اولویت ما، جان و مال مردم است
جلال ملكی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران برای همه آنهایی كه ماجرای اطفای حریق ساختمان پلاسكو را به‌طور زنده از تلویزیون دنبال می‌كردند، چهره آشنایی است؛ مدیری كه در عملیات اطفای حریق بنای تاریخی حسن‌آباد هم مثل خیلی از حادثه‌های دیگر حضور داشت و برای ما از تجربیات این اطفای حریق گفت.
بین آتش‌نشانی و میراث فرهنگی در رابطه با اطفای حریق بناهای تاریخی هماهنگی وجود دارد؟
بچه‌های میراث كه در این زمینه تخصصی ندارند و طبیعی هم هست؛ ضمن این‌كه من آن شب آنجا بودم و از بچه‌های میراث كسی را ندیدم، البته تاكید می‌كنم كه ندیدن من دلیل بر نبودن آنها نیست اما برایم جالب است كه حتی خبرنگاران خود میراث هم چند بار به من مراجعه كردند و سراغ مسؤولان میراث را گرفتند! حتی تا ساعت 4-3 فردای حادثه هم باز من آنها را در میدان حسن‌آباد ندیدم.
بچه‌های شما با روش‌های اطفای حریق یك بنای تاریخی آشنا هستند؟
بچه‌های ما در این محدوده مركزی شهر با توجه به تسلط و اشرافی كه به ساختمان‌های قدیمی دارند، به تجربه این مهارت را به‌دست آورده‌اند كه به چه صورت باید با ساختمان‌های قدیمی رفتار كنند تا خسارتی به آنها نرسد، مگر این‌كه در این بین اتفاقات عجیب و غریبی بیفتد. در همین ساختمان حسن‌آباد هم سقف چون چوبی بود آتش گرفت و متاسفانه بخش زیادی از آن از بین رفت، با این حال ما با رعایت همه اصول اقدام به اطفای حریق كردیم، مثلا توجه به این‌كه این ساختمان قدیمی است و هر آن احتمال ریزش دارد و نباید با ورود نفرات اضافه بار اضافی به آن وارد كرد.
برنامه خاصی برای اطفای حریق داشتید؟
ببینید، وقتی به ما اطلاع دادند تمام سقف شعله‌ور بود و یكی از گنبدها به‌طور كامل ذوب شده بود، بقیه ساختمان هم در دل آتش بود. به همین دلیل برنامه ما در مرحله اول تحت كنترل در آوردن آتش بود با حداقل میزان آب، كه این بخش از عملیات حدود 45 دقیقه طول كشید، بعد در مرحله لكه‌گیری ما تعداد سرلوله‌ها را كم كردیم و به اصطلاح آب را اسپری می‌كردیم تا با فشار به بنا برخورد نكند. در نهایت هم موفق شدیم با به‌كار گرفتن همه تدابیر عملیاتی مناسب با ساختمان‌های قدیمی كاری كنیم كه نمای اصلی و دیواره جلو با پنجره‌ها و ستون‌ها و ...حفظ شود كه البته به خاطر شدت حرارتی كه بوده نیاز به مقاوم‌سازی و مرمت دارند. الان این ساختمان سرپاست و این یعنی ما كارمان را خوب انجام دادیم، هیچ مصدوم یا فوتی‌ای هم نداشتیم.
فكر نمی‌كنید اگر از بچه‌های میراث فرهنگی كمك می‌گرفتید شاید عملیات با خسارت كمتری به پایان می‌رسید؟
من با این‌كه در حوادث زیادی بوده ام تا حالا اصلا بچه‌های میراث را ندیده ام، حالا شاید یكی از مدیران میراث آمده یك گوشه ایستاده نگاه كرده اما من كسی را ندیدم، آن شب هم از بچه‌های شورای شهر و شهرداری خیلی‌ها آمدند، اما اگر از میراث فرهنگی عزیزی هم بود باید می‌آمد خودش را به فرمانده عملیات معرفی می‌كرد و بالاخره یك صحبتی بین آنها می‌شد. در همین میدان حسن‌آباد حدود چهار سال قبل هم ما یك سانحه آتش‌سوزی در ضلع جنوب غربی داشتیم كه آن موقع هم از بچه‌های میراث
خبری نبود.
البته شاید در روزهای عادی با بعضی مدیران ما جلساتی داشته باشند اما در محل عملیات حضور ندارند و حضور هم داشته باشند اصلا نمی‌توانند به آتش‌نشان‌ها بگویند كه مثلا اول اینجا را خاموش كن و اینجا ارزش بیشتری دارد! ما در صحنه عملیات به فكر این هستیم كه جان و مال مردم حفظ شود، یعنی اولویت مهار آتش‌سوزی را برای ما خود عملیات تعیین می‌كند مثلا اگر به ما بگویند این قسمت سمت راست با ارزش‌تر است اول اینجا را خاموش كنید و ما ببینید در قسمت دیگر دو انسان طعمه حریق شده‌اند، قطعا نمی‌توانیم سراغ جایی كه میراث نشانی آن را داده برویم و اینها را رها كنیم.
پس كلا حضورشان از نظر شما ضروری نیست؟
دقیقا حرف من همین است، زمان آتش‌سوزی نیازی نیست مدیران میراث هم بیایند، چون این بنای تاریخی دیگر آتش گرفته، مدیری كه مسؤولیت دارد باید قبل از آتش‌سوزی می‌آمده از این بنا دیدن می‌كرده، باید موانع خطرساز را از این بنا دور می‌كرده، كارشناسانش را می‌فرستاده تا كسی نتواند در یك ساختمان قدیمی و تاریخی انبار كالا درست كند كه منجر به آتش‌سوزی شود. واقعیت این است كه ما اصلا توقعی نداریم كه اینها حضور داشته باشند، چون اولا تخصصی در اطفای حریق ندارند و ضمنا ممكن است حضورشان دست و پاگیر باشد.
بین آتش‌نشانی و میراث فرهنگی در رابطه با اطفای حریق بناهای تاریخی هماهنگی وجود دارد؟
بچه‌های میراث كه در این زمینه تخصصی ندارند و طبیعی هم هست؛ ضمن این‌كه من آن شب آنجا بودم و از بچه‌های میراث كسی را ندیدم، البته تاكید می‌كنم كه ندیدن من دلیل بر نبودن آنها نیست اما برایم جالب است كه حتی خبرنگاران خود میراث هم چند بار به من مراجعه كردند و سراغ مسؤولان میراث را گرفتند! حتی تا ساعت 4-3 فردای حادثه هم باز من آنها را در میدان حسن‌آباد ندیدم.
بچه‌های شما با روش‌های اطفای حریق یك بنای تاریخی آشنا هستند؟
بچه‌های ما در این محدوده مركزی شهر با توجه به تسلط و اشرافی كه به ساختمان‌های قدیمی دارند، به تجربه این مهارت را به‌دست آورده‌اند كه به چه صورت باید با ساختمان‌های قدیمی رفتار كنند تا خسارتی به آنها نرسد، مگر این‌كه در این بین اتفاقات عجیب و غریبی بیفتد. در همین ساختمان حسن‌آباد هم سقف چون چوبی بود آتش گرفت و متاسفانه بخش زیادی از آن از بین رفت، با این حال ما با رعایت همه اصول اقدام به اطفای حریق كردیم، مثلا توجه به این‌كه این ساختمان قدیمی است و هر آن احتمال ریزش دارد و نباید با ورود نفرات اضافه بار اضافی به آن وارد كرد.
برنامه خاصی برای اطفای حریق داشتید؟
ببینید، وقتی به ما اطلاع دادند تمام سقف شعله‌ور بود و یكی از گنبدها به‌طور كامل ذوب شده بود، بقیه ساختمان هم در دل آتش بود. به همین دلیل برنامه ما در مرحله اول تحت كنترل در آوردن آتش بود با حداقل میزان آب، كه این بخش از عملیات حدود 45 دقیقه طول كشید، بعد در مرحله لكه‌گیری ما تعداد سرلوله‌ها را كم كردیم و به اصطلاح آب را اسپری می‌كردیم تا با فشار به بنا برخورد نكند. در نهایت هم موفق شدیم با به‌كار گرفتن همه تدابیر عملیاتی مناسب با ساختمان‌های قدیمی كاری كنیم كه نمای اصلی و دیواره جلو با پنجره‌ها و ستون‌ها و ...حفظ شود كه البته به خاطر شدت حرارتی كه بوده نیاز به مقاوم‌سازی و مرمت دارند. الان این ساختمان سرپاست و این یعنی ما كارمان را خوب انجام دادیم، هیچ مصدوم یا فوتی‌ای هم نداشتیم.
فكر نمی‌كنید اگر از بچه‌های میراث فرهنگی كمك می‌گرفتید شاید عملیات با خسارت كمتری به پایان می‌رسید؟
من با این‌كه در حوادث زیادی بوده ام تا حالا اصلا بچه‌های میراث را ندیده ام، حالا شاید یكی از مدیران میراث آمده یك گوشه ایستاده نگاه كرده اما من كسی را ندیدم، آن شب هم از بچه‌های شورای شهر و شهرداری خیلی‌ها آمدند، اما اگر از میراث فرهنگی عزیزی هم بود باید می‌آمد خودش را به فرمانده عملیات معرفی می‌كرد و بالاخره یك صحبتی بین آنها می‌شد. در همین میدان حسن‌آباد حدود چهار سال قبل هم ما یك سانحه آتش‌سوزی در ضلع جنوب غربی داشتیم كه آن موقع هم از بچه‌های میراث
خبری نبود.
البته شاید در روزهای عادی با بعضی مدیران ما جلساتی داشته باشند اما در محل عملیات حضور ندارند و حضور هم داشته باشند اصلا نمی‌توانند به آتش‌نشان‌ها بگویند كه مثلا اول اینجا را خاموش كن و اینجا ارزش بیشتری دارد! ما در صحنه عملیات به فكر این هستیم كه جان و مال مردم حفظ شود، یعنی اولویت مهار آتش‌سوزی را برای ما خود عملیات تعیین می‌كند مثلا اگر به ما بگویند این قسمت سمت راست با ارزش‌تر است اول اینجا را خاموش كنید و ما ببینید در قسمت دیگر دو انسان طعمه حریق شده‌اند، قطعا نمی‌توانیم سراغ جایی كه میراث نشانی آن را داده برویم و اینها را رها كنیم.
پس كلا حضورشان از نظر شما ضروری نیست؟
دقیقا حرف من همین است، زمان آتش‌سوزی نیازی نیست مدیران میراث هم بیایند، چون این بنای تاریخی دیگر آتش گرفته، مدیری كه مسؤولیت دارد باید قبل از آتش‌سوزی می‌آمده از این بنا دیدن می‌كرده، باید موانع خطرساز را از این بنا دور می‌كرده، كارشناسانش را می‌فرستاده تا كسی نتواند در یك ساختمان قدیمی و تاریخی انبار كالا درست كند كه منجر به آتش‌سوزی شود. واقعیت این است كه ما اصلا توقعی نداریم كه اینها حضور داشته باشند، چون اولا تخصصی در اطفای حریق ندارند و ضمنا ممكن است حضورشان دست و پاگیر باشد.