دانش‌آموزان دارای لكنت می‌توانند به مدارس معمولی بروند و تحصیل كنند
زبان لكنت دانش‌آموز را بشنوید
گاهی در شروع جمله و بیان اولین حرف یا كلمه دچار تكرار یا مكث می‌شود، گاهی نیز اواسط جمله دچار چنین مشكلی می‌شود یا بیش از حد
اصوات یا بخش‌ها را می‌كشد. در چنین مواردی معمولا سرش را زیاد تكان می‌دهد، لب‌هایش را روی هم و پاهایش را روی زمین فشار می‌دهد و چشم‌هایش را می‌بندد تا واكنش‌های دیگران را نسبت به لكنت زبانش نبیند...
لكنت زبان نوعی اختلال گفتاری است كه از دوران كودكی شروع می‌شود و ممكن است تا دوره بزرگسالی ادامه یابد. این اختلال، جنبه‌های مختلف زندگی كودك به‌ویژه ارتباطات اجتماعی و رشد تحصیلی او را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما آنچه اهمیت دارد شروع هر چه زودتر گفتار درمانی در این دسته از كودكان با همكاری والدین و معلمان مدرسه است. این همكاری به‌ویژه از سوی معلمان كمك می‌كند تا اضطراب، احساس ناامنی، نگرانی و سرخوردگی این دسته از دانش‌آموزان كاهش پیدا كند. اهمیت این مساله ما را بر آن داشت تا با حدیث شاهرخی، كارشناس ارشد گفتاردرمانی به گفت‌و‌گو بنشینیم.
لكنت یك اختلال گفتاری است و در هر فردی ممكن است رخ دهد. البته بیشتر كودكانی كه شروع به لكنت می‌كنند به تدریج آن را كنار می‌گذارند، اما در برخی كودكان، لكنت برای مدتی پایدار و ثابت باقی می‌ماند. هر چه درمان این كودكان دیرتر آغاز شود، احتمال بر طرف كردن كامل عوارض ناشی از مشكل كمتر خواهد بود.
رد پای لكنت زبان در كودكی یا بزرگسالی؟
به طور كلی سه نوع لكنت وجود دارد: لكنت رشدی، لكنت سایكولوژیك و نورولوژیك.
شاهرخی در این باره می‌گوید: لكنت رشدی در كودكی و اغلب در سنین 5/2 تا پنج سالگی بروز می‌كند كه كودك در مرحله زبان‌آموزی است و براساس برخی نظریات به علت سرعت پردازش بیشتر و تغییرات در استفاده از مغز بروز می‌كند و در بیشتر كودكان دیده می‌شود.
حدود 75 درصد كودكان خودبه‌خود لكنت‌شان بهبود می‌یابد و این بهبود در دختران بیشتر مشاهده شده است. اگر كودك بیش از شش ماه
لكنت داشته باشد، جنسیت وی پسر باشد یا یكی از اعضای خانواده دارای لكنت باشد، احتمال بهبود خودبه خودی كاهش می‌یابد.
اما بروز لكنت در سنین بزرگسالی به دو علت است:
یك علت نورولوژیكال است (یعنی به دلیل ضربه به سر، تروما، سكته مغزی و وجود تومور در مغز و... ایجاد می‌شود) و علت دیگر سایكولوژیكال است (به‌دنبال تجربه یك حادثه سخت عاطفی و پس از آن بروز می‌كند).
احتمال بروز لكنت سایكولوژیك و نورولوژیك از لكنت رشدی بسیار كمتر است.
اختلال تلفظ یا لكنت؟
به گفته این گفتار درمانگر، اختلال تلفظ تحت عنوان اختلال تولید یا اختلال صدا طبقه‌بندی می‌شود و ممكن است فرد صدای خاصی را حذف یا جانشین صدای دیگری كند. ولی اختلال در روانی گفتار یا لكنت، اختلالی است كه به بروز وقفه‌های غیرطبیعی در گفتار به واسطه تكرار، به میان اندازی، كشیده گویی یا قفل منجر می‌شود. اختلال تلفظ جدای از لكنت است و به آسانی درمان می‌شود.
تحصیل در مدارس معمولی
فرد دارای لكنت می‌تواند مانند دیگران در مدارس عادی تحصیل كند و لكنت ارتباطی به هوش ندارد. البته ممكن است در كودك مبتلا به این عارضه و تفاوت‌های بارز محیطی بین محیط خانه و مدرسه، فشار آموزشی و نیاز به تعامل و پاسخگویی و نیز هیجان و اضطراب ناشی ازتغییر محیط ممکن است لكنت تشدید شود، ولی نمی‌تواند عامل
به‌وجود‌آورنده آن باشد.
یادگیری كنترل لكنت
معمولا گفتاردرمانگر ابتدا روش‌های درمان لكنت وكنترل لكنت را به كودك آموزش می‌دهد و با روش‌های مناسب و گسترش درمان به محیط‌ها و شرایط مختلف اعم از خانه، مدرسه، خرید، دیداراقوام و پاسخگویی تلفن به كودك اطمینان می‌دهد كه در همه جا می‌تواند به بهترین نحو صحبت كند. به این ترتیب با استفاده از روش‌های خاص زبانی و شناختی، اعتماد به‌نفس كودك افزایش می‌یابد و در صورت لزوم به روان‌شناس ارجاع داده می‌شود.
روابط والدین با دانش‌آموز دارای لكنت
در همان جلسه اول ارزیابی، به والدین مشاوره‌های لازم داده می‌شود تا درصورتی كه كودك به دلیل سن زیر سه سال، هنوز از ناروانی خود آگاه نباشد از رویكردهای درمانی غیرمستقیم استفاده شود و حتی در صورت آگاهی كودك از جملاتی استفاده شود كه اعتماد به‌نفس كودك از بین نرود. آگاهی از لكنت به خودی خود آسیب زننده نیست و آگاه بودن كودك از ناروانی، نشانه سطح بالای مهارت‌های زبانی وی در سنین بالای سه سال است، موضوع قابل تامل وجود آگاهی منفی كودك نسبت به ناروانی‌اش است كه در این صورت درمانگر به والدین و كودك كمك می‌كند تا این آگاهی مثبت شود و حساسیت نسبت به لكنت كاهش یابد.
آنچه معلمان باید بدانند
لازم است والدین و آموزگار ارتباط بیشتری داشته باشند و تغییرات ناروانی حتما به اطلاع گفتاردرمان كودك برسد. در مرحله تثبیت روانی و استفاده از شیوه‌ها حتما یك مرحله از درمان انتقال روانی به محیط‌هایی مثل مدرسه است كه كودك در آنها قرار می‌گیرد.
رد پای لكنت زبان در كودكی یا بزرگسالی؟
به طور كلی سه نوع لكنت وجود دارد: لكنت رشدی، لكنت سایكولوژیك و نورولوژیك.
شاهرخی در این باره می‌گوید: لكنت رشدی در كودكی و اغلب در سنین 5/2 تا پنج سالگی بروز می‌كند كه كودك در مرحله زبان‌آموزی است و براساس برخی نظریات به علت سرعت پردازش بیشتر و تغییرات در استفاده از مغز بروز می‌كند و در بیشتر كودكان دیده می‌شود.
حدود 75 درصد كودكان خودبه‌خود لكنت‌شان بهبود می‌یابد و این بهبود در دختران بیشتر مشاهده شده است. اگر كودك بیش از شش ماه
لكنت داشته باشد، جنسیت وی پسر باشد یا یكی از اعضای خانواده دارای لكنت باشد، احتمال بهبود خودبه خودی كاهش می‌یابد.
اما بروز لكنت در سنین بزرگسالی به دو علت است:
یك علت نورولوژیكال است (یعنی به دلیل ضربه به سر، تروما، سكته مغزی و وجود تومور در مغز و... ایجاد می‌شود) و علت دیگر سایكولوژیكال است (به‌دنبال تجربه یك حادثه سخت عاطفی و پس از آن بروز می‌كند).
احتمال بروز لكنت سایكولوژیك و نورولوژیك از لكنت رشدی بسیار كمتر است.
اختلال تلفظ یا لكنت؟
به گفته این گفتار درمانگر، اختلال تلفظ تحت عنوان اختلال تولید یا اختلال صدا طبقه‌بندی می‌شود و ممكن است فرد صدای خاصی را حذف یا جانشین صدای دیگری كند. ولی اختلال در روانی گفتار یا لكنت، اختلالی است كه به بروز وقفه‌های غیرطبیعی در گفتار به واسطه تكرار، به میان اندازی، كشیده گویی یا قفل منجر می‌شود. اختلال تلفظ جدای از لكنت است و به آسانی درمان می‌شود.
تحصیل در مدارس معمولی
فرد دارای لكنت می‌تواند مانند دیگران در مدارس عادی تحصیل كند و لكنت ارتباطی به هوش ندارد. البته ممكن است در كودك مبتلا به این عارضه و تفاوت‌های بارز محیطی بین محیط خانه و مدرسه، فشار آموزشی و نیاز به تعامل و پاسخگویی و نیز هیجان و اضطراب ناشی ازتغییر محیط ممکن است لكنت تشدید شود، ولی نمی‌تواند عامل
به‌وجود‌آورنده آن باشد.
یادگیری كنترل لكنت
معمولا گفتاردرمانگر ابتدا روش‌های درمان لكنت وكنترل لكنت را به كودك آموزش می‌دهد و با روش‌های مناسب و گسترش درمان به محیط‌ها و شرایط مختلف اعم از خانه، مدرسه، خرید، دیداراقوام و پاسخگویی تلفن به كودك اطمینان می‌دهد كه در همه جا می‌تواند به بهترین نحو صحبت كند. به این ترتیب با استفاده از روش‌های خاص زبانی و شناختی، اعتماد به‌نفس كودك افزایش می‌یابد و در صورت لزوم به روان‌شناس ارجاع داده می‌شود.
روابط والدین با دانش‌آموز دارای لكنت
در همان جلسه اول ارزیابی، به والدین مشاوره‌های لازم داده می‌شود تا درصورتی كه كودك به دلیل سن زیر سه سال، هنوز از ناروانی خود آگاه نباشد از رویكردهای درمانی غیرمستقیم استفاده شود و حتی در صورت آگاهی كودك از جملاتی استفاده شود كه اعتماد به‌نفس كودك از بین نرود. آگاهی از لكنت به خودی خود آسیب زننده نیست و آگاه بودن كودك از ناروانی، نشانه سطح بالای مهارت‌های زبانی وی در سنین بالای سه سال است، موضوع قابل تامل وجود آگاهی منفی كودك نسبت به ناروانی‌اش است كه در این صورت درمانگر به والدین و كودك كمك می‌كند تا این آگاهی مثبت شود و حساسیت نسبت به لكنت كاهش یابد.
آنچه معلمان باید بدانند
لازم است والدین و آموزگار ارتباط بیشتری داشته باشند و تغییرات ناروانی حتما به اطلاع گفتاردرمان كودك برسد. در مرحله تثبیت روانی و استفاده از شیوه‌ها حتما یك مرحله از درمان انتقال روانی به محیط‌هایی مثل مدرسه است كه كودك در آنها قرار می‌گیرد.