گفت‌وگوی آدینه این هفته با سید آیت حسینی، نویسنده و مترجم
زنجان و دیگر هیچ!
شیما آشتیانی
سید آیت حسینی، متولد 14 مرداد 1361 در زنجان است. بزرگ شدن در محیطی دوزبانه، او را از كودكی نسبت به تفاوت زبان‌ها حساس كرد. از چهار پنج سالگی ترجمه را با برگردان قصه‌های مادربزرگ برای نوه‌هایی كه تركی آذربایجانی نمی‌دانستند، آغاز كرد. مطالعه درباره الفبای اسرارآمیز و شگفت‌انگیز ژاپنی در یكی از كتاب‌های پدر و شنیدن چند هایكو در برنامه راه شب رادیو در دنیای پیشااینترنت او را به سوی زبان و ادبیات ژاپنی كشاند و موجب شد وارد رشته زبان و ادبیات ژاپنی در دانشگاه تهران شود. در سال سوم دانشگاه توانست با بورس دولت ژاپن یك‌سال در دانشگاه ناگویا در ژاپن دوره تكمیلی زبان و فرهنگ ژاپنی را بگذراند. پس از بازگشت، ترجیح داد دوره كارشناسی ارشد را در دانشكده ادبیات دانشگاه تهران زبان‌شناسی همگانی بخواند. پس از آن با بورس دولت ژاپن به مدت پنج سال به ژاپن رفت و از دانشگاه توكیو دكترای زبان‌شناسی ژاپنی گرفت. از همان زمان، پژوهش درباره زبان و ادبیات و فرهنگ ژاپن را شروع كرد. تاكنون علاوه بر ترجمه شعر، داستان كوتاه و تك‌نگاره از زبان ژاپنی كه در مجلات ادبی مختلف به چاپ رسیده، ده‌ها مقاله در مجلات علمی، پژوهشی داخلی و خارجی منتشر یا در همایش‌های علمی ملی و بین‌المللی ارائه كرده است. همچنین، كتابی با عنوان «وابی و سابی، كلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن» تألیف كرده كه حاصل سه سال كار اوست، در سال 1397 نشر پرنده آن را منتشر كرده است. امسال هم ترجمه كتاب «تجدد ژاپن امروز» از او در انتشارات پرنده منتشر شد. در حال حاضر، علاوه بر تدریس زبان و ادبیات ژاپنی در دانشگاه تهران به‌عنوان عضو هیات علمی، به ترجمه آثار ادبی ژاپن و پژوهش در حوزه زبان و فرهنگ ژاپن مشغول است.
کتاب
درباره زبان و ادبیات فارسی، خواندن كتاب ارزشمند هشت جلدی «تاریخ ادبیات در ایران» تألیف دكتر ذبیح‌ا... صفا تأثیر زیادی بر من گذاشت. درباره تاریخ ایران، كتاب «یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی» را پر از آموزه‌های مفید یافتم. برای علاقه‌مندان به ژاپن هم كتاب «مِیجی، امپراطور ژاپن» نوشته دونالد كین را توصیه می‌كنم كه اخیراً دكتر هاشم رجب‌زاده ترجمه خلاصه‌ای از آن را منتشر كرده است. كتاب خودم، وابی و سابی، كلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن هم شاید به كار دوستداران هنر و ادبیات ژاپن بیاید. البته ادبیات ژاپن سرشار از آثار ناب و خواندنی است و امیدوارم در آینده با افزایش تعداد مترجمان ژاپنی، تعداد بیشتری از این آثار به طور مستقیم از زبان ژاپنی به فارسی ترجمه شوند.
توضیحات تکمیلی
«وابی و سابی»، كلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن حاصل سه سال پژوهش دكتر سیدآیت حسینی، عضو هیأت علمی زبان و ادبیات ژاپنی دانشگاه تهران است كه توسط نشر پرنده با همكاری مركز مطالعات ژاپن منتشر شده است. وابی و سابی در ۲۴۴ صفحه به رمزگشایی از نوع نگاه ژاپنی‌ها به زیبایی در انواع رشته‌های هنری و همچنین در ادبیات به‌ویژه هایكو می‌پردازد.
فیلم
از فیلم‌هایی كه درباره ژاپن ساخته‌شده‌اند، فیلم «سكوت» اثر مارتین اسكورسیزی را بسیار دوست دارم و همیشه دیدنش را به دانشجوها توصیه می‌كنم. این فیلم بخشی از تاریخ ژاپن در قرن هفدهم را به تصویر می‌كشد. برای علاقه‌مندان به سینمای ژاپن هم فیلم‌های اخیر هیروكازو كوره‌ئه‌دا مثل هیچ‌كس نمی‌داند، پس از طوفان و دزدان مغازه را توصیه می‌كنم. در سینمای ایران هم فكر می‌كنم در سال‌های اخیر آثار ارزشمندی تولید شده‌اند. خودم فیلم‌هایی مثل ماجرای نیمروز و ایستاده در غبار را كه برشی از تاریخ معاصر كشورمان را نشان می‌دهند بیشتر دوست داشتم.
توضیحات تكمیلی
سكوت، یك فیلم درام تاریخی به كارگردانی مارتین اسكورسیزی است كه فیلمنامه‌اش بر اساس رمانی به همین نام نوشته شده و داستان آن در زمان شورش شیمابارا اتفاق می‌افتد و درباره چند تن از مسیحیان پنهان است. این فیلم سال ۲۰۱۶ به اكران رسید. اسكورسیزی این پروژه را چالش‌برانگیزترین فیلم عمرش می‌داند كه به دنبال ساخت آن بوده. اسكورسیزی آنقدر به ساخت این فیلم علاقه‌مند بود كه حتی برای این فیلم پول دریافت نكرد. ساخت این فیلم به دلیل مشكلات مالی و حقوقی ۲۳ سال به طول انجامید. لیام نیسون، بازیگر این فیلم در مورد سكوت می‌گوید: این فیلم میراث واقعی مارتین است.
سفر
برای مقصد سفر داخلی بدون تردید استان زنجان را معرفی می‌كنم. اغلب مسافران زنجان را استراحتگاهی در بین راه می‌شناسند كه می‌شود گنبد سلطانیه یا عمارت رختشویخانه‌اش را هم دید. اما استان زنجان پر از شگفتی‌های تاریخی و طبیعی ناشناخته است. مثل آتشكده‌های باستانی منطقه طارم، غار كتله‌خور، معبد داش‌كسَن، قلعه بهستان و... موزه مردان نمكی زنجان را هم نباید از دست داد. در این موزه بی‌نظیر، پیكر انسان‌هایی را می‌بینید كه بیش از دو هزار سال پیش، احتمالا در اثر ریز معدن نمك، در نمك مدفون شده‌اند و بدن و كفش و لباس و ابزار آنها به طور طبیعی مومیایی شده و سالم مانده. همچنین ماكت‌هایی كه استاد جمال نورانی از زندگی و كسب و كارهای زنجان قدیم ساخته‌اند، یك كلاس كامل مردم‌شناسی است.
توضیحات تکمیلی
در زمستان سال ۱۳۷۲ هنگام حفاری معدن نمك در چهرآباد استان زنجان، به طور اتفاقی یك جسد مومیایی كشف شد. این اكتشافات در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا كرد و در نهایت شش جسد مومیایی كشف شد كه به مردان نمكی مشهور شدند. در حال حاضر، به استثنای مومیایی نمكی شماره یك كه در موزه ملی كشور نگه‌داشته می‌شود، بقیه اجساد و اشیای به دست آمده از معدن چهرآباد در موزه ذوالفقاری زنجان نگهداری می‌شوند كه محل بازدید علاقه‌مندان به تاریخ این مرز و بوم است.
پاتوق
پاتوق اصلی من دفتر كارم در دانشكده زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران است كه در آن با دانشجوها درباره زبان و ادبیات و فرهنگ ژاپن گپ می‌زنیم یا اگر فرصتی دست بدهد با همكاران در حین نوشیدن چای، راجع به كارهایی كه در دست انجام داریم یا موضوعات غیرمرتبط با كار صحبت می‌كنیم. اگر بخواهم جایی خارج از دانشگاه قرار بگذاریم به احتمال زیاد مجموعه «باغ كتاب تهران» را انتخاب می‌كنم كه آنچه همه خوبان دارند (كتاب، سینما، قهوه، فضای آزاد و...) را یك‌جا دارد.
کتاب
درباره زبان و ادبیات فارسی، خواندن كتاب ارزشمند هشت جلدی «تاریخ ادبیات در ایران» تألیف دكتر ذبیح‌ا... صفا تأثیر زیادی بر من گذاشت. درباره تاریخ ایران، كتاب «یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی» را پر از آموزه‌های مفید یافتم. برای علاقه‌مندان به ژاپن هم كتاب «مِیجی، امپراطور ژاپن» نوشته دونالد كین را توصیه می‌كنم كه اخیراً دكتر هاشم رجب‌زاده ترجمه خلاصه‌ای از آن را منتشر كرده است. كتاب خودم، وابی و سابی، كلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن هم شاید به كار دوستداران هنر و ادبیات ژاپن بیاید. البته ادبیات ژاپن سرشار از آثار ناب و خواندنی است و امیدوارم در آینده با افزایش تعداد مترجمان ژاپنی، تعداد بیشتری از این آثار به طور مستقیم از زبان ژاپنی به فارسی ترجمه شوند.
توضیحات تکمیلی
«وابی و سابی»، كلیدهایی برای فهم هنر و ادبیات ژاپن حاصل سه سال پژوهش دكتر سیدآیت حسینی، عضو هیأت علمی زبان و ادبیات ژاپنی دانشگاه تهران است كه توسط نشر پرنده با همكاری مركز مطالعات ژاپن منتشر شده است. وابی و سابی در ۲۴۴ صفحه به رمزگشایی از نوع نگاه ژاپنی‌ها به زیبایی در انواع رشته‌های هنری و همچنین در ادبیات به‌ویژه هایكو می‌پردازد.
فیلم
از فیلم‌هایی كه درباره ژاپن ساخته‌شده‌اند، فیلم «سكوت» اثر مارتین اسكورسیزی را بسیار دوست دارم و همیشه دیدنش را به دانشجوها توصیه می‌كنم. این فیلم بخشی از تاریخ ژاپن در قرن هفدهم را به تصویر می‌كشد. برای علاقه‌مندان به سینمای ژاپن هم فیلم‌های اخیر هیروكازو كوره‌ئه‌دا مثل هیچ‌كس نمی‌داند، پس از طوفان و دزدان مغازه را توصیه می‌كنم. در سینمای ایران هم فكر می‌كنم در سال‌های اخیر آثار ارزشمندی تولید شده‌اند. خودم فیلم‌هایی مثل ماجرای نیمروز و ایستاده در غبار را كه برشی از تاریخ معاصر كشورمان را نشان می‌دهند بیشتر دوست داشتم.
توضیحات تكمیلی
سكوت، یك فیلم درام تاریخی به كارگردانی مارتین اسكورسیزی است كه فیلمنامه‌اش بر اساس رمانی به همین نام نوشته شده و داستان آن در زمان شورش شیمابارا اتفاق می‌افتد و درباره چند تن از مسیحیان پنهان است. این فیلم سال ۲۰۱۶ به اكران رسید. اسكورسیزی این پروژه را چالش‌برانگیزترین فیلم عمرش می‌داند كه به دنبال ساخت آن بوده. اسكورسیزی آنقدر به ساخت این فیلم علاقه‌مند بود كه حتی برای این فیلم پول دریافت نكرد. ساخت این فیلم به دلیل مشكلات مالی و حقوقی ۲۳ سال به طول انجامید. لیام نیسون، بازیگر این فیلم در مورد سكوت می‌گوید: این فیلم میراث واقعی مارتین است.
سفر
برای مقصد سفر داخلی بدون تردید استان زنجان را معرفی می‌كنم. اغلب مسافران زنجان را استراحتگاهی در بین راه می‌شناسند كه می‌شود گنبد سلطانیه یا عمارت رختشویخانه‌اش را هم دید. اما استان زنجان پر از شگفتی‌های تاریخی و طبیعی ناشناخته است. مثل آتشكده‌های باستانی منطقه طارم، غار كتله‌خور، معبد داش‌كسَن، قلعه بهستان و... موزه مردان نمكی زنجان را هم نباید از دست داد. در این موزه بی‌نظیر، پیكر انسان‌هایی را می‌بینید كه بیش از دو هزار سال پیش، احتمالا در اثر ریز معدن نمك، در نمك مدفون شده‌اند و بدن و كفش و لباس و ابزار آنها به طور طبیعی مومیایی شده و سالم مانده. همچنین ماكت‌هایی كه استاد جمال نورانی از زندگی و كسب و كارهای زنجان قدیم ساخته‌اند، یك كلاس كامل مردم‌شناسی است.
توضیحات تکمیلی
در زمستان سال ۱۳۷۲ هنگام حفاری معدن نمك در چهرآباد استان زنجان، به طور اتفاقی یك جسد مومیایی كشف شد. این اكتشافات در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا كرد و در نهایت شش جسد مومیایی كشف شد كه به مردان نمكی مشهور شدند. در حال حاضر، به استثنای مومیایی نمكی شماره یك كه در موزه ملی كشور نگه‌داشته می‌شود، بقیه اجساد و اشیای به دست آمده از معدن چهرآباد در موزه ذوالفقاری زنجان نگهداری می‌شوند كه محل بازدید علاقه‌مندان به تاریخ این مرز و بوم است.
پاتوق
پاتوق اصلی من دفتر كارم در دانشكده زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران است كه در آن با دانشجوها درباره زبان و ادبیات و فرهنگ ژاپن گپ می‌زنیم یا اگر فرصتی دست بدهد با همكاران در حین نوشیدن چای، راجع به كارهایی كه در دست انجام داریم یا موضوعات غیرمرتبط با كار صحبت می‌كنیم. اگر بخواهم جایی خارج از دانشگاه قرار بگذاریم به احتمال زیاد مجموعه «باغ كتاب تهران» را انتخاب می‌كنم كه آنچه همه خوبان دارند (كتاب، سینما، قهوه، فضای آزاد و...) را یك‌جا دارد.