انتقادات تند كیوان كثیریان از برنامه‌های سینمایی سیما
جای خالی خلاقیت و جسارت
با پخش برنامه‌های تلویزیونی
با رویكرد سینمــــا، گروهی
از منتقدان با پخش این برنامه‌های تلویزیونی انتقادات خود را ابراز كردند. كیوان كثیریان، منتقد سینما نیز انتقادهایی به ساختار كلی برنامه «هفت» در زمان حاضر دارد و تاكنون برنامه «نقد سینما»ی شبكه پنج با اجرای بهروز افخمی را ندیده است.
او معتقد است كه با توجه به شرایط فعلی برنامه هفت بیشتر به دنبال حضور منتقدانی است كه صحبت‌های مسعود فراستی، منتقد ثابت این برنامه را تایید كنند. درباره تاثیر این برنامه‌های تلویزیونی سینما‌محور و تحلیل آنها، با این منتقد سینمایی گفت‌وگویی داشتیم كه در ادامه می‌خوانید.
زهرا دمز آبادی
ابتدا درباره برنامه‌های تلویزیونی كه با رویكرد تحلیل فیلم‌های سینمایی و سینما ساخته می‌شود و تاثیر آن در بالا بردن سطح دانش سینمایی مخاطبان بگویید.
به نظر من كه در حال حاضر این برنامه‌ها تاثیر
به خصوصی ندارد، مگر این‌كه در بعضی قسمت‌های آن حرف‌های خلاف جریان و تندی زده شود كه آن بخش‌ها مورد توجه واقع شود، به طور مثال منتقدی كه از خود چهره‌ای همیشه مخالف ساخته است، زمانی كه از یك فیلم یا فردی تعریف می‌كند، مورد توجه قرار می‌گیرد كه چه اتفاقی افتاده كه این فرد تغیير رویه داده است! یا زمانی كه به فردی مانند عباس كیارستمی تاخته می‌شود و حرف‌های بی‌اساس راجع به او زده می‌شود، در فضای مجازی این برخورد او مورد توجه قرار می‌گیرد. البته آن هم محدود به فضای مجازی است و با این شرایط و این تلاش آنها برای دیده شدن‌ها قرار نیست هیچ اتفاق جدیدی
رخ بدهد.
به نظر شما دلیل كمرنگ شدن این برنامه‌ها، به‌خصوص برنامه هفت طی این سال‌ها چه بوده است؟
در گذشته در این برنامه‌ها حرف‌های جدی‌تری زده می‌شد و این به سینماگر و مخاطب القا می‌شد كه با دیدن این برنامه‌ها می‌تواند به داشته‌های خود اضافه كند یا موضوع جدیدی را یاد بگیرد كه این
به دلیل نظرات كارشناسی مطرح شده درون‌برنامه بود. به طور مثال در كنار منتقدی كه همیشه دوست داشت خلاف جهت حركت كند، یكی دو منتقد دیگر هم حضور داشتند یا خود آقای جیرانی گاهی نظرات خلاف نظر آن منتقد را ابراز می‌كردند كه باعث تضارب آرا در برنامه می‌شد، ولی الان تركیب‌های تكراری را شاهد هستیم كه غالبا حرف منتقد اصلی را تایید می‌كنند تا او برجسته شود و یك تك‌صدایی دیده می‌شود. این مساله اجازه نمی‌دهد كه تریبون هفت در اختیار منتقدان دیگر كه نظرات مخالف منتقد ثابت را دارند، قرار بگیرد.
پس به نظر شما یكی از دلایلی كه این برنامه افت مخاطب پیدا كرده است، هم نظر بودن منتقدان آن است؟
بله، اگر قرار است به سینمای ایران كمك شود، باید نظرات مختلف مطرح شود و برنامه تلویزیونی سینمایی به یك برنامه چالشی تبدیل شود، چالش برنامه «هفت» از برنامه‌ای كه باید دو طرز فكر و سلیقه در آن مناظره كنند و نظرات مختلف داشته باشند به حالت دیگری بدل شده؛ مخالفت افراد پشت میزنشین با مردم و سایر سینماگران و منتقدان. تضارب آرایی هم نمی‌بینیم. گاهی آقای خسرو نقیبی نظرات كارشناسی‌تری در این برنامه دارند، اما در برآیند كلی یك نظر برجسته می‌شود نه همه نظرات. در كل تركیب درستی را شاهد نیستیم. از دلایل
دیگر افت این برنامه هم می‌توان به این اشاره كرد كه برخی منتقدان، دانش كافی از سینما ندارند و در مواقعی بدون دیدن فیلم‌ها و داشتن اطلاعات، در این برنامه حاضر می‌شوند.
نظرتان درباره مجری این برنامه آقای محمدحسین لطیفی چیست؟ از عهده اجرای آن به‌خوبی برآمده است؟
متاسفانه مجری برنامه به همه موضوعات روز سینما اشراف ندارد. حتی برخی از افراد را كه در برنامه دعوت می‌شود، زیاد نمی‌شناسد و اطلاعات كافی از موضوعات روز پیرامون سینما ندارد. این نشان می‌دهد بدون دقت و وسواس این تریبون در اختیارشان قرار گرفته است. اگر مجری كه یكی از اركان مهم برنامه است به اتفاقات سینما مشرف نباشد، این باعث بی‌اعتمادی مخاطب می‌شود.
پیشنهاد شما برای بهتر شدن این برنامه‌های تلویزیونی كه تلاش در بالا بردن دانش سینمایی افراد دارند، چیست؟
اولین موضوعی كه باید مدنظر قرار داد صداقت است كه باید در این برنامه‌ها هویدا باشد. همچنین اطلاعات كافی مجری كه فقط مجری نیست و به نوعی كارشناس برنامه هم هست، بسیار نقش موثری دارد كه می‌تواند افراد مختلف را به چالش بكشد. آیا در این برنامه‌های تلویزیونی كسی مسؤولان سینمایی ما را به چالش می‌كشد كه به سؤالات مهم سینما پاسخ دهند؟ در سینما متاسفانه با توجه به بروز اتفاقات مختلف، كسی سعی در دعوت مسؤولان و افراد مهم سینما برای پاسخگویی به عملكردشان ندارد؛ افرادی كه اطرافشان مناقشات زیادی وجود دارد. این موضوع باز به خلاقیت و جسارت باز می‌گردد كه در دوره‌های جدید ما این موضوع را نمی‌بینیم.
فرق اصلی برنامه‌ای چون برنامه هفت با برنامه‌های مشابه آن در خارج از كشور یا در رسانه ملی چیست؟
فرق اصلی این است كه برنامه‌های موفق، فكر شده جلو می‌روند و برای پخش برنامه از قبل وقت می‌گذارند و موضوعات سینمایی را با افراد مرتبط با آن تحلیل می‌كنند. چرا هیچ‌كدام از هنرمندان خارجی معروف كه در جشنواره‌های ما حاضر می‌شوند، در برنامه‌ای مانند هفت حضور پیدا نمی‌كنند؟ چون تلاشی برای حضور آنها نمی‌شود و حتی جسارت و معلومات گفت‌وگو با آنها را هم ندارند.
به نظر من كه در حال حاضر این برنامه‌ها تاثیر
به خصوصی ندارد، مگر این‌كه در بعضی قسمت‌های آن حرف‌های خلاف جریان و تندی زده شود كه آن بخش‌ها مورد توجه واقع شود، به طور مثال منتقدی كه از خود چهره‌ای همیشه مخالف ساخته است، زمانی كه از یك فیلم یا فردی تعریف می‌كند، مورد توجه قرار می‌گیرد كه چه اتفاقی افتاده كه این فرد تغیير رویه داده است! یا زمانی كه به فردی مانند عباس كیارستمی تاخته می‌شود و حرف‌های بی‌اساس راجع به او زده می‌شود، در فضای مجازی این برخورد او مورد توجه قرار می‌گیرد. البته آن هم محدود به فضای مجازی است و با این شرایط و این تلاش آنها برای دیده شدن‌ها قرار نیست هیچ اتفاق جدیدی
رخ بدهد.
به نظر شما دلیل كمرنگ شدن این برنامه‌ها، به‌خصوص برنامه هفت طی این سال‌ها چه بوده است؟
در گذشته در این برنامه‌ها حرف‌های جدی‌تری زده می‌شد و این به سینماگر و مخاطب القا می‌شد كه با دیدن این برنامه‌ها می‌تواند به داشته‌های خود اضافه كند یا موضوع جدیدی را یاد بگیرد كه این
به دلیل نظرات كارشناسی مطرح شده درون‌برنامه بود. به طور مثال در كنار منتقدی كه همیشه دوست داشت خلاف جهت حركت كند، یكی دو منتقد دیگر هم حضور داشتند یا خود آقای جیرانی گاهی نظرات خلاف نظر آن منتقد را ابراز می‌كردند كه باعث تضارب آرا در برنامه می‌شد، ولی الان تركیب‌های تكراری را شاهد هستیم كه غالبا حرف منتقد اصلی را تایید می‌كنند تا او برجسته شود و یك تك‌صدایی دیده می‌شود. این مساله اجازه نمی‌دهد كه تریبون هفت در اختیار منتقدان دیگر كه نظرات مخالف منتقد ثابت را دارند، قرار بگیرد.
پس به نظر شما یكی از دلایلی كه این برنامه افت مخاطب پیدا كرده است، هم نظر بودن منتقدان آن است؟
بله، اگر قرار است به سینمای ایران كمك شود، باید نظرات مختلف مطرح شود و برنامه تلویزیونی سینمایی به یك برنامه چالشی تبدیل شود، چالش برنامه «هفت» از برنامه‌ای كه باید دو طرز فكر و سلیقه در آن مناظره كنند و نظرات مختلف داشته باشند به حالت دیگری بدل شده؛ مخالفت افراد پشت میزنشین با مردم و سایر سینماگران و منتقدان. تضارب آرایی هم نمی‌بینیم. گاهی آقای خسرو نقیبی نظرات كارشناسی‌تری در این برنامه دارند، اما در برآیند كلی یك نظر برجسته می‌شود نه همه نظرات. در كل تركیب درستی را شاهد نیستیم. از دلایل
دیگر افت این برنامه هم می‌توان به این اشاره كرد كه برخی منتقدان، دانش كافی از سینما ندارند و در مواقعی بدون دیدن فیلم‌ها و داشتن اطلاعات، در این برنامه حاضر می‌شوند.
نظرتان درباره مجری این برنامه آقای محمدحسین لطیفی چیست؟ از عهده اجرای آن به‌خوبی برآمده است؟
متاسفانه مجری برنامه به همه موضوعات روز سینما اشراف ندارد. حتی برخی از افراد را كه در برنامه دعوت می‌شود، زیاد نمی‌شناسد و اطلاعات كافی از موضوعات روز پیرامون سینما ندارد. این نشان می‌دهد بدون دقت و وسواس این تریبون در اختیارشان قرار گرفته است. اگر مجری كه یكی از اركان مهم برنامه است به اتفاقات سینما مشرف نباشد، این باعث بی‌اعتمادی مخاطب می‌شود.
پیشنهاد شما برای بهتر شدن این برنامه‌های تلویزیونی كه تلاش در بالا بردن دانش سینمایی افراد دارند، چیست؟
اولین موضوعی كه باید مدنظر قرار داد صداقت است كه باید در این برنامه‌ها هویدا باشد. همچنین اطلاعات كافی مجری كه فقط مجری نیست و به نوعی كارشناس برنامه هم هست، بسیار نقش موثری دارد كه می‌تواند افراد مختلف را به چالش بكشد. آیا در این برنامه‌های تلویزیونی كسی مسؤولان سینمایی ما را به چالش می‌كشد كه به سؤالات مهم سینما پاسخ دهند؟ در سینما متاسفانه با توجه به بروز اتفاقات مختلف، كسی سعی در دعوت مسؤولان و افراد مهم سینما برای پاسخگویی به عملكردشان ندارد؛ افرادی كه اطرافشان مناقشات زیادی وجود دارد. این موضوع باز به خلاقیت و جسارت باز می‌گردد كه در دوره‌های جدید ما این موضوع را نمی‌بینیم.
فرق اصلی برنامه‌ای چون برنامه هفت با برنامه‌های مشابه آن در خارج از كشور یا در رسانه ملی چیست؟
فرق اصلی این است كه برنامه‌های موفق، فكر شده جلو می‌روند و برای پخش برنامه از قبل وقت می‌گذارند و موضوعات سینمایی را با افراد مرتبط با آن تحلیل می‌كنند. چرا هیچ‌كدام از هنرمندان خارجی معروف كه در جشنواره‌های ما حاضر می‌شوند، در برنامه‌ای مانند هفت حضور پیدا نمی‌كنند؟ چون تلاشی برای حضور آنها نمی‌شود و حتی جسارت و معلومات گفت‌وگو با آنها را هم ندارند.