مثل دیدن لك‌لك‌های «واقعنكی»
محمدمهدی حاجی پروانه / شرکت‌کننده برنامه
«باغ‌وحش، خیلی چیز بیخودیه. پرنده‌ها و حیوونا به این قشنگی می‌تونن با ما زندگی كنن ولی ما می‌بریمشون توی قفس!» همین یك‌جمله پسرك هشت‌ساله‌ام، برایم كافی بود كه بدانم راه را درست آمده‌ایم. صبح بود. یك صبح خنك آخر بهار. بچه‌ها خواب شیرین را به شوق تجربه شیردوشی گاوهای خانه خدیجه خانم و تماشای نزدیك‌تر لانه لك‌لك‌ها بی‌خیال شده بودند. مراسم شیردوشی تمام شده بود و حالا ما بالای بام یكی از خانه‌های روستا بودیم و داشتیم از دیدن پرواز لك‌لك‌ها از بالای سرمان ذوق می‌كردیم. لك‌لك‌هایی كه به قول بچه‌ها «واقعنكی» بودند و داشتند زندگی خودشان را می‌كردند. ماجرا وقتی برای بچه‌ها جذاب‌تر شد كه فهمیدند چند دقیقه بعد، می‌توانند یك تجربه هیجان‌انگیز دیگر را هم بچشند. این‌بار به‌جای آسمان، از روی زمین. قرار شد ببریم‌شان وسط مزرعه توت‌فرنگی تا میوه‌چینی كنند و شیرینی توت‌فرنگی‌های كردستان را زیر زبانشان مزه‌مزه كنند. اتفاقی كه هنوز هم بعد از چند ماه، با جزئیات كامل توی ذهن بچه‌ها مانده‌است.
برای آدم‌هایی مثل ما كه شاید لذتبخش‌ترین تفریح‌شان، سفرهای آسان و كم‌خرج است، حضور روبه‌روی دوربین و نمایش برشی واقعی از زندگی در سفر، نیاز زیادی به فكر كردن و بررسی جوانب نداشت. به‌ویژه آن‌كه گروه برنامه‌ساز، تجربه ساخت سری اول برنامه را داشت و همین، خیال ما را به‌عنوان همراهان برنامه را كمی راحت می‌كرد.
بااین‌حال اما، سفری ده‌روزه و فشرده، از مسیری كه تابه‌حال نرفته بودیم و با مقصدهایی كه حتی اسم خیلی‌هایشان را هم نشنیده بودیم، سختی‌های خاص خودش را داشت. سختی‌هایی كه به روال همه تجربه‌های انسانی، هرچه بیشتر می‌گذرد و ته‌نشین می‌شود، زلالی و شیرینی مسیر سفر را بیشتر به كام‌مان می‌نشاند.
سفری كه دوربین تلویزیون هم بخشی از خانواده‌مان شده بود. سفری كه چند باری توی مسیر، خانواده‌ها به‌اتفاق گفتند كه حتی فكرش را هم نمی‌كردند كه چنین جاذبه‌هایی در ایران وجود داشته باشد و به شوخی و جدی می‌گفتیم یك‌بار دیگر به همین زودی‌ها، دوباره همین مسیر را می‌آییم. مسیری كه پر از تجربه‌های ناب و تازه یافته بود. از بیدار شدن صبح زود به شوق چشیدن طعم تجربه‌ای جدید تا به خواب رفتن چندثانیه‌ای بچه‌ها بعد از یك روز شلوغ و خواب در كاروان خودرو. از لذت برف‌بازی و یخ زدن دست‌ها در گرم‌ترین روزهای سال بالای كوه گنج‌نامه همدان تا شرشر عرق ریختن از پاروزنی زیر تیغ تیز آفتاب ظهر دریاچه زریوار، از آرامش غبطه‌برانگیز اقامتگاه‌های بومگردی در روستاهای دورافتاده تا هیجان توأم با ترس موقع عبور از پل معلق میان كوه‌های بلند زاگرس. از مسیر برنامه‌ریزی‌شده سفر تا گم كردن راه و تجربه كم‌نظیر ملاقات با یك شانه‌به‌سر در میانه مسیر.
حتماً سخت است كه برای مخاطب كودك و نوجوان «دورت بگردم ایران» توضیح بدهی كه یك «ریلیتی شو» باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا به جان و كام بیننده‌اش بنشیند؛ اما وقتی با تجربه زیسته دو خانواده همسفر كه زده‌اند به دل جاده‌های كمتر شناخته‌شده همراه شوی؛ حتما جا انداختن خیلی از مفاهیم و آموزش‌ها در قالبی سرگرم‌كننده برای بچه‌ها آسان خواهد بود. درست مثل همان جمله‌ای كه آن‌روز، بالای بام آن خانه روستایی درباره باغ‌وحش و حیوانات و لك‌لك‌های بالای سرمان، از پسرك شنیدم.
برای آدم‌هایی مثل ما كه شاید لذتبخش‌ترین تفریح‌شان، سفرهای آسان و كم‌خرج است، حضور روبه‌روی دوربین و نمایش برشی واقعی از زندگی در سفر، نیاز زیادی به فكر كردن و بررسی جوانب نداشت. به‌ویژه آن‌كه گروه برنامه‌ساز، تجربه ساخت سری اول برنامه را داشت و همین، خیال ما را به‌عنوان همراهان برنامه را كمی راحت می‌كرد.
بااین‌حال اما، سفری ده‌روزه و فشرده، از مسیری كه تابه‌حال نرفته بودیم و با مقصدهایی كه حتی اسم خیلی‌هایشان را هم نشنیده بودیم، سختی‌های خاص خودش را داشت. سختی‌هایی كه به روال همه تجربه‌های انسانی، هرچه بیشتر می‌گذرد و ته‌نشین می‌شود، زلالی و شیرینی مسیر سفر را بیشتر به كام‌مان می‌نشاند.
سفری كه دوربین تلویزیون هم بخشی از خانواده‌مان شده بود. سفری كه چند باری توی مسیر، خانواده‌ها به‌اتفاق گفتند كه حتی فكرش را هم نمی‌كردند كه چنین جاذبه‌هایی در ایران وجود داشته باشد و به شوخی و جدی می‌گفتیم یك‌بار دیگر به همین زودی‌ها، دوباره همین مسیر را می‌آییم. مسیری كه پر از تجربه‌های ناب و تازه یافته بود. از بیدار شدن صبح زود به شوق چشیدن طعم تجربه‌ای جدید تا به خواب رفتن چندثانیه‌ای بچه‌ها بعد از یك روز شلوغ و خواب در كاروان خودرو. از لذت برف‌بازی و یخ زدن دست‌ها در گرم‌ترین روزهای سال بالای كوه گنج‌نامه همدان تا شرشر عرق ریختن از پاروزنی زیر تیغ تیز آفتاب ظهر دریاچه زریوار، از آرامش غبطه‌برانگیز اقامتگاه‌های بومگردی در روستاهای دورافتاده تا هیجان توأم با ترس موقع عبور از پل معلق میان كوه‌های بلند زاگرس. از مسیر برنامه‌ریزی‌شده سفر تا گم كردن راه و تجربه كم‌نظیر ملاقات با یك شانه‌به‌سر در میانه مسیر.
حتماً سخت است كه برای مخاطب كودك و نوجوان «دورت بگردم ایران» توضیح بدهی كه یك «ریلیتی شو» باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا به جان و كام بیننده‌اش بنشیند؛ اما وقتی با تجربه زیسته دو خانواده همسفر كه زده‌اند به دل جاده‌های كمتر شناخته‌شده همراه شوی؛ حتما جا انداختن خیلی از مفاهیم و آموزش‌ها در قالبی سرگرم‌كننده برای بچه‌ها آسان خواهد بود. درست مثل همان جمله‌ای كه آن‌روز، بالای بام آن خانه روستایی درباره باغ‌وحش و حیوانات و لك‌لك‌های بالای سرمان، از پسرك شنیدم.