نقش فروشیها در عالم تئاتر هم جای پای خود را باز كردهاند آنقدر كه میتوانید بدون تجربه قبلی هم بازیگر شوید
خاک صحنه کیلویی 400 میلیون تومان!
میتوانید برای خودتان نقش بخرید. تعجب میكنید؟ پرسید چطور؟ چرا؟ پاسخ دادن به این سؤال خیلی راحت است. الان برایتان میگویم. میتوانید برای خودتان نقش بخرید چون هستند كسانی كه نقش بفروشند. میتوانید مبلغی بپردازید و روی صحنه تئاتر برای خودتان جولان بدهید. البته باید حاضر باشید دست به جیب شوید و هزینه كنید. نرخها هم متفاوت است. آنطور كه هنرجویان و بازیگران آماتور یا شناخته نشده میگویند حتی امكان حضور آنها كه قبلا هیچ تجربهای نداشتند روی صحنه فراهم است و میشود خیلی راحت بازیگر تئاتر شد. خلاصه خاك صحنه خوردن پر! در ادامه همین ماجرا میرویم سراغ بازیگران و دانش آموختگان تئاتر تا هر كدام برایمان از این بگویند كه ماجرای نقش فروشیها را چطور دیده و در چه ابعادی با آن برخورد داشتهاند.
یك ــ دانشگاه
روایت یك دانشجوی تئاتر
یكی از اتفاقات عجیب نقش فروشی این است كه ظاهرا این پدیده پایش به دانشگاههای هنر هم باز شده است. یكی از دانشجویان تئاتر این پدیده را امری معمول دانسته و تجربهاش را اینطور بیان میكند: استادمان به ما گفت بیایید یك كاری با هم ببریم روی صحنه. ما هم هیجان زده شدیم كه چقدر عالی! اما بعدتر متوجه شدیم كه قرار است ما پول بدهیم تا كار اجرا شود. او ادامه میدهد: پول سالن و دیگر عواملی كه كار نیاز دارد پای ما باشد و ایشان كه از دانشگاه هم حقوق میگیرد، دست در جیب مبارك نبرد برای كاری كه قرار است نامش به عنوان كارگردان و شاید هم تهیهكننده پای آن بخورد. بعد هم بلیت بفروشد و از مردم پول بگیرد! این بازیگر میگوید: حالا اینها را بگذارید كنار اینكه جناب استادمان به احتمال زیاد از مركز هنرهای نمایشی هم به شكل حمایتی كمكی دریافت خواهد كرد تا كار دانشجویی را روی صحنه ببرد.
دوم ــ تئاتر استانی
روایت یك بازیگر تئاتر استانی
ظاهرا نقش فروشی در دیگر استانها هم نقش پررنگی دارد. آنقدر كه برخی بازیگران مجبورند برای نقش گرفتن حتما پول بپردازند و در غیر این صورت پیشرفت در كار و ادامه مسیر برایشان بسیار دشوار خواهد بود. یك بازیگر تئاتر در شیراز میگوید: پول دادن برای بازی در تئاتر یك روال معمول شده و میگویند برای اجرا رفتن و حفظ كار باید ما هم كمك و همراهی كنیم، در غیر اینصورت امكان اجرای كار فراهم نخواهد شد.
وقتی به او میگویم همه به روال شدن یك رفتار اشتباه كمك كردهاند، اینطور توضیح میدهد: چارهای نداریم! حمایت خاصی نیست و از تهران دوریم. ضمن اینكه حالا تهران هم بیاییم اوضاع چندان فرقی ندارد. برای ما شناخته نشدهها همه جا آسمان همین رنگ است و در تهران هم باید پول بدهیم تا نقش بگیریم.
پایان ــ اینجا چه خبره؟
جای خالی نظارت
باز هم قانون. پایش كه میلنگد همه چیز را تحتالشعاع قرار میدهد. اگر واقعا نقش فروشی به همین سادگی باشد كه بوتیك دار راسته كریمخان پول بدهد و بازیگر شود، باید دانشگاهها رشته هنرهای نمایشی را تعطیل كنند و آنها كه توان نقش خریدن دارند پا روی صحنه تئاتر بگذارند.
اگر هم این این بازیگران ماجرا را بزرگ كرده و به آن پر و بال دادهاند، باز هم مركز هنرهای نمایشی باید به آییننامههای خود و آنچه روی صحنه تئاتر میگذرد نگاه دقیقتری داشته باشد، چون در نقش فروشیها شكی نیست و اتفاقی است كه پیشتر در سینما شروع شده و حالا هم پا به تئاتر گذاشته، یعنی در وجود این پدیده شك و ابهامی نیست.
اینكه تهران حالا سالنهای نمایشی متعددی دارد، اتفاق خوبی است اما آیا این امكان باید تبدیل به فضایی شود برای راحتتر كار كردن آنها كه ترجیح میدهند با سودجویی برای خود رزومه بسازند و برخی بازیگر را هم وارد این بازی كنند؟
سوم ــ شناخته نشدهها
بازیگران پول پلاتو را میدهند
بازیگرانی هستند كه اتفاقا حرفهای هستند، اما هنوز شناخته نشدهاند. آنها هم درگیر همین پدیده نقش فروشی و تبعات آن هستند. یك بازیگر حرفهای میگوید: تجربههای زیادی دارم كه واقعا مایه ناراحتیام است. مثلا یك بار كار را به بازبینی رساندیم، به ما گفتند باید نفری 600 هزار تومان بدهید تا تاییدیه بازبینی را بگیریم! من كار را ادامه ندادم و بعد از چند ماه تمرین بیخیال كار شدم.
از او میپرسم واقعا بازبین پول میگرفته؟ و با این پاسخ مواجه میشوم: پیگیری نكردم، راستش حوصله ندارم. از این اتفاقها كم نیست، اما امیدوارم مسؤولان این حرفهای من را بخوانند و خودشان پیگیر شوند. اینكه بازبین پول میگیرد یا نه، نباید دغدغه من بازیگر باشد.
این بازیگر میگوید: كارگردانها وقتی میخواهند پلاتویی برای تمرین بگیرند هم به بازیگران میگویند هر جلسه مبلغ را با هم تقسیم كنیم كه به كسی فشار نیاید! میبینید چقدر منصف هستند (با خنده) این را هم بگو كه یكی دو تا كارگردان هم از من مثلا پول قرض گرفتند و بعد كه مبلغ را خواستم گفتند هزینه كار شده! مبلغ را از قراردادم هم كم كردند.
چهارم ــ حیرتانگیز
نقش مقابل سلبریتیها شدن!
بازی در یك تئاتر معمولی با بازی در نقش مقابل یك چهره معروف مبلغ متفاوتی دارد؟چه سؤالی است كه مطرح میكنم! مسلما متفاوت است. یك بازیگر میگوید مبالغ كم و بازی در تئاترهای معمولیتر را رها كنید. بروید سراغ نقش مقابل چهرهها تا ببینید چه مبالغی جابهجا میشود. مثلا با یكی از دوستان من برای بازی در نقش مقابل شهاب حسینی پیشنهاد دریافت 400 میلیون تومان را مطرح كرده بودند.
او ادامه میدهد: دوستم هم گفته بود اگر 400 میلیون تومان داشتم كه عشق بازیگری نبودم! سر كوچه سوپر ماركت زده بودم و درآمد خوبی داشتم. حالا فكرش را بكنید این ادعای مطروحه درست باشد، احتمالا خود شهاب حسینی هم متعجب و با چشمان گرد اطرافش را تماشا خواهد كرد و از این به بعد نقشهای مقابلش را با دقت نگاه كرده و بررسی خواهد كرد كه طرف چقدر هزینه كرده تا روی صحنه مقابل او بایستد!
پنجم ــ گذر از حیرت!
ماجرای بوتیكدار راسته كریمخان!
خب پس با این حساب سوپرماركتدار سركوچه میتواند خیلی راحت بازیگر تئاتر شود. شوخی كه فكر نمیكنم موجب شود جناب بازیگر از ابعاد دیگری حرف بزند و خاطرهای را تعریف كند از یك گروه تئاتری كه همین امسال كارش را روی صحنه هم برده است! او اینطور روایت میكند: یكی از دوستان كارگردان دنبال بازیگری میگشت كه دستمزد نخواهد كه هیچ، یك پولی هم بدهد و بازی كند.
این بازیگر اظهار میكند: خلاصه كه رفت با یك بوتیكدار در محدوده راسته كریمخان و هفت تیر حرف زد، 20 میلیون تومان از او گرفت و نقش اول كار را به او داد.
به همین راحتی! خلاصه كه من توقعی ندارم بتوانم راحت رشد كنم و پیش بروم.