فرانسه، آلمان و انگلیس در بیانیه‌ای مشترک، ایران را مسؤول حمله به آرامکو دانستند
رونمایی از اروپای واقعی
سراب جدایی اروپا از آمریكا كه از زمان خروج ترامپ از برجام، همواره به عنوان یكی از دستاوردهای توافق هسته‌ای مورد تاكید قرار می‌گرفت اكنون با بیانیه اتحادیه اروپا، بیش از همیشه غیرواقعی می‌نماید؛ بیانیه‌ای كه سه كشور اروپایی در آن با تكرار اتهامات آمریكا علیه ایران صحبت از ضرورت توافقی جدید با ایران كرده‌اند.
آلمان، فرانسه و انگلیس (موسوم به تروئیكای اروپایی) طی بیانیه‌ای مشترك با بیان این‌كه «فرانسه، بریتانیا و آلمان معتقدند كه ایران به‌وضوح مسؤول حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی است»، افزوده‌اند: «حمله به آرامكو نشان می‌دهد كه برای كاهش تنش‌ها نیاز به دیپلماسی با مشاركت همه طرف‌هاست. ما همچنین از ایران می‌خواهیم از اقدامات تحریك‌آمیز بیشتر در خلیج فارس اجتناب كند.»
همچنین در حالی كه مقامات ایران بارها تأكید كرده‌اند مذاكرات مجدد بر سر برجام را نمی‌پذیرند، رهبران اروپایی در پایان بیانیه خود بحث مذاكرات مجدد بر سر برجام را پیش كشیده و اظهار کرده‌اند: «زمان آن رسیده كه ایران مذاكرات بلندمدت درباره برنامه هسته‌ای و مسائل مرتبط با امنیت منطقه‌ای از جمله برنامه موشكی خود را بپذیرد.»
بیانیه اروپا علاوه بر این‌كه به صراحت خواستار مذاكره با ایران درباره یكی از خطوط قرمزش است از این لحاظ نیز بسیار تعجب‌آور است كه در تحولی خیلی سریع و ناگهانی سران آلمان، انگلیس و فرانسه مشتركا ایران را مسؤول حملات آرامكو دانسته‌اند. این در حالی است كه تا چند روز قبل اكثرشان روی تحقیقات برای مشخص شدن عامل این حملات تاكید داشته‌اند.
جانسون: فقط ترامپ می‌تواند توافق بهتری با ایران داشته باشد
بیانیه اروپایی‌ها درباره ضرورت گفت‌وگوهای جدید میان ایران و اروپا چند ساعت پس از آن منتشر شد كه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس در مصاحبه‌ای مدعی شد «حالا وقت یك توافق جدید با ایران است.»
جانسون كه برای حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورك رفته است در مصاحبه با شبكه تلویزیونی اسكای‌نیوز گفت: «فارغ از نظرات مطرح‌شده درباره توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ بین ایران و قدرت‌های جهانی، اكنون وقت آن است كه درباره یك توافق جدید با تهران مذاكره شود.»
او افزود: «هر اعتراضی به توافق هسته‌ای قبلی با ایران داشته باشید، زمان آن است به جلو گام برداریم و به یك توافق تازه برسیم.»
به گزارش فارس، نخست‌وزیر انگلیس افزود: «واقعیت این است كه همان‌طور كه رئیس‌جمهور ترامپ به درستی گفت، این توافق بدی بود. نواقص زیادی داشت. رفتار ایران در منطقه موجب اختلال بوده و هست. اگر این توافق بدی بوده ـ من هم قبول دارم كه این [توافق] نواقص بسیار بسیار زیادی داشته ـ در آن صورت خب بیایید توافق بهتری انجام دهیم. فكر می‌كنم تنها یك نفر هست كه می‌تواند توافق بهتری كند و آن یك نفر كسی است كه می‌داند چطور شریك دشواری مانند ایران را به راه بیاورد. آن یك نفر رئیس‌جمهور ایالات متحده است.»
استقبال آمریكا از اروپا
این اظهارات نخست‌وزیر انگلیس و بیانیه سه كشور اروپایی با استقبال و ذوق‌زدگی مقامات آمریكایی روبه‌رو شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریكا بلافاصله در موضعگیری با اشاره به سخنان نخست‌وزیر انگلیس گفت: «به همین خاطراست كه او (بوریس جانسون) یك برنده است. به همین خاطر است كه او مردی است كه در انگلیس موفق خواهد بود. برای بوریس خیلی احترام قائلم و اصلا تعجب نكردم كه او اولین كسی بود كه این حرف را زد.»
ترامپ تصریح كرد: «او یك توافق جدید می‌خواهد، چرا كه توافق قبلی منسوخ خواهد شد. چند سال بیشتر از عمرش باقی نمانده است.»
اشاره رئیس‌جمهوری آمریكا به «بند غروب» در برجام است كه بر اساس آن، ایران پس از ده سال می‌تواند سانتریفیوژهای غنی‌سازی را افزایش دهد و پس از ۱۵ سال نیز اجازه دارد حجم اورانیوم كمتر غنی‌شده خود را زیادتر كند. ساعاتی پس از انتشار بیانیه تروئیكای اروپا، مایك پمپئو، وزیر خارجه آمریكا هم در مطلبی در توییتر از این سه كشور قدردانی كرد. مایك پمپئو نوشت: «آمریكا از دوستان نزدیك خود یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان به دلیل صحبت‌های شفاف‌شان درباره مسؤولیت ایران در اقدام جنگی علیه عربستان و تاثیر آن بر منطقه و جهان تشكر می‌كند.»
محكومیت بیانیه اروپا از سوی تهران
بیانیه اروپایی‌ها با واكنش وزیر خارجه كشورمان روبه‌رو شد. محمدجواد ظریف در این زمینه در توییتر نوشت: «فلج بودن سه كشور اروپایی در عمل به تعهدات خود بدون اجازه ایالات متحده، از می ۲۰۱۸ عیان بوده است. راه‌حل این نقیصه، عزم خود را جزم كردن برای شكل دادن مسیری مستقل است و نه تكرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های ایالات متحده كه با برجام همخوانی ندارد. پیش از پایبندی به توافق كنونی، هیچ توافق جدیدی در كار نخواهد بود.»
همچنین وزارت خارجه با صدور بیانیه‌ای، مواضع سه كشور اروپایی را محكوم كرد.
در بیانیه وزارت خارجه كشورمان آمده است: جمهوری اسلامی ایران ضمن محكومیت شدید و رد ادعای غیرمسؤولانه روسای سه كشور بریتانیا، فرانسه و آلمان در ارتباط با حمله نیروهای مسلح دولت یمن به تاسیسات سعودی، تاكید می‌کند، وارد آوردن اتهام مسؤولیت به یك دولت ثالث درخصوص حمله‌ای كه در جریان یك جنگ تمام‌عیار میان طرف سعودی و یمنی انجام شده و طرف یمنی رسما انجام آن را به‌عهده گرفته است، به خودی خود یك اقدام تحریك‌آمیز و شدیدا مخرب است؛ چه رسد به این‌كه این اقدام پیش از هرگونه تحقیقات و بدون ارائه هرگونه دلیل و مدرك و صرفا بر اساس این استدلال مضحك صورت گرفته باشد كه «توضیح محتمل دیگری وجود ندارد.» وزارت خارجه تاكید كرده است: این‌گونه اظهارات و اقدامات مخرب تنها به تشدید آتش ویرانگر جنگ یمن و احتمال فراگیرتر شدن آن منجر خواهد شد. متهم سازی سفارشی دولت‌ها با اهداف سیاسی و به دور از واقعیات میدانی در كنار سایر سیاست‌های حمایتگرانه نسبت به رژیم كودك‌كش عربستان سعودی به‌ویژه از طریق صادرات انبوه تسلیحات به این كشور، یك روند خطرناك است و مسؤولیت تبعات آن بر صلح و ثبات منطقه‌ای، به‌عهده سه كشور صادركننده این بیانیه خواهد بود.
بیانیه اروپا، نقض صریح برجام است
وزارت خارجه در بخش دیگری از بیانیه خود با اشاره به ادعای اروپایی‌ها درباره ضرورت انجام مذاكرات جدید تاكید كرد: موارد قید شده در این بیانیه در خصوص برجام و لزوم مذاكره مجدد پیرامون برنامه هسته‌ای ایران كه به شكلی صریح‌تر و خطرناك‌تر در اظهارات آقای بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس مطرح شده است، نقض صریح متن و روح برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. توافق هسته‌ای ایران و 1 +5 همان‌گونه كه در عنوان آن نیز قید شده است، توافقی «جامع» است كه به عنوان راه‌حلی نهایی برای بحران ساختگی در مورد برنامه هسته‌ای ایران مذاكره و نهایی شده است. زمانبندی‌های صریح و دقیق موجود در برجام شاهد دیگری برای این امر است. كشورهای طرف برجام در این سند كه تایید اجماعی شورای امنیت را نیز دارد، تصریح كرده‌اند پس از دوره پیش‌بینی شده در برجام، با برنامه هسته‌ای ایران همانند هر كشور دیگر عضو ان.پی.تی رفتار خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران هیچ چیز فراتر از این را نخواهد پذیرفت.
وزارت خارجه تاكید كرده است: جمهوری اسلامی ایران مجدد تصریح می‌كند برنامه موشكی و دفاعی ایران، براساس توان بومی، مبتنی بر سیاست بازدارندگی و متوازن با تهدیدات موجود بوده و اقدامات درخصوص توسعه آن كاملا مسؤولانه و منطبق با قوانین و مقررات بین‌المللی است. موضوع آزمایش‌های موشكی ایران در قالب برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت حل‌و‌فصل شده و این امر نیز به‌كرات مورد تصریح مقامات طرف‌های مذاكراتی قرار گرفته است؛ از جمله در اظهارات اخیر رئیس‌جمهور آمریكا كه ـ البته در انتقاد از برجام ـ به صراحت اذعان داشت آزمایش‌های موشكی بالستیك ایران «مجاز» است. ایران هرگونه ورود به مذاكرات درخصوص این موضوعات را به شدت رد می‌كند.
براساس خبری كه از دیدار رئیس‌جمهور كشورمان با رئیس‌جمهور فرانسه منتشر شده، روحانی هم در این دیدار نسبت به بیانیه اروپا انتقاد و بیانیه كشورهای فرانسه، انگلیس و آلمان را اتهام‌زنی بی‌اساس به جمهوری اسلامی ایران عنوان كرده است.
آلمان، فرانسه و انگلیس (موسوم به تروئیكای اروپایی) طی بیانیه‌ای مشترك با بیان این‌كه «فرانسه، بریتانیا و آلمان معتقدند كه ایران به‌وضوح مسؤول حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی است»، افزوده‌اند: «حمله به آرامكو نشان می‌دهد كه برای كاهش تنش‌ها نیاز به دیپلماسی با مشاركت همه طرف‌هاست. ما همچنین از ایران می‌خواهیم از اقدامات تحریك‌آمیز بیشتر در خلیج فارس اجتناب كند.»
همچنین در حالی كه مقامات ایران بارها تأكید كرده‌اند مذاكرات مجدد بر سر برجام را نمی‌پذیرند، رهبران اروپایی در پایان بیانیه خود بحث مذاكرات مجدد بر سر برجام را پیش كشیده و اظهار کرده‌اند: «زمان آن رسیده كه ایران مذاكرات بلندمدت درباره برنامه هسته‌ای و مسائل مرتبط با امنیت منطقه‌ای از جمله برنامه موشكی خود را بپذیرد.»
بیانیه اروپا علاوه بر این‌كه به صراحت خواستار مذاكره با ایران درباره یكی از خطوط قرمزش است از این لحاظ نیز بسیار تعجب‌آور است كه در تحولی خیلی سریع و ناگهانی سران آلمان، انگلیس و فرانسه مشتركا ایران را مسؤول حملات آرامكو دانسته‌اند. این در حالی است كه تا چند روز قبل اكثرشان روی تحقیقات برای مشخص شدن عامل این حملات تاكید داشته‌اند.
جانسون: فقط ترامپ می‌تواند توافق بهتری با ایران داشته باشد
بیانیه اروپایی‌ها درباره ضرورت گفت‌وگوهای جدید میان ایران و اروپا چند ساعت پس از آن منتشر شد كه بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس در مصاحبه‌ای مدعی شد «حالا وقت یك توافق جدید با ایران است.»
جانسون كه برای حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورك رفته است در مصاحبه با شبكه تلویزیونی اسكای‌نیوز گفت: «فارغ از نظرات مطرح‌شده درباره توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ بین ایران و قدرت‌های جهانی، اكنون وقت آن است كه درباره یك توافق جدید با تهران مذاكره شود.»
او افزود: «هر اعتراضی به توافق هسته‌ای قبلی با ایران داشته باشید، زمان آن است به جلو گام برداریم و به یك توافق تازه برسیم.»
به گزارش فارس، نخست‌وزیر انگلیس افزود: «واقعیت این است كه همان‌طور كه رئیس‌جمهور ترامپ به درستی گفت، این توافق بدی بود. نواقص زیادی داشت. رفتار ایران در منطقه موجب اختلال بوده و هست. اگر این توافق بدی بوده ـ من هم قبول دارم كه این [توافق] نواقص بسیار بسیار زیادی داشته ـ در آن صورت خب بیایید توافق بهتری انجام دهیم. فكر می‌كنم تنها یك نفر هست كه می‌تواند توافق بهتری كند و آن یك نفر كسی است كه می‌داند چطور شریك دشواری مانند ایران را به راه بیاورد. آن یك نفر رئیس‌جمهور ایالات متحده است.»
استقبال آمریكا از اروپا
این اظهارات نخست‌وزیر انگلیس و بیانیه سه كشور اروپایی با استقبال و ذوق‌زدگی مقامات آمریكایی روبه‌رو شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریكا بلافاصله در موضعگیری با اشاره به سخنان نخست‌وزیر انگلیس گفت: «به همین خاطراست كه او (بوریس جانسون) یك برنده است. به همین خاطر است كه او مردی است كه در انگلیس موفق خواهد بود. برای بوریس خیلی احترام قائلم و اصلا تعجب نكردم كه او اولین كسی بود كه این حرف را زد.»
ترامپ تصریح كرد: «او یك توافق جدید می‌خواهد، چرا كه توافق قبلی منسوخ خواهد شد. چند سال بیشتر از عمرش باقی نمانده است.»
اشاره رئیس‌جمهوری آمریكا به «بند غروب» در برجام است كه بر اساس آن، ایران پس از ده سال می‌تواند سانتریفیوژهای غنی‌سازی را افزایش دهد و پس از ۱۵ سال نیز اجازه دارد حجم اورانیوم كمتر غنی‌شده خود را زیادتر كند. ساعاتی پس از انتشار بیانیه تروئیكای اروپا، مایك پمپئو، وزیر خارجه آمریكا هم در مطلبی در توییتر از این سه كشور قدردانی كرد. مایك پمپئو نوشت: «آمریكا از دوستان نزدیك خود یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان به دلیل صحبت‌های شفاف‌شان درباره مسؤولیت ایران در اقدام جنگی علیه عربستان و تاثیر آن بر منطقه و جهان تشكر می‌كند.»
محكومیت بیانیه اروپا از سوی تهران
بیانیه اروپایی‌ها با واكنش وزیر خارجه كشورمان روبه‌رو شد. محمدجواد ظریف در این زمینه در توییتر نوشت: «فلج بودن سه كشور اروپایی در عمل به تعهدات خود بدون اجازه ایالات متحده، از می ۲۰۱۸ عیان بوده است. راه‌حل این نقیصه، عزم خود را جزم كردن برای شكل دادن مسیری مستقل است و نه تكرار طوطی‌وار ادعاها و درخواست‌های ایالات متحده كه با برجام همخوانی ندارد. پیش از پایبندی به توافق كنونی، هیچ توافق جدیدی در كار نخواهد بود.»
همچنین وزارت خارجه با صدور بیانیه‌ای، مواضع سه كشور اروپایی را محكوم كرد.
در بیانیه وزارت خارجه كشورمان آمده است: جمهوری اسلامی ایران ضمن محكومیت شدید و رد ادعای غیرمسؤولانه روسای سه كشور بریتانیا، فرانسه و آلمان در ارتباط با حمله نیروهای مسلح دولت یمن به تاسیسات سعودی، تاكید می‌کند، وارد آوردن اتهام مسؤولیت به یك دولت ثالث درخصوص حمله‌ای كه در جریان یك جنگ تمام‌عیار میان طرف سعودی و یمنی انجام شده و طرف یمنی رسما انجام آن را به‌عهده گرفته است، به خودی خود یك اقدام تحریك‌آمیز و شدیدا مخرب است؛ چه رسد به این‌كه این اقدام پیش از هرگونه تحقیقات و بدون ارائه هرگونه دلیل و مدرك و صرفا بر اساس این استدلال مضحك صورت گرفته باشد كه «توضیح محتمل دیگری وجود ندارد.» وزارت خارجه تاكید كرده است: این‌گونه اظهارات و اقدامات مخرب تنها به تشدید آتش ویرانگر جنگ یمن و احتمال فراگیرتر شدن آن منجر خواهد شد. متهم سازی سفارشی دولت‌ها با اهداف سیاسی و به دور از واقعیات میدانی در كنار سایر سیاست‌های حمایتگرانه نسبت به رژیم كودك‌كش عربستان سعودی به‌ویژه از طریق صادرات انبوه تسلیحات به این كشور، یك روند خطرناك است و مسؤولیت تبعات آن بر صلح و ثبات منطقه‌ای، به‌عهده سه كشور صادركننده این بیانیه خواهد بود.
بیانیه اروپا، نقض صریح برجام است
وزارت خارجه در بخش دیگری از بیانیه خود با اشاره به ادعای اروپایی‌ها درباره ضرورت انجام مذاكرات جدید تاكید كرد: موارد قید شده در این بیانیه در خصوص برجام و لزوم مذاكره مجدد پیرامون برنامه هسته‌ای ایران كه به شكلی صریح‌تر و خطرناك‌تر در اظهارات آقای بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس مطرح شده است، نقض صریح متن و روح برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. توافق هسته‌ای ایران و 1 +5 همان‌گونه كه در عنوان آن نیز قید شده است، توافقی «جامع» است كه به عنوان راه‌حلی نهایی برای بحران ساختگی در مورد برنامه هسته‌ای ایران مذاكره و نهایی شده است. زمانبندی‌های صریح و دقیق موجود در برجام شاهد دیگری برای این امر است. كشورهای طرف برجام در این سند كه تایید اجماعی شورای امنیت را نیز دارد، تصریح كرده‌اند پس از دوره پیش‌بینی شده در برجام، با برنامه هسته‌ای ایران همانند هر كشور دیگر عضو ان.پی.تی رفتار خواهد شد و جمهوری اسلامی ایران هیچ چیز فراتر از این را نخواهد پذیرفت.
وزارت خارجه تاكید كرده است: جمهوری اسلامی ایران مجدد تصریح می‌كند برنامه موشكی و دفاعی ایران، براساس توان بومی، مبتنی بر سیاست بازدارندگی و متوازن با تهدیدات موجود بوده و اقدامات درخصوص توسعه آن كاملا مسؤولانه و منطبق با قوانین و مقررات بین‌المللی است. موضوع آزمایش‌های موشكی ایران در قالب برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت حل‌و‌فصل شده و این امر نیز به‌كرات مورد تصریح مقامات طرف‌های مذاكراتی قرار گرفته است؛ از جمله در اظهارات اخیر رئیس‌جمهور آمریكا كه ـ البته در انتقاد از برجام ـ به صراحت اذعان داشت آزمایش‌های موشكی بالستیك ایران «مجاز» است. ایران هرگونه ورود به مذاكرات درخصوص این موضوعات را به شدت رد می‌كند.
براساس خبری كه از دیدار رئیس‌جمهور كشورمان با رئیس‌جمهور فرانسه منتشر شده، روحانی هم در این دیدار نسبت به بیانیه اروپا انتقاد و بیانیه كشورهای فرانسه، انگلیس و آلمان را اتهام‌زنی بی‌اساس به جمهوری اسلامی ایران عنوان كرده است.