نیمه پر، نیمه خالی
احمد رنجبر
- «هفت» و «نقد سینما» و در كنار آنها «شهر فرنگ» سه برنامه‌ای است كه به طور تخصصی به سینما می‌پردازند. یعنی تقریبا شش ساعت از جدول پخش هفتگی تلویزیون به سینما اختصاص دارد. این میزان كافی است و می‌تواند زیر و بم سینما را بررسی كند. ایراد اصلی، پشت هم قرار گرفتن نقد سینما و هفت است كه جمعه شب‌ها پس از یكدیگر پخش می‌شود.
- هفت رفته‌رفته از استاندارد برنامه سازی دور شده. یك برنامه شاداب همان است كه بخش‌های متعدد و متنوع دارد. ساختار هفت اما از این قاعده پیروی نمی‌كند. مهمان‌ها مقابل مجری می‌نشینند و به تفصیل درباره موضوعی خاص صحبت می‌كنند.
- برنامه‌ای مثل «خندوانه» یا «دورهمی» بر اصل سرگرمی بنا شده. پس طبیعی است كه گاهی تا 50 دقیقه دوربین در استودیو است، ولی بیننده احساس خستگی نمی‌كند. به این دلیل كه مهمان چهره است و حرف‌هایش جذاب. تمركز فصل كنونی هفت مسائل تئوری است و حجم زیادی از زمان به تحلیل «فرضیات» می‌گذرد. به طور دقیق‌تر بگوییم سه میز آن به حرف اختصاص دارد.
- ایراد مهم‌تر هفت كیفیت ارائه محتوا است. سوژه‌هایی كه مورد بررسی قرار می‌گیرند، نه بكر است و نه دغدغه‌های روز سینما. مهمان‌هایی هم كه انتخاب می‌شوند چهره‌هایی نیستند كه گفته‌های‌شان در سینما صاحب نفوذ باشد.
- هفت برای بازگشت به روزهای اوج چاره‌ای ندارد جز این كه از جذابیت‌های سینما به درستی بهره ببرد. هم مهمان چهره می‌خواهد، هم سینماگران موجه و هم بخش‌های متنوع. فعلا تنها امتیاز آن به میز نقد و مسعود فراستی برمی گردد. بر خلاف نظر رایج، فراستی نباید از این برنامه جدا شود، بلكه لازم است فرصت در اختیار دیگر منتقدان هم قرار گیرد تا برنامه تكصدا نباشد.
- «نقد سینما» برخلاف هفت استاندارد برنامه‌سازی را رعایت می‌كند. زمان حضور دوربین در استودیو طولانی نیست و به تناوب میان گفت‌وگوی مجری با مهمان آیتم پخش می‌شود. مهم‌تر از همه این كه بهروز افخمی محافظه‌كار نیست و بدون مجامله به مصاف با سوژه‌ها می‌رود. از آن سو موضوعاتی كه برای برنامه انتخاب می‌شود، ژورنالیستی است.
- بعد از هفت برنامه‌های زیادی روی آنتن رفته‌اند اما هیچ‌كدام معروف نشدند. هفت به‌رغم افت كیفی همچنان نامی معتبر است كه حتی برای مخاطب عام هم آشناست و «می‌تواند» قابل رصد باشد. همچنان الگویی كه هفت دوران فریدون جیرانی پیاده كرد می‌تواند نقشه راه این برنامه باشد: تزریق جذابیت به برنامه ولو در بحث‌های كاملا تخصصی.