printlogo


کدامیک از فیلم‌های اکران شده توانسته‌اند به اندازه هزینه‌شان بفروشند؟
ما همه با هم هستیم!
هالیوود همه چیزش هم بد نیست و باید سینمایی‌های ما آن چیزهای خوبش را یاد بگیرند و به كار ببندند. فارغ از این‌كه حتما آنجا هم مناسبات پشت پرده و سازوكارهایی مخفی وجود دارد، اما دست كم در ظاهر ماجرا، همه چیز سروشكلی حرفه‌ای و درست دارد و هیچ داده‌ای مبهم و با پنهانكاری ارائه نمی‌شود. از انتشار خلاصه قصه فیلم‌ها بگیرید كه داستان را به شكلی سرراست و آدمیزادی مطرح می‌كنند و ابایی هم از لو رفتن و بهره‌برداری از آن ندارند تا اعلام بی رودربایستی هزینه تولید فیلم و سرانجام هم رقم نهایی فروش فیلم در گیشه. همه اینها كه به آن اشاره كردیم، در سینمای ایران كاملا برعكس است؛ خلاصه فیلم‌ها كه در اخبار تولید رسانه‌ای و منتشر می‌شود، تقریبا همگی گنگ و مبهم و پرت و پلاست و تماشاگر ذهنیت مناسبی درباره فیلمی كه قرار است ساخته شود و بعدا ببیند، پیدا نمی‌كند. انگار قرار است چه شاهكاری تولید شود كه سازندگان نگران علنی كردن خلاصه قصه آن هستند! این ابهام و گنگی خودخواسته در اعلام هزینه تولید فیلم‌ها هم وجود دارد و كمتر صاحب‌اثر، تهیه‌كننده و كارگردان و حتی سرمایه‌گذاری است كه بودجه و سرمایه دقیق و درست آثار را اعلام كنند. مشخص نیست دلیل این ملاحظه یا پنهان‌كاری و ترس چیست؟ به‌ندرت و به شكلی استثنائی این اتفاق می‌افتد كه سینماگران و سازندگان آثار، هزینه تولید یك فیلم را به شكل شفاف اعلام كنند. عدم اعلام دقیق و رسمی هزینه تولید، اما راه را برای شایعات و حرف و حدیث‌های مختلف باز می‌كند.

وقتی سازندگان آثار، رقم تولید را اعلام نمی‌كنند یا به دروغ می‌خواهند آن را بسیار كمتر از بودجه واقعی اعلام كنند، همه اشخاص حقیقی و حقوقی كه در تهیه و تولید فیلم دست داشته‌اند، زیرسؤال می‌روند و گاهی به شكلی بدتر گمانه زنی درباره زدوبندهای پشت پرده و تزریق پول‌های مشكوك و سرمایه كثیف، بیشتر می‌شود. در حالی‌كه شفاف‌سازی در اعلام هزینه‌های تولید، مانع ایجاد حاشیه درباره فیلم می‌شود كه هم احترام به اهالی رسانه و مخاطبان خواهد بود و هم به لحاظ هزینه می‌تواند برآیند و الگویی برای فعالان سینما و سرمایه‌گذاران و سازندگان آثار سینمایی باشد و آنها مطلع شوند ساخت فیلمی با این مختصات، چقدر هزینه خواهد داشت.
گاهی این دروغ و پنهان‌كاری در مرحله اكران و نمایش فیلم هم وجود دارد و با این‌كه ظاهرا با سیستم فروش آنلاین و مكانیزه، چندان نباید جای ارائه اطلاعات اشتباه و نادرست وجود داشته باشد، اما باز برخی صاحبان آثار سعی می‌كنند، میزان فروش فیلم‌هایشان را گاه كمتر و گاه بیشتر از میزان واقعی اعلام كنند!
در چنین وضعیتی، برخی سازندگان آثار سینمایی نه به شكلی دقیق و واضح، رقم تولید فیلم‌هایشان را اعلام می‌كنند و نه پاسخ درستی به سؤالات اهل رسانه در این زمینه می‌دهند. گاهی هم تهیه‌كننده فیلم یك چیزی می‌گوید و بعد كارگردان حرف دیگری می‌زند و بعدتر هم سرمایه‌گذار رقم متفاوتی را اعلام می‌كند. مشخص نیست این بازی بیهوده، با چه هدفی انجام می‌شود.
این پنهان‌كاری و عدم اعلام دقیق رقم و بودجه فیلم، كاملا مشخص نمی‌كند چه فیلم‌هایی در گیشه شكست می‌خورند و چه آثاری به سود می‌رسند. با این حال سعی كردیم از گوشه‌و‌كنار و از خلال مصاحبه‌ها و اظهارنظرها، هزینه تولید برخی فیلم‌های روی پرده را اینجا بیاوریم و ببینیم باتوجه به میزان فروش، این فیلم‌ها به سود رسیده‌اند یا در گیشه شكست خورده‌اند. مرور اجمالی آمار فروش فیلم‌ها نشان می‌دهد، از میان 25 فیلم اكران شده تا اینجا، بیشتر فیلم‌ها باتوجه به میزان هزینه تولید، یا در گیشه شكست خورده‌اند یا به زحمت توانسته‌اند، به سود ناقابلی برسند. این وسط تنها دخل و خرج دو سه فیلم كامل با هم می‌خواند و به سودی درست و حسابی رسیده‌اند.
 سود موادمخدر!
پول ناشی از قاچاق مواد مخدر كه حرام است و خوردن ندارد، اما خوب می‌دانیم كه متاسفانه پول و منفعت قاچاق مواد مخدر، بسیاری را به سمت سوداگری مرگ می‌كشاند. حالا این سود و منفعت به‌طور حلال و مثبتش نصیب سازندگان متری شیش و نیم هم شده كه فیلمی با موضوع اعتیاد و مواد مخدر ساختند. این فیلم نه تنها به سود رسیده، بلكه حتی تا اینجا به پرفروش‌ترین فیلم امسال سینمای ایران تبدیل شده است. سیدجمال ساداتیان، تهیه‌كننده متری شیش و نیم جایی اعلام كرد این فیلم دو و نیم برابر یك فیلم معمولی هزینه برداشته است.
محمدصادق رنجكشان، سرمایه‌گذار متری شیش و نیم هم در اظهارنظری بودجه تولید این فیلم را هفت میلیارد تومان اعلام كرد، با این حال منابع غیررسمی، هزینه تولید متری شیش و نیم را بسیار بیشتر از این اعلام كرده‌اند: 14 میلیارد تومان! حتی اگر همین رقم اخیر را درنظر بگیریم، فروش تا اینجا 28 میلیارد تومانی فیلم، به‌طور قطعی از سود این اثر خبر می‌دهد. رقمی كه برای یك فیلم ملتهب اجتماعی، بسیار مناسب است. آن هم در سال‌هایی كه اقبال عمومی بیشتر نسبت به آثار به اصطلاح كمدی است.
 زوج پول‌ساز
همه چیز از سریال پژمان شروع شد و سام درخشانی و پژمان جمشیدی، چشمه‌های بامزه‌ای از هم‌نمكی‌شان را نشان دادند! بعدتر پیمان قاسمخانی، نویسنده آن سریال موفق، خوب بد جلف را با حضور این زوج ساخت كه آن هم اثر موفقی در گیشه از آب درآمد. آنها همین لحظه كه شما مشغول خواندن این گزارش هستید هم در حال بازی در قسمت دوم این فیلم با پسوند ارتش سری هستند. اما بعد از قسمت اول خوب بد جلف، از ظرفیت این زوج در تگزاس هم استفاده شد. البته باید به حضور حمید فرخ نژاد هم اشاره كرد كه او هم در فیلم قاسمخانی حضور داشت و در تگزاس هم بازی می‌كرد. موفقیت تگزاس در گیشه، سازندگان آن را به فكر ساخت قسمت دوم كشاند و حتی ظاهرا قسمت‌های دیگری هم در راه است.
مسعود اطیابی در مصاحبه‌ای گفت: تگزاس‌2 حداقل باید 16 میلیارد تومان فروش داشته باشد تا هزینه ساختش تامین شود. ابراهیم عامریان، تهیه كننده این فیلم هم در اظهارنظری گفت: دستمزد بازیگران برزیلی تقریبا همان دستمزدی بود كه در قسمت اول تگزاس پرداخت شد، اما باتوجه به افزایش قیمت دلار، دستمزد آنها به ریال، چهار برابر شد.
حتی اگر دستمزد واقعی تولید این فیلم را هم همان 16 میلیارد تومانی كه كارگردان گفته درنظر بگیریم، با فروش تا اینجا 22 میلیارد تومانی، تگزاس 2 فیلم پرسودی بوده است.
 شب میلیاردی
فیلم شبی كه ماه كامل شد، فیلم پرهزینه است و طبیعتا برای ساخت اثری جذاب و پركشش باید هزینه درخوری می‌شد. مضاف بر این‌كه تولید در خارج از كشور و بروز اتفاقات پیش‌بینی نشده، به هرحال خرج زیادتری روی دست تهیه‌كننده و سرمایه‌گذار می‌گذارد. با این حال معلوم نیست، چرا سازندگان شبی كه ماه كامل شد، هزینه دقیق تولید فیلم را اعلام نمی‌كنند. منابع غیررسمی از رقم حدودی 10 میلیارد تومان می‌گویند كه باتوجه به مواردی كه ذكر شد، رقم نامتعارفی برای تولید چنین اثر سنگینی نیست.
این فیلم به كارگردانی نرگس آبیار و تهیه‌كنندگی محمدحسین قاسمی كه به‌تازگی به فروشی بیش از 15 میلیارد تومان در گیشه رسیده، موفق شده به سود برسد. هرچند هنوز جا دارد رقم این منفعت مالی را افزایش دهد.
 بازنده‌های سرشناس
شده حكایت این تیم‌های فوتبال و باشگاه‌های ثروتمندی كه انبوه بازیكن سرشناس در تركیب دارند، اما نتیجه مسابقاتش در زمین چیز دیگری است و انگار نه انگار كه كلی برای این تیم هزینه شده كه فقط ببرد. ما همه با هم هستیم به كارگردانی كمال تبریزی و تهیه‌كنندگی رضا میركریمی با انبوه بازیگر سرشناس، حكم نمونه سینمایی همان تیم‌های غلط‌انداز را دارد. این فیلم كه با بودجه‌ای حدود 12 میلیارد تومان تولید شده و بخش زیادی از هزینه تولید هم صرف دستمزدهای بازیگران چهره فیلم شده، در گیشه ده میلیارد تومان فروخته، یعنی هنوز نتوانسته خرجش را هم دربیاورد، سود كه بماند. این شكست در حالی رخ داده كه پیشتر و در منابع غیررسمی، رقم تایید نشده 20 میلیارد تومان را برای تولید این فیلم ذكر كرده بودند! كه اگر قرار بود آن را ملاك قرار دهیم، باید شاهد سقوط آزاد سازندگان ما همه با هم هستیم، می‌بودیم!
 ضربه فنی شدن تختی در گیشه
اگر بخواهیم، سراغ نمونه‌های متاخرتر در گیشه برویم، باید به فیلم غلامرضا تختی به كارگردانی بهرام توكلی و تهیه‌كنندگی سعید ملكان اشاره كنیم كه یكی از بزرگ‌ترین شكست خورده‌های گیشه در سال 98 است. این فیلم كه بنا به اعلام سازندگان آن، با بودجه 5/8میلیارد تومان ساخته شده، در گیشه به‌سختی توانست حدود دو میلیارد تومان بفروشد. به قول خود گزارشگران ورزشی این البته هیچ چیز از ارزش‌های این فیلم خوب و مهم، كم نمی‌كند!