printlogo


گفت‌وگوی آدینه این هفته با محمدرضا عابدی شاهرودی، نویسنده
قاره كوچكی به نام شاهرود
شیما آشتیانی

محمدرضا عابدی شاهرودی، متولد 1359 در شهر قم است. در كنار تحصیلات حوزوی، داستان‌نویسی، فیلمنامه‌نویسی و پژوهش در حوزه هنر و فلسفه از جمله فعالیت‌های او به حساب می‌آید. فیلمنامه‌نویسی مجموعه سریال پويانمايي پیامبران كه در دو فصل و در سال 94 و 95 از شبكه‌های دو و امید پخش شد، بر عهده وی بود. شیطان‌شناسی، جن‌شناسی و فرقه‌شناسی عناوین تخصصی پژوهشی او هستند كه به صورت شخصی و برحسب علاقه خود پی گرفته ‌است. عابدی بیشتر از هر چیزی خود را یك نویسنده می‌داند؛ یك داستان‌نویس و رمان‌نویس. از نظر او، داستان نویسی، مهم‌ترین خاصیت قوای عقلی در خلق همه چیز است. به همین دلیل آن را نشان‌دهنده مهم‌ترین عملكرد ذهنی تلقی می‌كند. احتمالا به همین دليل است كه یك نویسنده خودآموز است و به‌جز شیوه نگارشی‌ای كه به گفته خودش، آن را ابداع كرده به شكل دیگری نمی‌نویسد. تئوری هنرهای ذهنی كه نامش را شبه‌داستان یا شبه‌رمان گذاشته؛ یعنی نه یك داستان و نه یك رمان به معنایی كه تا به حال خوانده‌اید و نه یك فیلمنامه به معنایی كه تا به حال دیده‌اید یا خوانده‌اید و نه تلفیق بین این دو، بلكه مرز بینشان. از آثار منتشر شده عابدی شاهرودی می‌توان به كتاب‌هایی همچون شیطان، آیه‌های مسخ، غیب‌نما، رها شده، سروش آسمانی، به رنگ آسمان، مناظره در مرو، آفتاب آمد دلیل آفتاب، در محضر تاریكی، شیطان‌پرستی ـ پیشینه و كنونه، شیطان و رازهای هزار ساله و.. اشاره كرد. كتاب «آتش جن، خاك آدم» جدیدترین كتاب اوست كه درباره تاریخ اجنه، طبقات اجنه، خاندان‌های بزرگ اجنه، خوراك، بیماری‌ها، طلسمات، تسخیرات و تاریج اجنه است كه توسط نشر پرنده به چاپ رسیده‌ است. پیشنهاد می‌كنیم هنگام خواندن این كتاب چراغ‌ها را خاموش كنید و به تجربه‌ای قدم بگذارید كه تا به‌حال با آن مواجه نشده‌اید، نه شما و نه هیچ‌كس دیگری...

کتاب
دو كار از بین همه كارها بدتر است: پیشنهاد كتاب خواستن از یك نویسنده و هدیه گرفتن كتاب به جای خریدنش. اعتقاد دارم كه داستان‌های بزرگ هنوز نوشته نشده‌اند. هنوز افسانه‌ها و اساطیری كه قرار است آسمان و زمین را به خاكستر بدل كنند متولد نشده‌اند و اگر هم شده باشند، در دسترس دیگران قرار ندارند. با این حال چون نزدیك به ماه محرم است، كتاب «تفسیر تاریخ سرخ» اثر محقق و دانشمند مرحوم محمد‌جواد صاحبی را كه از اندیشمندان و متفكران بسیار عالم و بزرگوار است و اثرشان الحق خواننده را با تاریخ و ماجرای كربلا و عاشورا و حركت سیدالشهدا آشنا خواهد كرد، توصیه می‌كنم.

  توضیحات تکمیلی
«تفسیر تاریخ سرخ: بررسی انتقادی تاریخ نهضت حسینی»، اثر مرحوم محمدجواد صاحبی است. این كتاب به بررسی واقعه عاشورا از مدینه، یزید و بیعت تا بازتاب خبر شهادت امام حسین(ع) در مدینه پرداخته است. تفسیر تاریخ سرخ در سال 1384 اولین بار توسط انتشارات پازینه در تهران و انتشارات احیاگران در قم به چاپ رسید.

فیلم
در خاطرم هست، فصل اول سریال بازماندگان
 (The Leftovers) یك تجربه بسیار خوب بود كه سزاوار به اشتراك‌گذاری با دیگران است. در یك لحظه، یعنی در 14اكتبر، 2 درصد انسان‌هایی كه در زمین و در كنار خانواده‌شان زندگی می‌كردند، ناگهان محو می‌شوند و حالا بازماندگان، ادامه مسیری است كه در زمین باقی مانده‌اند و نشان دادن رنج‌ها و دردهایشان. 

 توضیحات تكمیلی
 بازماندگان مجموعه تلویزیونی درام آمریكایی به تهیه‌كنندگی دیمون لیندلوف و تام پروتا و برگرفته از رمان پروتا با همین نام است. در این سریال بازیگرانی همچون جاستین ثرو، لیو تایلر، ایمی برنمن، كریستوفر اكلستون، امیلی مید و اَن دَود حضور دارند. بخش زیادی از توجه‌ها به این مجموعه به این دلیل بود كه تعدادی از عوامل سریال گمشده (سریال تلویزیونی) در ساخت این سریال دست داشتند و ژانرهای دو سریال هم به هم نزدیك بود. به علت موفقیت سریال گمشده، انتظارها از این سریال بسیار بالا بود.

سفر
 قاره كوچك را پیشنهاد می‌دهم كه نام دیگری برای شاهرود است. برای سفر و گشت و گذار در شاهرود، انتخاب‌های متفاوتی دارید، به همین دلیل به قاره كوچك شهرت دارد، از كویر تا مه در زمین، همه در اختیار شماست. از جاده جنگل توسكستان و روستای تاش گرفته تا جنگل ابر و جنگل شاهپسند و منطقه قطری كه منظره دام‌هایی كه عصرگاهان در آن به چرا در‌می‌آیند، هیچ‌گاه از یاد شما نخواهد رفت. 

  توضیحات تکمیلی
شاهرود از شهرهای زیبای استان سمنان و از قدیمی‌ترین و تاریخی‌ترین شهرهای ایران است. تنوع اقلیمی در این منطقه علاوه بر تولیدات گوناگون كشاورزی منجر به تنوع در مواد معدنی نیز شده است. اگر به شاهرود رفتید  از بسطام و زیارت امامزاده محمد از فرزندان امام صادق(ع) و مقبره جناب بایزید بسطامی كه گذشتید و از روستای نمدمال كه عبور كردید، به خرقان خواهید رسید كه مزار جناب شیخ ابوالحسن خرقانی است.

پاتوق
​​​​​​​پاتوق‌های من، یك مكان نیست بلکه تلفیقی از مكان، زمان و عنصر فضاست به همراه رنگ، بو و حسی كه باید در درون به كار گرفته شود. مهم‌ترین پاتوق من، حیاط اربابی منزل مرحوم پدربزرگم بود، عصرهای تابستان همه به آنجا می‌آمدند. عمه و عمو و فرزندان عمو و عمه و فرزندان فرزندان عموها و عمه‌ها و برادرزاه‌ها و خواهرزاده‌های هر كدام از آنها و احتمالا گاهی خیاط مقابل منزل هم آنجا می‌آمد. آنجا شمعدانی بود، شربت آلبالوی خانگی بود، حوض آب بود و البته درختان زردآلو، توت و انجیر. پدرم قرآن را باز می‌كرد و برای چند دقیقه‌ای تفسیر كلام خدا می‌گفت و همه ما گوش می‌دادیم. حالا سال‌هاست دیگر این پاتوق را از دست داده‌ام، به همین خاطر، مهم‌ترین پاتوقی كه در حال كشفش هستم، یك نقطه قابل دسترس از نظر فیزیكی نیست. (عكس تزئینی است)