شبكه ملی اطلاعات حصار نیست
مفهوم كلی آنچه به نام اینترنت جهانی مطرح است همان اینترانت آمریكایی است. وقتی ما در برابر آن از چیزی به نام شبكه ملی ارتباطات حرف میزنیم آقایان گلایه میكنند كه شما به دنبال اینترانت داخلی هستید. اگر مراد این افراد از اینترانت داخلی یا اینترنت داخلی همان شبكه ملی اطلاعات است كه نهتنها ایرادی ندارد، بلكه كارساز و قابل توجیه است.
لازم به یادآوری است که شبكه ملی اطلاعات، مصوبه شورایعالی فضای مجازی و ابلاغیه سیاستهای كلان كشور را دارد و مهمتر از آن اینكه در شورایعالی فضای مجازی شاخصها و الزامات آن تعریف و متعاقبا سند الزامات آن در چندین بند مشخص شده است و ما تا حدود زیادی میدانیم كه شبكه ملی اطلاعات ما چه باید باشد.
شبكه ملی اطلاعات به این مفهوم است كه داده و اطلاعات شما در داخل مرزهای شما و توسط خود شما مدیریت شود و دلیلی ندارد وقتی من به شما ایمیل میزنم این ایمیل اول به آمریكا برود و بعد به دست شما برسد. ضمن اینكه سرویسها و خدماتی را كه مردم ما نیاز دارند مستقل از اینترنت جهانی (آمریكایی) ارائه شود.
این روزها با قطعی اینترنت جهانی است كه متوجه میشویم در حوزه زیرساختی شبكه ملی اطلاعات چقدر ضعف داریم. به عنوان مثال ما یك موتور جستوجوی معمولی و كاربردی نداریم، هرچند «پارسیجو» فعال است و كار میكند اما خیلیها از جمله برخی مدیران در همین وضعیت قطعی اینترنت جهانی گلایه كردند كه چقدر این موتور جستوجو ضعیف است! در حالی كه یك جستوجوگر اینترنتی با تعداد بالای كاربرانش است كه به بلوغ و تكامل میرسد.
چرا كاربران از موتور جستوجوی داخلی استفاده نمیكنند؟ چون مقامات و وزارت ارتباطات نگاه حكمرانانه به فضای مجازی نداشتند. همین نگاه در وضعیت پیامرسانهای داخلی هم صدق میكند. به عنوان مثال تلگرام به عنوان یك پلتفرم خارجی تمام دادههای ما را جمعآوری كرده و خودش هم درباره آن قانونگذاری و رگولاتوری میكرد، نهایت واكنش ما در این رابطه محدود به یك خواهش آقای وزیر از مدیرعامل تلگرام بود! در حالی كه نهتنها این یك ایراد بزرگ در عدم مدیریت چنین پیامرسانی است بلكه شأن ما را هم بسیار در این حوزه پایین میآورد.
درحالی كه باید این شیوه معكوس باشد، چرا كه وقتی یك پیامرسان قوانین شما را اجرا نمیكند باید آن را حذف كنید. این همان كاری است كه روسیه یا چین و دیگر كشورها غربی انجام دادهاند. یك ذهنیت رایج و اشتباهی وجود دارد مبنی بر اینكه راهاندازی شبكه ملی اطلاعات مساوی است با حصاركشی مجازی دور ایران! این به نوعی سوءاستفاده از ضعف سواد رسانهای مردم است. برای فهم این موضوع هم میتوانیم یك مثال ساده داشته باشیم، اینكه ما همین الان چیزی به نام مرز داریم و كاركرد آن هم این است كه ورود افراد و اجناس و غیره را كنترل كنیم، همین كار آیا به مفهوم محدود كردن جامعه است؟ این به مفهوم حصاركشی دور ایران است؟ در حالی كه این باعث روشمند شدن ارتباطات جامعه ایرانی و دنیا و متعاقبا جلوگیری از هرج و مرج در كشور است.