كتابفروشی‌های مترو به مكانی برای عرضه كتاب‌های بی‌كیفیت، بی‌ارزش و قاچاق بدل شده‌اند
كتاب‌های خارج از ریل
«مترویی» یك عبارت كم و بیش نوظهور است در ادبیات فارسی كه به هر اسم و عنوانی اطلاق شود، از بی‌ارزشی و بی‌كیفیتی آن خبر می‌دهد، مثل اجناس مترویی و نیز كتاب‌های مترویی. كتابفروشی‌هایی كه در ایستگاه‌های مترو راه‌اندازی شده‌اند، قرار بود در خدمت ترویج كتابخوانی باشند و كمكی به حال ناشران و كتابفروشان، اما حالا بی‌كیفیت‌ترین كتاب‌ها با سطحی‌ترین موضوعات را می‌توان در این كتابفروشی‌ها پیدا كرد. بهترین موجودی این كتابفروشی‌ها مربوط است به ته مانده انبار ناشران ،چون بیشتر كتاب‌هایی كه در این غرفه‌ها پیدا می‌شود یا افستی هستند كه معمولا هم به لحاظ مضمونی در زمره كتاب‌های انگیزشی سطحی قرار می‌گیرند یا ترجمه دست چندم از ناشران خرد كه برای بقا، كتاب‌های پرفروش را با ترجمه مجدد منتشر می‌كنند.
همین شده كه صدای ناشران و كتابفروشان درآمده است و روز پنجشنبه رئیس اتحادیه ناشران و كتابفروشان تهران از اعضای شورای شهر تهران درخواست كرد بر كتابفروشی‌هایی كه در مترو فعال هستند، نظارت شود. این كتابفروشی‌ها معمولا با سه مسأله مهم جدی روبه‌رو هستند كه به آنها پرداخته‌ایم تا ببینید چرا حتی درباره كالایی مانند كتاب هم عبارت مترویی بی‌اعتباری به همراه دارد.
بی‌كیفیت
بخش قابل توجهی از كتاب‌هایی كه در ایستگاه‌های مترو عرضه می‌شوند، كیفیت لازم را ندارند. كاغذ استفاده شده در این كتاب‌ها، معمولا كاغذهای ارزانی هستند كه جنس و سفیدی آنها برای محصولی چون كتاب مناسب نیست و آسیب‌هایی برای خواننده كتاب به همراه خواهد داشت. همچنین معمولا این كتاب‌ها افست هستند یا به عبارت ساده‌تر كپی كتاب‌های منتشر شده، یعنی چاپ كلمات و تصاویر این كتاب‌ها از وضوح كافی برخوردار نیست، برخی صفحات كمرنگ‌تر یا پررنگ‌تر از بقیه صفحات هستند و ردیف كلمات در برخی صفحات كاملا كج است. بدون تردید خواندن هزاران كلمه كپی شده كه از رنگ و فرم تمیز و یكدست برخوردار نیستند و در جای درست قرار نگرفته‌اند به مرور آسیب‌هایی به دنبال خواهد داشت.
بی‌ارزش
اگر نگوییم تمام كتاب‌های عرضه شده در ایستگاه‌های مترو، اما بخش قابل توجهی از آنها، كتاب‌هایی هستند كه به عنوان یك اثر ادبی از جایگاه و ارزش قابل توجهی برخوردار نیستند. به عنوان مثال بیشتر این كتاب‌ها در زمره آثار سطحی و عامه‌پسندی قرار می‌گیرند كه به قدر كافی از ادبیات و حتی اعتبار علمی و منطقی برخوردار نیستند.
این بار كه به یكی از این كتابفروشی‌ها می‌رسید، حركت قطار را فراموش كنید و نگاهی بیندازید به عناوین كتاب‌ها. خواهید دید كه بیشتر آنها كتاب‌های انگیزشی هستند برای این‌كه شما را یكشبه به یك آدم موفق بدل كنند یا راه‌های كسب ثروت بیشتر را به شما بیاموزند یا از شما موجود جذاب‌تر و دوست‌داشتنی‌تری بسازند و به عبارت ساده‌تر به شما رویا می‌فروشند بدون این‌كه ذره‌ای به دانش و بینش شما اضافه كنند.
تخفیف زیاد
دو مسأله قبلی را بگذارید كنار این نكته كه معمولا در ایستگاه‌های مترو، كتاب‌ها را به قیمت بسیار كمتر از آنچه در كتابفروشی‌ها عرضه می‌شود، می‌فروشند و همیشه هم تخفیف ویژه‌ای برای كتاب‌ها در نظر گرفته می‌شود؛ حتی تا 50 درصد.
شاید برای شما به عنوان خریدار این تخفیف دلپذیر باشد، اما دو مشكل بزرگ وجود دارد كه حتما دودش به چشم شمای كتابخوان خواهد رفت؛ اول این‌كه چنین تخفیفی به بدنه نشر ضربه وارد می‌كند كه این به نفع هیچ كسی نیست، دوم این‌كه چنین تخفیفی مهر تاییدی است بر بی‌ارزشی محصولی كه پیش روی شما قرار دارد. وقتی كتابی به نصف قیمت پشت جلدش فروخته می‌شود، یعنی اصالت ندارد و كتاب تقلبی مثل هر جنس تقلبی دیگری آسیب‌هایی به همراه دارد. مثلا اگر افستی باشد، می‌تواند به بینایی و حس زیبایی‌شناسی شما لطمه وارد كند و اگر ترجمه دست چندم باشد، آن‌قدر اشتباه و ایراد دارد كه بتواند لذت كتاب‌خواندن را از شما بگیرد و چه بسا برای همیشه شما را از چنین لذتی
محروم كند.
درخواست اتحادیه ناشران و كتابفروشان چیست؟
هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و كتابفروشان تهران در برنامه كتابگردی پنجشنبه گذشته، از شورای شهر تهران درخواست كرد به وضعیت كتابفروشی‌های مترو سر و سامان بدهند.
اگر مشكلات كتابفروشی‌ها حل شود به نوعی مشكلات ناشران نیز حل می‌شود. این نكته‌ای است كه حسن‌پور به آن باور دارد و بر اساس گزارشی كه ایسنا نوشته، او تاكید كرده است: دستفروشان مترو واقعا ما را اذیت می‌كنند و اعتماد عمومی به كتابفروشی‌ها را از بین برده‌اند. زمانی كه آنها تخفیف ۵۰ درصدی می‌گذارند مردم با خود فكر می‌كنند كتابفروشی‌ها چقدر از یك كتاب بهره می‌برند.
او سپس به مسأله قاچاق كتاب و كاربری‌های فرهنگی اشاره كرد و از شورای شهر خواست در این زمینه تسهیلاتی برای آنها فراهم كند. احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران نیز در این برنامه حضور داشت اما نکته امید بخشی در این زمینه مطرح نکرد.
بخش قابل توجهی از كتاب‌هایی كه در ایستگاه‌های مترو عرضه می‌شوند، كیفیت لازم را ندارند. كاغذ استفاده شده در این كتاب‌ها، معمولا كاغذهای ارزانی هستند كه جنس و سفیدی آنها برای محصولی چون كتاب مناسب نیست و آسیب‌هایی برای خواننده كتاب به همراه خواهد داشت. همچنین معمولا این كتاب‌ها افست هستند یا به عبارت ساده‌تر كپی كتاب‌های منتشر شده، یعنی چاپ كلمات و تصاویر این كتاب‌ها از وضوح كافی برخوردار نیست، برخی صفحات كمرنگ‌تر یا پررنگ‌تر از بقیه صفحات هستند و ردیف كلمات در برخی صفحات كاملا كج است. بدون تردید خواندن هزاران كلمه كپی شده كه از رنگ و فرم تمیز و یكدست برخوردار نیستند و در جای درست قرار نگرفته‌اند به مرور آسیب‌هایی به دنبال خواهد داشت.
بی‌ارزش
اگر نگوییم تمام كتاب‌های عرضه شده در ایستگاه‌های مترو، اما بخش قابل توجهی از آنها، كتاب‌هایی هستند كه به عنوان یك اثر ادبی از جایگاه و ارزش قابل توجهی برخوردار نیستند. به عنوان مثال بیشتر این كتاب‌ها در زمره آثار سطحی و عامه‌پسندی قرار می‌گیرند كه به قدر كافی از ادبیات و حتی اعتبار علمی و منطقی برخوردار نیستند.
این بار كه به یكی از این كتابفروشی‌ها می‌رسید، حركت قطار را فراموش كنید و نگاهی بیندازید به عناوین كتاب‌ها. خواهید دید كه بیشتر آنها كتاب‌های انگیزشی هستند برای این‌كه شما را یكشبه به یك آدم موفق بدل كنند یا راه‌های كسب ثروت بیشتر را به شما بیاموزند یا از شما موجود جذاب‌تر و دوست‌داشتنی‌تری بسازند و به عبارت ساده‌تر به شما رویا می‌فروشند بدون این‌كه ذره‌ای به دانش و بینش شما اضافه كنند.
تخفیف زیاد
دو مسأله قبلی را بگذارید كنار این نكته كه معمولا در ایستگاه‌های مترو، كتاب‌ها را به قیمت بسیار كمتر از آنچه در كتابفروشی‌ها عرضه می‌شود، می‌فروشند و همیشه هم تخفیف ویژه‌ای برای كتاب‌ها در نظر گرفته می‌شود؛ حتی تا 50 درصد.
شاید برای شما به عنوان خریدار این تخفیف دلپذیر باشد، اما دو مشكل بزرگ وجود دارد كه حتما دودش به چشم شمای كتابخوان خواهد رفت؛ اول این‌كه چنین تخفیفی به بدنه نشر ضربه وارد می‌كند كه این به نفع هیچ كسی نیست، دوم این‌كه چنین تخفیفی مهر تاییدی است بر بی‌ارزشی محصولی كه پیش روی شما قرار دارد. وقتی كتابی به نصف قیمت پشت جلدش فروخته می‌شود، یعنی اصالت ندارد و كتاب تقلبی مثل هر جنس تقلبی دیگری آسیب‌هایی به همراه دارد. مثلا اگر افستی باشد، می‌تواند به بینایی و حس زیبایی‌شناسی شما لطمه وارد كند و اگر ترجمه دست چندم باشد، آن‌قدر اشتباه و ایراد دارد كه بتواند لذت كتاب‌خواندن را از شما بگیرد و چه بسا برای همیشه شما را از چنین لذتی
محروم كند.
درخواست اتحادیه ناشران و كتابفروشان چیست؟
هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و كتابفروشان تهران در برنامه كتابگردی پنجشنبه گذشته، از شورای شهر تهران درخواست كرد به وضعیت كتابفروشی‌های مترو سر و سامان بدهند.
اگر مشكلات كتابفروشی‌ها حل شود به نوعی مشكلات ناشران نیز حل می‌شود. این نكته‌ای است كه حسن‌پور به آن باور دارد و بر اساس گزارشی كه ایسنا نوشته، او تاكید كرده است: دستفروشان مترو واقعا ما را اذیت می‌كنند و اعتماد عمومی به كتابفروشی‌ها را از بین برده‌اند. زمانی كه آنها تخفیف ۵۰ درصدی می‌گذارند مردم با خود فكر می‌كنند كتابفروشی‌ها چقدر از یك كتاب بهره می‌برند.
او سپس به مسأله قاچاق كتاب و كاربری‌های فرهنگی اشاره كرد و از شورای شهر خواست در این زمینه تسهیلاتی برای آنها فراهم كند. احمد مسجد جامعی عضو شورای شهر تهران نیز در این برنامه حضور داشت اما نکته امید بخشی در این زمینه مطرح نکرد.