چالش‌های مهمی كه شبكه كودك با آنها روبه‌رو شده است
رشد یك نهال پویا
اغراق نیست اگر بگوییم كانال‌های «پویا» و «نهال» حالا یكی از اجزای جدایی‌ناپذیر اغلب خانه‌هایی است كه فرزند خردسال یا نونهال دارند. اصلا كنترل تلویزیون حالا سال‌هاست كه به جای پدرها به دست بچه‌ها افتاده است تا این بار به جای خبر ساعت 14 و خبر ساعت 21، برنامه سایر اعضای خانواده برای تماشای تلویزیون با ساعت پخش برنامه‌های محبوب این دو كانال زیرمجموعه «شبكه كودك» هماهنگ شود. شبكه‌ای با بی‌رحم‌ترین مخاطب‌ها! همان‌ها كه اگر برنامه‌ای نتواند آنها را جذب كند مثل آدم بزرگ‌ها نمی‌توانند برای دیدن ادامه آن برنامه یا فیلم و سریال از خود صبر و حوصله نشان دهند. اتفاقا همین موضوع باعث شده كار كردن برای خردسالان و نونهالان سخت‌تر از همه گروه‌های سنی دیگر باشد. واقعیت آن است كه آدم‌ها و مجموعه‌های مهم و موثر، معمولا حاشیه‌های بیشتر و البته چالشی‌تری دارند و شبكه كودك نیز از این قاعده مستثنی نیست. این گزارش مروری بر برخی از مهم‌ترین حاشیه‌های این شبكه مهم تلویزیونی است؛ شبكه‌ای كه سال‌هاست تبدیل به یكی از پرمخاطب‌ترین شبكه‌های رسانه ملی شده است.
احسان سالمی
وقتی تیر درست به هدف می‌نشیند
یكی از بزرگ‌ترین حاشیه‌های شبكه كودك، پخش انیمیشن «بچرخ تا بچرخیم» بود؛ اثری كه پخش آن از كانال نهال شبكه كودك بازتاب‌های بسیاری داشت و صدای رسانه‌های ضدایرانی خارج‌نشین مثل «VOA» را هم درآورد. این انیمیشن با قصه‌ای نمادین و البته قابل فهم برای بچه‌ها، به ماجرای پرونده هسته‌ای ایران و تحریم ایران از سوی آمریكا پرداخته بود. اثری كه از سوی خانواده شهدا از جمله شهدای هسته‌ای مورد توجه قرار گرفت و بعد از پخش آن از شبكه نهال طی مراسمی در نمایشگاه مطبوعات از محمد سرشار، نویسنده قصه این اثر و سایر سازندگان این انیمیشن با حضور خانواده شهید هسته‌ای مصطفی احمدی‌روشن تقدیر به عمل آمد.
جنجال بر سر یك مساله فقهی
مدیران شبكه كودك ابتكارات جالب توجه دیگری نیز داشتند كه با واكنش‌های مختلفی از سوی طیف‌های گوناگون جامعه روبه‌رو شد. اهالی سرزمین پویا و نهال با نزدیك شدن به یكی از خطوط قرمز شرعی و عرفی جامعه ما سعی كردند تا راهی برای حل
یك مشكل منطقی در محصولات نمایشی خود پیدا كنند. «بچه‌های ساختمان گل ها» عنوان انیمیشنی بود كه شبكه پویا با پخش آن وارد یك نبرد جانانه با منتقدان خود شد؛ ماجرا از این قرار بود كه سازندگان این مجموعه تصمیم گرفتند برای فهماندن تفاوت حجاب داخل خانه و بیرون خانه زنان ایرانی یكی از كاراكترهای مادران این سریال را در داخل خانه به شكل بدون حجاب سر، نمایش دهند.
بلافاصله بعد از شروع پخش این مجموعه، تصاویر آن در شبكه‌های اجتماعی به عنوان یك اتفاق عجیب در تلویزیون منتشر شد! انتقادات بالا گرفت و البته محمد سرشار، مدیر جوان این شبكه كه پیش از این نیز نشان داده بود ترسی از مواجهه با منتقدان ندارد؛ در چند گفت‌وگو به انتقادات پاسخ داد. او در یكی از این گفت‌وگوها درباره دلیل استفاده از این ترفند برای آموزش مصادیق محرم ونامحرم به كودكان، گفت: «ما از نظر فقهی مساله را بررسی كردیم و فتاوای رهبر معظم انقلاب را به دقت خواندیم و بحث كردیم. به این نتیجه رسیدیم كه بر اساس نظرات فقهی ایشان، نمایش زن مسلمان غیرمشهور در پویانمایی مانند آثار رئال نیست و دست بازتری برای آفرینشگران هنری وجود دارد. البته این حلال شرعی، یك چارچوب‌های كلی هم دارد. مثلا مانند هر كار دیگری، نباید همراه با اهانت به دیگران باشد یا این كه نباید عموم مردم را از نظر جنسی تحریك كند و... بنابراین این مساله نه ربطی به وجود شبكه‌های ماهواره‌ای دارد و نه حضور كودكان در شبكه‌های اجتماعی. من اسمش را «احیای یك فرصت فقهی برای آموزش عملی حجاب به كودكان» می‌نامم.
سر سفره سحری خدا
بدون شك یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های شبكه كودك در دوره فعالیت خود تلاش برای استفاده از ایده‌های جدید بوده است. یكی از این ایده‌های جالب توجه راه‌اندازی برنامه‌ای سحرگاهی ویژه كودكان و نوجوانان بود. جالب این‌كه این بار نیز رقابت میان كودكان و بزرگسالان به پیروزی كودكان منجر شد تا برنامه سحرگاهی «سر سفره خدا» در فاصله چند سال تبدیل به یكی از چند برنامه سحرگاهی اصلی تلویزیون شود. برنامه‌ای كه سعی كرد دلگرمی و انگیزه‌ای برای نونهالان روزه اولی باشد.
البته هر چه این ابتكار شبكه پویا با استقبال مخاطبان و رسانه‌ها روبه‌رو شده بود، ابتكار دیگر این شبكه در پخش برنامه «تو هدیه خدایی» آماج هجمه‌های رسانه‌ای سنگینی به این شبكه و
مدیریت آن شد.
پویایی‌ها در ابتكاری تصمیم گرفتند تا برای معرفی مشاهیر و چهره‌های مهم سیاسی و فرهنگی و اجتماعی كشورمان به كودكان، در هر ماه تولد برخی چهره‌های مهم را در قالب یك برنامه جمع‌وجور و كوچك معرفی كنند؛ اما نوع انتخاب چهره‌های فكری و سیاسی باعث شده بود كه بیشتر رسانه‌های سیاسی و منتقد صداوسیما دست به كار انتشار نقدهایی تند و تیز علیه رسانه‌ملی شوند.
دنیای كودكان به دور از تبلیغات
اما یكی از پیچیده‌ترین حاشیه‌های شبكه پویا مربوط به پویشی بود كه اتفاقا اولین جرقه‌های آن از سوی مدیران همین شبكه زده شد. «پویا بدون تبلیغات» عنوان هشتگ پركاربردی بود كه بسیاری از كاربران شبكه‌های اجتماعی در اعتراض به پخش تبلیغات تجاری از شبكه‌های پویا و نهال آن را منتشر كردند. اعتراضی درست كه از سوی مدیران این شبكه نیز با حمایت روبه‌رو شد و كار را به آنجا رساند كه محمد سرشار، مدیر شبكه كودك تلویزیون از مجلس شورای اسلامی خواست زمان تعیین بودجه سالانه برای سازمان صداوسیما حتما پخش آگهی‌های بازرگانی از شبكه‌هایی را كه مختص گروه سنی كودك و نوجوان است ممنوع كنند. حاشیه‌ای كه هر چند برخی از مدیران رسانه ملی برای حل آن دست به كار شده‌اند، ولی با وضعیت فعلی اقتصادی رسانه ملی و نبود حمایت مالی مناسب دولت از این نهاد، شاید باز هم به همان حالت قبل و حتی بدتر از آن بازگردد!
یكی از بزرگ‌ترین حاشیه‌های شبكه كودك، پخش انیمیشن «بچرخ تا بچرخیم» بود؛ اثری كه پخش آن از كانال نهال شبكه كودك بازتاب‌های بسیاری داشت و صدای رسانه‌های ضدایرانی خارج‌نشین مثل «VOA» را هم درآورد. این انیمیشن با قصه‌ای نمادین و البته قابل فهم برای بچه‌ها، به ماجرای پرونده هسته‌ای ایران و تحریم ایران از سوی آمریكا پرداخته بود. اثری كه از سوی خانواده شهدا از جمله شهدای هسته‌ای مورد توجه قرار گرفت و بعد از پخش آن از شبكه نهال طی مراسمی در نمایشگاه مطبوعات از محمد سرشار، نویسنده قصه این اثر و سایر سازندگان این انیمیشن با حضور خانواده شهید هسته‌ای مصطفی احمدی‌روشن تقدیر به عمل آمد.
جنجال بر سر یك مساله فقهی
مدیران شبكه كودك ابتكارات جالب توجه دیگری نیز داشتند كه با واكنش‌های مختلفی از سوی طیف‌های گوناگون جامعه روبه‌رو شد. اهالی سرزمین پویا و نهال با نزدیك شدن به یكی از خطوط قرمز شرعی و عرفی جامعه ما سعی كردند تا راهی برای حل
یك مشكل منطقی در محصولات نمایشی خود پیدا كنند. «بچه‌های ساختمان گل ها» عنوان انیمیشنی بود كه شبكه پویا با پخش آن وارد یك نبرد جانانه با منتقدان خود شد؛ ماجرا از این قرار بود كه سازندگان این مجموعه تصمیم گرفتند برای فهماندن تفاوت حجاب داخل خانه و بیرون خانه زنان ایرانی یكی از كاراكترهای مادران این سریال را در داخل خانه به شكل بدون حجاب سر، نمایش دهند.
بلافاصله بعد از شروع پخش این مجموعه، تصاویر آن در شبكه‌های اجتماعی به عنوان یك اتفاق عجیب در تلویزیون منتشر شد! انتقادات بالا گرفت و البته محمد سرشار، مدیر جوان این شبكه كه پیش از این نیز نشان داده بود ترسی از مواجهه با منتقدان ندارد؛ در چند گفت‌وگو به انتقادات پاسخ داد. او در یكی از این گفت‌وگوها درباره دلیل استفاده از این ترفند برای آموزش مصادیق محرم ونامحرم به كودكان، گفت: «ما از نظر فقهی مساله را بررسی كردیم و فتاوای رهبر معظم انقلاب را به دقت خواندیم و بحث كردیم. به این نتیجه رسیدیم كه بر اساس نظرات فقهی ایشان، نمایش زن مسلمان غیرمشهور در پویانمایی مانند آثار رئال نیست و دست بازتری برای آفرینشگران هنری وجود دارد. البته این حلال شرعی، یك چارچوب‌های كلی هم دارد. مثلا مانند هر كار دیگری، نباید همراه با اهانت به دیگران باشد یا این كه نباید عموم مردم را از نظر جنسی تحریك كند و... بنابراین این مساله نه ربطی به وجود شبكه‌های ماهواره‌ای دارد و نه حضور كودكان در شبكه‌های اجتماعی. من اسمش را «احیای یك فرصت فقهی برای آموزش عملی حجاب به كودكان» می‌نامم.
سر سفره سحری خدا
بدون شك یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های شبكه كودك در دوره فعالیت خود تلاش برای استفاده از ایده‌های جدید بوده است. یكی از این ایده‌های جالب توجه راه‌اندازی برنامه‌ای سحرگاهی ویژه كودكان و نوجوانان بود. جالب این‌كه این بار نیز رقابت میان كودكان و بزرگسالان به پیروزی كودكان منجر شد تا برنامه سحرگاهی «سر سفره خدا» در فاصله چند سال تبدیل به یكی از چند برنامه سحرگاهی اصلی تلویزیون شود. برنامه‌ای كه سعی كرد دلگرمی و انگیزه‌ای برای نونهالان روزه اولی باشد.
البته هر چه این ابتكار شبكه پویا با استقبال مخاطبان و رسانه‌ها روبه‌رو شده بود، ابتكار دیگر این شبكه در پخش برنامه «تو هدیه خدایی» آماج هجمه‌های رسانه‌ای سنگینی به این شبكه و
مدیریت آن شد.
پویایی‌ها در ابتكاری تصمیم گرفتند تا برای معرفی مشاهیر و چهره‌های مهم سیاسی و فرهنگی و اجتماعی كشورمان به كودكان، در هر ماه تولد برخی چهره‌های مهم را در قالب یك برنامه جمع‌وجور و كوچك معرفی كنند؛ اما نوع انتخاب چهره‌های فكری و سیاسی باعث شده بود كه بیشتر رسانه‌های سیاسی و منتقد صداوسیما دست به كار انتشار نقدهایی تند و تیز علیه رسانه‌ملی شوند.
دنیای كودكان به دور از تبلیغات
اما یكی از پیچیده‌ترین حاشیه‌های شبكه پویا مربوط به پویشی بود كه اتفاقا اولین جرقه‌های آن از سوی مدیران همین شبكه زده شد. «پویا بدون تبلیغات» عنوان هشتگ پركاربردی بود كه بسیاری از كاربران شبكه‌های اجتماعی در اعتراض به پخش تبلیغات تجاری از شبكه‌های پویا و نهال آن را منتشر كردند. اعتراضی درست كه از سوی مدیران این شبكه نیز با حمایت روبه‌رو شد و كار را به آنجا رساند كه محمد سرشار، مدیر شبكه كودك تلویزیون از مجلس شورای اسلامی خواست زمان تعیین بودجه سالانه برای سازمان صداوسیما حتما پخش آگهی‌های بازرگانی از شبكه‌هایی را كه مختص گروه سنی كودك و نوجوان است ممنوع كنند. حاشیه‌ای كه هر چند برخی از مدیران رسانه ملی برای حل آن دست به كار شده‌اند، ولی با وضعیت فعلی اقتصادی رسانه ملی و نبود حمایت مالی مناسب دولت از این نهاد، شاید باز هم به همان حالت قبل و حتی بدتر از آن بازگردد!