printlogo


در رابطه با كوهستان‌ها ضعیف عمل كردیم


محمد‌تقی رهنمایی، استاد جفرافیای دانشگاه تهران
شناخت ما از كوهستان ضعیف است، درحالی كه بخش مهمی از كره زمین را كوهستان‌ها تشكیل می‌دهند. كوهستان‌ها از لحاظ تعدیل شرایط اقلیمی، پوشش گیاهی و جنگل‌ها، مهم‌ترین منبع ذخیره‌كننده آب كره زمین به صورت برف، منابع زیرزمینی، تعیین‌كننده مرز كشورها، منشأ و خاستگاه بسیاری از تمدن‌ها و فرهنگ‌ها هستند؛ تقریبا 16 تمدن از كوه آلپ نشات گرفته كه حتی نام آنها برای ما آشنا نیست. و از همه مهم‌تر آنها محل زندگی انسان‌ها هستند و امروزه هنوز 10درصد مردم كره زمین تقریبا 750 میلیون نفر در كوهستان‌ها زندگی می‌كنند.  امروزه كوهستان‌ها به عنوان محلی برای گذران اوقات فراغت جوامع مدرن تبدیل شده‌اند، درصورتی كه در حدود50 سال پیش این چنین نبود، برای مثال بهار اقتصادی آلپ از اولین برف زمستانی شروع می‌شد.
به همین دلیل امروزه می‌توان گفت كوهستان‌ها محل درگیری انسان و طبیعت شناخته می‌شود. از سویی البرز و زاگرس در ایران و آلپ در اتریش در مناطق زلزله خیر واقع شده‌اند، هردو دارای برف دائم و و پوشش گیاهی متفاوت‌اند، پس هردو سیستم كوهستانی در معرض فرسایش و بهمن قرار دارند.  از اشكالی گردشگری كوهستانی كه در آلپ وجود دارد برخی را ما در ایران داریم مثل كوهنوردی و گردشگری، اما این اشكال در ایران و اروپا بسیار متفاوت است، زیرا آنها به صورت آگاهانه و از روی نقشه‌های از پیش تعیین شده به صورت راهنما برای گردشگران عمل می‌كنند؛ نقشه‌هایی كه محل روشن كردن آتش، چادر زدن، خرید كردن و اطلاعات كافی به گردشگران را ارائه می‌دهند، در صورتی كه در ایران هرجا گردشگران دوست دارند آتش روشن می‌كنند، چادر می‌زنند و جوامع محلی در طبیعت اطراف زباله جمع‌كن‌های این گردشگران هستند.