صلحی دور از دسترس
پس از ماهها انتظار و چند دور مذاكرات مستقیم بین نمایندگان گروه طالبان و دولت آمریكا در دوحه قطر، سرانجام روز گذشته طرفین به صورت همزمان اعلام كردند هنوز مذاكرات نهایی نشده است. این درحالی بود كه چند روز پیش اعلام شده بود مذاكرات نهایی شده و بهزودی نتایج آن به صورت علنی اعلام خواهد شد.
روز گذشته ذبیحا... مجاهد، سخنگوی طالبان با رد برخی اخبار رسانهها گفت: طالبان با آمریكا در مذاكرات صلح به هیچ توافقی دست پیدا نكرده است. وی درعین حال عموم مردم را به انتظار تا پایان دور مذاكرات در دوحه تشویق كرد. جالب توجه اینكه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریكا نیز بامداد دیروز در جمع خبرنگاران در كاخ سفید گفت: ایالات متحده مذاكرات خوبی با طالبان داشته، اما تاكنون هیچ توافقی صورت نگرفته است. بهدنبال قطعی نشدن توافق طالبان و آمریكا، شبكه طلوعنیوز افغانستان به نقل از منابع آگاه نوشت: علت طولانی شدن گفتوگوها میان زلمای خلیلزاد و طالبان، اختلاف دیدگاهها با آمریكا بر سر آتشبس و چگونگی خروج نیروهای این كشور از افغانستان است. ترامپ روز پنجشنبه تأكید كرده بود میخواهد تعداد نیروهای نظامی ایالات متحده در افغانستان را كاهش دهد، اما زمانی را برای خروج تعیین نكرد. مایك پمپئو، وزیر خارجه آمریكا نیز اوایل هفته گذشته یادآور شد، ایالات متحده در تلاش است نیروهای نظامی خود را از افغانستان جنگزده خارج كند تا طولانیترین جنگ تاریخ آمریكا را متوقف سازد. دولت ترامپ اما در یك اظهارنظر دیگر كه كاملا متضاد با گفته قبلی او بود، گفت: «در كار خارج كردن نیروهای آمریكایی از افغانستان عجله نخواهد كرد.» همه این اظهارات نشان میدهد روند گفتوگوهای صلح بین دولت آمریكا و طالبان تا اینجا به بنبست رسیده است.
قرار بود بعد از نهایی شدن مذاكرات طالبان و آمریكا، مذاكرات بینافغانی نیز شروع شود. هدف از این مذاكرات ایجاد تفاهم بین دولت افغانستان و گروههای مخالف آن بود. با این حال روز گذشته محمدكریم خلیلی، رئیس شورایعالی صلح افغانستان در یك همایش انتخاباتی در تالار لویهجرگه در شهر كابل نسبت به احتمال شروع مذاكرات مستقل احزاب سیاسی با طالبان به دولت این كشور هشدار داد. وی ضمن تأكید بر ضرورت داشتن یك راهكار شفاف و عادلانه درخصوص صلح، افزود برای رسیدن به صلح پایدار باید هیأت گفتوگوكننده صلح، جامع و متشكل از نمایندگان تمامی گروههای سیاسی، اجتماعی و قومی افغانستان باشد. او گفت كه هرگاه چنین راهكاری وجود نداشته باشد و همه مردم خود را شریك صلح احساس نكنند، صلح پایدار و باعزت در كشور تأمین نخواهد شد. بعضی منابع افغانستان اظهارات خلیلی را بیانگر به بنبست رسیدن مذاكرات بینالافغانی توصیف كردند.
شورایعالی صلح افغانستان، در سال ۱۳۸۹ از سوی حامد كرزای، رئیسجمهور پیشین این كشور ایجاد شد. هدف ایجاد این شورا، جستوجوی راهحل خشونتها در افغانستان و گفتوگو با طالبان اعلام شده بود. وزارت دولت در امور صلح در 9 مرداد اعلام كرد هیأت گفتوگوكننده دولت برای صلح با طالبان تشكیل شده است. هرچند یك ماه از زمان اعلام این خبر گذشته، هنوز هویت اعضای آن فاش نشده است. گروه طالبان تاكنون بارها اعلام كرده دولت كابل را به رسمیت نمیشناسد و حاضر به مذاكره با آن نیست.
همه این تحولات نشان میدهد افغانستان تا رسیدن به صلح هنوز فاصله زیادی دارد و حتی اگر توافق با آمریكاییها هم نهایی شود داخل افغانستان بر سر مراحل صلح اختلافات زیادی وجود دارد. در یك تحول دیگر روز گذشته اعلام شد نیروهای طالبان از چند جهت به شهر قندوز در شمال افغانستان حمله كردند.
بهدنبال این خبر، واحدهای ویژه ارتش و پلیس برای مقابله با طالبان به منطقه اعزام شدند. برخی منابع خبری نیز گزارش میدهند با ادامه درگیریهای شدید؛ شهروندان قندوز در حال ترك شهر هستند. البته پلیس قندوز میگوید موفق شده حمله طالبان را عقب بزند. قندوز یكی از استانهای ناآرام شمال افغانستان است. پیش از این، مركز این استان (ولایت)، دو بار برای مدت كوتاهی توسط طالبان تصرف شده بود.