مسیر سفر، بهتر است از آب ننوشیده و فقط از آبی كه همراه آورده‌اید یا به شكل بطری آب معدنی خریداری كرده‌اید، استفاده كنید.
«پیش از خرید هر خوراكی یا رفتن به هر رستورانی، به تاریخ تولید و انقضا و پروانه بهداشتی رستوران موردنظر توجه كنید.»