printlogo


متولد زندان ...

سروان سمانه مهربانی 
 كارشناس آموزش همگانی پلیس آگاهی تهران بزرگ
روز كاری خیلی وقت بود كه به پایان رسیده بود و با 
تاریك شدن هوا كم‌كم امكان پیشامد اتفاقی كه مرا برای شیفت بازداشتگاه از خانه به اداره بكشاند به صفر می‌رسید كه تلفن زنگ زد و مسؤول بازداشتگاه از وخامت حال یكی از زن‌های بازداشتی به دلیل بارداری خبر داد .
 متهم و همدستانش را می‌شناختم و صبح چهار نفرشان را از زندان ورامین تحویل بازداشتگاه آگاهی داده بودم. چهار زن جوان كه در شهر ری و در حال جیب‌بری از زائران حرم حضرت عبدالعظیم دستگیر شده بودند ،اعضای یك خانواده بودند و از یكی از شهرستان‌ها برای كسب درآمد راهی تهران شده بودند. در زمان انتقال از زندان به بازداشتگاه آگاهی مركز، نمی‌دانستند صدای مكالمه‌شان به‌راحتی به گوش می‌رسد. چند دقیقه اول به خنده و شوخی و تمسخر دستبندهایی كه به‌دست داشتند، گذشت و بعد كم‌كم مكالمه‌شان جدی شد و یكی از آنها شروع كرد به دلداری به بقیه و مدام تكرار می‌كرد: «روزی كه دستگیر شدیم جنس دزدی همراهمون نبود و هنوز كارمونو شروع نكرده بودیم. چیزی از دست ما نگرفتن و نمی‌تونن محكوممون كنن، نگران نباشین» .
متهمان كه وارد بازداشتگاه شدند، متوجه بارداری یكی از آنها كه نامش مریم بود، شدم. امیدوار بودم متهم و فرزندش دچار مشكل نشوند كه با تلفن مسؤول بازداشتگاه با عجله حاضر شدم و خود را به اداره رساندم. با آمبولانس بهداری همراه بیمارراهی بیمارستان شدیم . دراز كشیده بود و درد می‌كشید و هر لحظه خودش را لعنت می‌كرد كه به خاطر پول راهی تهران شده و با این وضعیت گرفتار شده است. دستش را گرفتم و گفتم همه چیز را فراموش كن و فقط به مادر شدنت فكر كن. با شنیدن این حرف بغضش تركید و در حالی كه اشك می‌ریخت، گفت: مادر شدن؟ من دو فرزند خردسال دیگر هم دارم كه نمی‌دانم الان در چه وضعیتی هستند. آنها را به همسرم سپردم و راهی تهران شدم تا برای تولد فرزند سومم پول فراهم كنم. در طایفه ما مردها در خانه می‌نشینند و تریاك می‌كشند و این زن‌ها هستند كه باید با دستفروشی و فالگیری و دزدی خرج خودشان را دربیاورند. گفتم یعنی این بچه كه در راه است، فرزند سوم توست؟! تو كه سنی نداری. پوزخندی زد و گفت در شهر محل سكونت من اجازه نمی‌دهند دخترها بیشتر از دوم و سوم دبستان درس بخوانند و بعد باید خانه‌داری كنند و آنقدر شرایط زندگی از لحاظ اقتصادی دشوار است كه ازدواج یك راه فرار از زندگی سخت در خانه پدری محسوب می‌شود و خوب من هم بی‌توجه به بی‌سوادی و اعتیاد شوهرم با او ازدواج كردم و شرایط زندگی‌ام سخت‌تر شد. حالا علاوه‌بر خودم باید به سیر شدن شكم فرزندانم هم فكر می‌كردم. دلم خوش بود چند روزی در تهران و شهر ری كار می‌كنم و خرج تولد فرزندم را درمی‌آورم .
لبخندی زدم و گفتم: با پول دزدی؟ هنوز نوزادت چشم 
باز نكرده به این فكر می‌كنی كه با پول دزدی بزرگش كنی؟
گفت: خب ما غیر از فالگیری و جیب‌بری و دستفروشی كار دیگری بلد نیستیم و سواد درستی هم كه ندارم. خیلی وقت‌ها دلم خواسته طور دیگری زندگی كنم ولی این راه و روشی است كه اطرافیانم برای گذران زندگی داشته‌اند و من هم یاد گرفتم.   گفتم: دختر خوب نتیجه‌اش را هم دیدی. تو 22 سال هم نداری، سومین فرزندت در راه است و زمانی كه باید كنار فرزندانت باشی اینجا گرفتار بازداشتگاه آگاهی شدی و اگر در دادگاه محكوم شوی فرزند سومت در زندان متولد می‌شود و دو فرزند دیگرت هم سرنوشتشان بهتر از تو نخواهد شد. وقتی در كنار یك پدر معتاد و بیكار زندگی كنند و روی اسم مادرشان هم برچسب جیب‌بر بخورد.
 تو خودت محدودیت و محرومیت زیادی را تجربه كردی. حسرت داشتن سواد و یك زندگی ساده به دلت مانده و حالا با تصمیم‌های اشتباه همان سرنوشت را برای فرزندانت رقم می‌زنی. 
به جای این‌كه با همدستانت خوشحال باشید كه در زمان دستگیری اموال مسروقه‌ای از شما كشف نشده و حسرت بخوری كه چرا به اندازه كافی زرنگ نبودی كه گرفتار پلیس نشوی حسرت آدم‌هایی را بخور كه هیچ‌وقت سر راهت قرار نمی‌گیرند كه رضایتشان را به خاطر سرقتی كه از آنها انجام دادی جلب كنی و مالشان را به آنها برگردانی. آدم‌هایی كه خیلی از آنها شاید به اندازه خودت دچار فقر بوده‌اند. به این فكر كن كه زیر دین افراد نباشی و به طریقی رضایت شكات را جلب كنی و حقی به گردنت نباشد. تا وقتی راهكارت برای گذران زندگی، دزدی از مردم باشد و فریب مردم و سرقت اموالشان را برای خودت و دخترهای همراهت هنر بدانی بیشتر از این هم به دست نمی‌آوری. به زندگی بعد از زندان فكر كن و سعی كن با كمك افرادی مثل مشاور و مددكار زندان و با امكاناتی كه در آنجا در اختیارت می‌گذارند سطح سواد و آگاهی‌ات را بالا ببری و مادر بهتری برای فرزندانت باشی و هنری بهتر از دزدی به آنها عرضه كنی. شاید والدینت به دلیل فقر فرهنگی و اقتصادی مانع رشد تو شده‌اند، اما تو با وجود سن كم، آنقدر شجاع و جسور بودی كه از شهر كوچك محل سكونتت راهی تهران شوی.از این جسارت و شجاعت برای عوض كردن مسیر زندگی‌ات استفاده كن نه جیب‌بری!
آمبولانس آژیركشان خیابان‌ها را پشت سر می‌گذاشت و برق قرمز چراغ گردانش روی خودروهای مجاور می‌افتاد و منظره زیبایی از چرخش نور قرمز می‌ساخت. دلهره و اضطراب مریم كم شده بود و حالا به جای حرف از بدبختی‌های گذشته‌اش امیدوارانه از آینده می‌گفت: اجازه نمی‌دهم فرزندانم مثل من بی‌سواد بار بیایند. كاری می‌كنم كه آنها آینده خوبی داشته باشند و مثل من كسی با انگشت آنها را به عنوان دزد و جیب‌بر نشان ندهد و آبرومندانه زندگی كنند .
هنوزدست مریم توی دستم بود و درد و اضطراب ابتدای مسیر، جای خودش را به آرامش داده بود كه به بیمارستان رسیدیم. یك ساعت بعد پس از انجام معاینات پزشكی و اطمینان از سلامت مادر و طفل در راه، آمبولانس از بیمارستان خارج شد. 
به مریم نگاه كردم كه پتو را روی سرش كشیده و خوابیده بود، آمبولانس زیر نور چراغ‌ها از میان تاریكی خیابان‌ها و میدان‌ها می‌گذشت و من به آینده كودكی فكر می‌كردم كه تا چند وقت دیگر در زندان متولد می‌شد، با مادری كه معلوم نبود چقدر پای حرف‌ها و تصمیم‌هایش بماند ...

​​​​​​​نظریه كارشناس 
  شاید ما نقشی در انتخاب خانواده، محل تولد و زمان تولد خود نداشته باشیم، اما ادامه مسیر زندگی ما ربطی به نقطه آغازین حیاتمان ندارد و گذشته پر از محرومیت بسیاری از افراد مشهور و موفق تاییدی بر این ادعاست. پس خودمان را با هر شرایطی كه پا به این دنیا گذاشته‌ایم دوست بداریم و برای رشد و تعالی خود به عنوان یك انسان تلاش كنیم . 
  بسیاری از افراد از جمله دختران فراری و نوجوانان بزهكار به دلیل حس بی‌ارزشی و پوچی ناشی از تجربه برخی جرائم و آسیب‌های خاص و برچسبی كه به عنوان بزهكار به آنها از سوی جامعه زده می‌شود، تمایلی به اصلاح زندگی خود نداشته و خود را محكوم به ادامه مسیر تاریك بزهكاری می‌بینند .
  افراد جامعه زنجیره‌ای از حلقه‌های به هم پیوسته هستند كه خواسته و ناخواسته شرایط آنها به یكدیگر 
گره خورده و تاثیرگذار است. 
به عنوان عضوی از جامعه در هر جایگاهی كه قرار داریم در مواجهه با خانواده‌ها و افراد دچار فقر فرهنگی و اقتصادی هر اقدامی كه به عنوان یك معلم، مشاور، پلیس، هنرمند
 و ... می‌توانیم برای آگاه سازی و بهبود كیفیت زندگی این افراد انجام دهیم و مطمئن باشیم نتایج مثبت این عمل بر زندگی كلیه افراد جامعه تاثیرگذار خواهد بود.