حق تقدم با عابران پیاده نیست
ایمن نبودن مسیرهای تردد عابران پیاده در بسیاری از شهرهای كوچك و بزرگ كشور ناشی از خودرومحور بودن شهرهای ایران است؛ چراكه اساسا عابران پیاده هیچ جایگاهی در نگاه مدیران ما در تدوین طرحهای توسعه شهری ندارند و همیشه در این طرحها خودروهای سواری و دیگر وسایل حملونقل موتوری در اولویت قرار گرفتهاند. به عبارت دیگر، هیچ حق تقدمی برای عابران پیاده در طرحهای توسعه شهری در نظر گرفته نشدهاست؛ در حالی كه در 50 سال گذشته سیاستگذاران بسیاری از كلانشهرهای كشورهای توسعهیافته، عابران پیاده را به عنوان اولویت اصلی در طرحهای توسعه شهری در نظر میگیرند. تا زمانی هم كه نگاهی مشابه میان مدیران شهری ما ایجاد نشود، نمیتوان انتظار كاهش تلفات عابران پیاده در تصادفات درونشهری را داشت، چراكه ایمنی شبكه دسترسی شهری برای عابران پیاده در طرحهای توسعه شهری ما تضمین نشده است.
باید توجه داشت ایمنی شبكه راهها یكی از اصلیترین مسائل در توسعه شهری است. اما بسیاری از طرحهای توسعهای كه در سالهای گذشته در كلانشهرهای كشور اجرا شده، یا جامعنگری لازم را نداشتهاند یا به دلیل ملاحظات سیاسی و رانتهای موجود، دستخوش تغییراتی شدهاند كه باعث شده آن طرحها فایده لازم برای شهر را نداشته باشد. یعنی خیلی از مواقع، مغایرتهایی در زمان اجرای طرحهای تفصیلی كلانشهرها با برنامههای پیشبینیشده اتفاق میافتد كه اصل و اساس وجود آن طرحها را زیر سوال میبرد. نبود شبكه گسترده دسترسی پیاده و سواره سبك در كلانشهرهای كشور كه ناشی از ضعف طرحهای توسعه شهری است، از دیگر مواردی است كه باعث كاهش ایمنی تردد عابران پیاده در شهرهای بزرگ كشورمان شده است. اكنون همه كلانشهرهای ما با كمبود مسیر ایمن دوچرخهسواری به عنوان مهمترین وسیله حملونقل غیرموتوری برای تردد در شهرها مواجه هستند.
همچنین درباره كمبود شبكه پیادهرو در كلانشهرهای كشور میتوان به این نكته اشاره كرد كه در بسیاری از خیابانهای اصلی كلانشهرهای ما یا اصلا مسیر پیادهرو وجود ندارد، یا پیادهروها در فواصل بسیار دچار اختلاف سطح میشوند یا شكل كف آنها تغییر پیدا میكند. این نشان میدهد هیچ طرح آمایشی خاصی در زمینه مسیرهای پیاده در بسیاری از نقاط كلانشهرهای ما در نظر گرفته نشده است. موضوعی كه بازهم بیتوجهی به عابران پیاده در برنامهریزیهای توسعه شهری را ثابت میكند.
البته چند سالی است برخی مدیران شهری به این آگاهی رسیدهاند كه باید در طرحهای آینده توسعه كلانشهرها نگاه مناسبتری به عابران پیاده داشته باشند و توسعه پیادهروها و مسیرهای ایمن تردد وسیل نقلیه غیرموتوری را در اولویت قرار دهند. این موضوعی است كه در برنامههای بسیاری از كلانشهرها برای نوسازی بافتهای فرسوده دیده شده است.