printlogo


با کنار رفتن و کم‌کاری برخی گزارشگران فوتبال این شب‌ها صداهای جدیدی مارا با دنیای فوتبال آشنا می‌کنند
راویان توپ !
از سال 1337 همزمان با افتتاح تلویزیون ملی كه زنده‌یاد عطاا... بهمنش به عنوان نخستین گزارشگر ورزشی تاریخ تلویزیون ایران آغاز به فعالیت كرد تا به امروز برنامه‌های ورزشی و پخش مسابقات ورزشی در رشته‌های مختلف به‌خصوص فوتبال به دلیل استقبال مخاطبان، همواره از جایگاه ویژه‌ای در تلویزیون و برای مخاطبان این رسانه برخوردار است. از این‌رو به تبع افزایش برنامه‌های ورزشی، نیاز به گزارشگرهای بسیاری هم در تلویزیون احساس می‌شد و از این‌رو تلویزیون باید راه را برای استعدادهای نوظهور هموار می‌كرد. گرچه در طول این سال‌ها گزارشگران بسیاری مسابقات ورزشی مختلفی را به‌خصوص در فوتبال برای مردم به خاطره تبدیل كردند، با این حال تلویزیون به فكر جذب نیروهای تازه‌نفس بود. به همین دلیل طی رقابت سالم و دوستانه‌ای با عنوان «آقای گزارشگر» مسابقه‌ای را برای كشف استعدادهای جوان و تازه‌نفس در گزارشگری تدارك دید و برگزار كرد كه تا حدودی خروجی قابل قبولی داشت. گرچه جوان‌هایی كه مدتی است وارد این عرصه شده‌اند، هنوز با اجرا و تجربه پیشكسوتان این كار فاصله بسیاری داشته و مسیر طولانی در پیش دارند، با این حال فرصتی پیدا كردند كه پیش از این نصیب علاقه‌مندان به این حرفه نشده بود. از این‌رو در غیاب گزارشگرانی چون عادل فردوسی‌پور، مزدك میرزایی و زنده‌یاد بهرام شفیع جوان‌های بسیاری به عنوان گزارشگر فعالیت می‌كنند كه جام‌جم نگاهی به نسل جدید گزارشگران داشته كه در ادامه می‌خوانید:

فعال و تلاشگر با آینده‌ای روشن
محمدرضا احمدی یكی از بهترین‌های نسل جدید گزارشگران است كه از اوایل دهه 80 توانست پا به این عرصه گذاشته و یكی از گزارشگران شاخص تلویزیون محسوب شود. البته فعالیتش را با رادیو آغاز كرد اما در مدت كوتاهی توانست اجرای برنامه‌های ورزشی در تلویزیون را هم برعهده بگیرد. نكته جالب درباره وی این است كه چند سال پیش از فعالیتش در تلویزیون تست گزارشگری داد و رد شد. اما باز دست از تلاش برنداشت و بار دیگر استعدادش را محك زد و در مدت كوتاهی توانست جایگاه خود را در این عرصه تثبیت كند. به گفته خودش از بزرگان این حرفه الگوبرداری كرده اما سعی دارد تا از هیچ كسی تقلید نكند. در گزارش‌هایش بسیار مسلط است و به‌زعم عده‌ای صدای خوبی هم دارد و سعی می‌كند هیچ صحنه هیجان‌انگیزی در فوتبال را از دست ندهد و متعاقبا این هیجان را به مخاطبانش منتقل كند. البته با وجود استعدادی كه در زمینه اجرا و گزارشگری دارد و توانسته طرفداران بسیاری هم برای خودش پیدا كند، اما هنوز راه طولانی در پیش دارد تا به جایگاه اساتید خود برسد.


پدیده گزارشگری
عباس قانع را می‌توان پدیده گزارشگری دانست. جوان یزدی كه او نیز مدرك مربیگری فوتبال دارد.
 به قول خودش با صدای خیابانی شیفته گزارشگری شد و كارش را با گزارش‌های استانی آغاز كرد و با آقای گزارشگر توانست استعدادش را در این زمینه محك بزند.
بنابراین خیلی زود با این برنامه به شهرت رسید و توانست گزارشگر مسابقات مهمی در تلویزیون شود. او نیز جزو گزارشگرانی است كه اطلاعات فوتبالی خوبی دارد و در نبود برخی باتجربه‌های این عرصه توانسته استعدادش را نشان بدهد و فرصتی برای ظهور آن پیدا كند.
وی با تجربه‌ای كه از گزارش‌های اینترنتی كسب كرد، توانست سبك تازه‌ای در گزارشگری را راه بیندازد.
 گرچه گاهی هم متهم به تقلید می‌شود و از این نظر باید روی خودش بیشتر كار كند تا بتواند طرفدارانش را راضی نگه دارد و برای این‌كه به یكی از گزارشگران محبوب تبدیل شود، راه طولانی در پیش دارد.


پركارتر از گذشته
محمد سیانكی یكی از گزارشگرانی است كه دوره مربیگری فوتبال را گذرانده و به همین دلیل توانست گزینه خوبی برای اجرا و گزارشگری باشد. با وجود این‌كه سال‌های بسیاری است كار گزارشگری انجام می‌دهد اما به خاطر حضور گزارشگران بنام و مشهوری چون فردوسی‌پور، میرزایی و یوسفی فرصتی برای ظهور استعدادش نداشت، اما با نبود برخی از این افراد و تلاش و پیشرفتی كه در این مدت كرده توانسته توانایی اش را در این حرفه به نمایش بگذارد. گرچه عده‌ای هنوز هم او را متهم به هواداری می‌كنند، اما یكی از گزارشگران با دقتی است كه سعی می‌كند صحنه‌های مهم را از دست ندهد و روز به روز به اطلاعاتش اضافه شود.
 گرچه یكی از نقاط ضعف وی در گزارشگری صحبت كردن به صورت مداوم است و بدون این‌كه لحظاتی مابین گزارش‌هایش سكوت كند، بدون هیچ وقفه‌ای كار خودش را انجام می‌دهد. با این حال او نیز به خاطر ویژگی‌هایی كه دارد، توانسته طرفدارانی را برای خود دست و پا كند.


ستاره نوظهور گزارشگری
یكی از استعدادهای نوظهور گزارشگری فرشاد محمدی مرام است كه در یك رقابت تنگاتنگ و سخت و حساس در مسابقه آقای گزارشگر توانست رتبه نخست را كسب كرده و عنوان آقای گزارشگر را در سال 94 از آن خود كند. وی در این مدت توانسته یكی از بهترین‌های این عرصه معرفی شود. تا جایی كه هم در شبكه سه و هم شبكه ورزش فعالیت می‌كند و در گزارش‌هایش معروف است كه به دلیل تمركزی كه هنگام گزارش دارد، هیچ صحنه‌ای را از دست نمی‌دهد. اطلاعات فوتبالی‌اش هم بسیار به روز و در حال پیشرفت است.
 نكته جالب هیجانی است كه می‌تواند به موقع به مخاطبش منتقل كند و مدتی است از هیجانات كاذب در گزارش هایش پرهیز می‌كند. تا جایی كه اگر همین روند را در پیش بگیرد، می‌توان آینده درخشانی را برای وی متصور شد. البته او نیز راه طولانی و ناهمواری را در پیش دارد.
وی در گفت‌وگو با جام‌جم درباره سختی‌های این حرفه و رقابتی كه بین گزارشگران جوان وجود دارد، عنوان كرد: من در این چهار پنج سال كه به صورت حرفه‌ای كار گزارشگری انجام می‌دهم، سعی می‌كنم برای هر بازی شش هفت ساعت وقت بگذارم و اطلاعاتم را در آن زمینه به روز كنم. البته چون من به فوتبال خیلی علاقه دارم، هیجان بازی و آنچه به مخاطب منتقل می‌كنم برنامه‌ریزی شده نیست، چون در فوتبال همه چیز در لحظه اتفاق می‌افتد. بنابراین سعی می‌كنم كار خودم را انجام بدهم تا نتیجه مطلوب تری بگیرم.
وی افزود: نه فقط به عنوان گزارشگر فوتبال بلكه به خاطر علاقه شخصی كه دارم سعی می‌كنم اطلاعاتم را به روز كنم. به‌خصوص این‌كه من فقط فوتبال‌های خارجی را گزارش می‌كنم و مدت‌هاست از فوتبال‌های داخلی دورم. بنابراین كارم سخت‌تر هم می‌شود.
محمدی در پاسخ به این كه تا چه حد سعی می‌كند هنگام گزارش از تیم مورد علاقه‌اش جانبداری نكند، توضیح داد: من مدت‌هاست طرفدار تیم آرسنال هستم و این موضوع را همه می‌دانند. اتفاقا چند وقت پیش كه آرسنال با لیورپول بازی داشت و نتیجه 5-5 شد، خودم باور نمی‌كردم كه چطور می‌توانم با هیجان درباره گل‌هایی كه آرسنال خورده حرف بزنم. به هر حال عادت می‌كنیم و وقتی كاری را زیاد انجام بدهیم، احساسات را در آن دخیل نمی‌كنیم.
وی درباره الگوبرداری از گزارشگر مورد علاقه‌اش هم بیان كرد: خاطرم هست وقتی آقای فردوسی‌پور گزارش می‌كرد، با وجود این‌كه در آن سال‌ها خیلی دسترسی به اینترنت آسان نبود وقتی می‌دیدم چه اطلاعات دقیقی از بازیكن‌ها و تیم‌ها دارد، باعث شد من هم اطلاعات فوتبالی‌ام و حافظه‌ام را تقویت كنم.



حاشیه‌ای كه تبدیل به فرصت شد
شاید تا چند وقت پیش كسی فكر نمی‌كرد كه خانم‌ها هم می‌توانند مانند آقایان گزارشگران خوبی باشند و با توجه به محدودیت‌ها و چارچوب‌هایی كه برایشان در نظر گرفته می‌شود، می‌توانند در كار خود موفق باشند. تا جایی كه یكی از همین بانوان گزارشگر برای گزارش یك بازی مهم و حساس انتخاب شد. گرچه به دلایلی این اتفاق نیفتاد، اما ثابت شد خانم‌ها هم می‌توانند به دلیل دقت نظر و نكته‌سنجی خاص خود، گزارشگر یك بازی حساس باشند. از این رو در مدت كوتاهی تعدادی از بانوان علاقه‌مند و مستعد جذب این كار شدند. گرچه هنوز یكی از مسائل قابل بحث در این باره اجازه فعالیت آنها در قاب تلویزیون است. چرا كه خانم‌هایی چون مائده علاقه‌مند، فرنوش جعفری، نعیمه ظفر و دیگر گزارشگران صرفا مجوز فعالیت در رادیو را دارند.
البته در این میان غلامرضا میرحسینی، مدیر رادیو ورزش از حمایت ویژه این شبكه از ورزش زنان خبر داده بود، چرا كه معتقد است حضور بانوان گزارشگر می‌تواند باعث ایجاد انگیزه‌ای مضاعف در میان ورزشكاران زن شود و شاید این بهترین روش از سوی رسانه ملی برای حمایت از ورزش بانوان باشد.


درخشش گزارشگران مراكز استان‌ها
در كنار گزارشگرانی كه در شبكه‌های سراسری و در پایتخت فعالیت می‌كنند، در مراكز استان‌ها نیز شاهد استعدادهای درخشانی هستیم كه
پا به پای رقبای خود در پایتخت فعالیت می‌كنند و می‌درخشند. ضمن این‌كه در مراكز استان‌ها «میز ورزش» تدارك دیده شده تا در جلساتی كه برگزار و با دوره‌هایی كه برای تصویربرداران و گزارشگران ورزشی برگزار می‌شود، مسابقاتی كه از طریق مراكز استان‌ها روی آنتن می‌روند، تقویت شوند. اما یكی از گزارشگران شاخص مراكز استان‌ها شاهین بهرام‌نژاد است كه سال‌هاست در مركز بوشهر فعالیت می‌كند و در دوره روش‌های نوین گزارشگری، تهیه‌كنندگی و گزارشگری فوتبال كه معاونت سیمای استان‌ها برگزار كرد، از میان گزارشگران ورزشی استان‌هایی كه در لیگ برتر یا لیگ دسته اول فوتبال نماینده داشتند، توانست عنوان برتر را كسب كند و از وی تجلیل شود.
وی در گفت‌وگو با جام‌جم درخصوص نحوه ورودش به این حرفه بیان كرد: من از سال 76 وارد كار گزارشگری در مركز بوشهر شدم و بعد از این‌كه تیم‌های برتر بوشهر وارد لیگ برتر شد، گزارش من از شبكه‌های سراسری بیشتر شنیده شد. بعد از آن بود كه آقای فردوسی‌پور با من تماس گرفت و اظهار لطف كرد و گفت به كار من علاقه‌مند است. ضمن این‌كه من در كنار اساتید، یكی از داوران برنامه آقای گزارشگر هم بودم.
وی ادامه داد: احترام به تیم حریف یكی از نكاتی است كه سعی می‌كنم همواره در گزارش‌هایم رعایت كنم. به‌خصوص تیم‌هایی كه به فوتبال ایران بسیار خدمت كرده و ستاره‌هایی را به تیم ملی معرفی كردند. ضمن این‌كه جانبداری هیچ تیمی را نمی‌كنم. حتی زمانی كه تیم استان هم باشد باز هم تلاش می‌كنم نگاه جانبدارانه‌ای نداشته باشم.
بهرام‌نژاد در پاسخ به این سوال كه چگونه سعی می‌كند در رقابتی كه با گزارشگران پایتخت دارد هم دیده شود، گفت: من سعی می‌كنم مولف باشم و گزارشم امضای كار خودم را داشته باشد و هیچ تقلیدی از كسی نكنم. چه در لحن و چه در استفاده از واژه‌هایی كه به كار می‌برم. ضمن این‌كه سعی می‌كنم به روز هم باشم و چون در گزارش همه چیز در لحظه اتفاق می‌افتد، باید این توانایی را داشته باشم كه بتوانم تیتر بزنم و جمله‌ها را خوب سرهم كنم تا اتفاقاتی را كه در لحظه رخ می‌دهد و با توجه به این‌كه سناریوی از قبل نوشته شده‌ای هم ندارد، به گونه‌ای جملات را بیان كنم تا به مذاق مخاطب خوش بیاید.



ستاره‌هایی كه خاموش شدند
زنده‌یادان عطاا... بهمنش، بهرام شفیع و قربانعلی تاری را می‌توان نخستین مفسران ورزشی دانست كه به نوعی می‌توان آنها را ابداع كننده سبك گزارشگری ورزشی دانست. ضمن این كه اطلاعات و توانایی و استعداد بسیاری در این زمینه داشتند. آن هم در دورانی كه دسترسی به اطلاعات با اینترنت مقدور نبود و این افراد تلاش بسیاری می‌كردند تا بتوانند اطلاعات خود را درباره تیم‌ها و بازیكنان به روز كنند. از همه مهم تر این كه خودشان هم ورزشكار بودند و نگاه جدی به كارشان داشتند. به خصوص زنده یاد بهمنش كه از قدیمی‌ترین و سرشناس‌ترین گزارشگران ورزشی ایران محسوب می‌شود. وی نخستین گزارشگری زنده ورزشی در ایران از رادیو را سال ۱۳۳۷ برای رقابت دو و میدانی میان تیم ملی ایران و عراق از صدای ایران انجام داد.
شادروان قربانعلی تاری نیز از نخستین دروازه‌بان‌های تیم ملی فوتبال ایران بود كه علاوه بر دروازه‌بانی، نخستین گزارشگر ورزشی در رادیو  و مفسر ورزشی تلویزیون نیز محسوب می‌شد. وی سابقه بازی در تیم‌های شاهین، دارایی، تاج و پرسپولیس را دارد، وی در چهار بازی در شهرآورد تهران به عنوان بازیكن تاج و یك بازی به عنوان بازیكن پرسپولیس به میدان رفته‌است.
قطعا نام زنده یاد بهرام شفیع با برنامه «ورزش و مردم» گره خورده است. گزارشگر و مجری كه نام و چهره او از دهه ۱۳۶۰ با این برنامه عجین شد. همچنین، او ریاست فدراسیون هاكی را از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۷، یعنی چهار دوره متوالی، به عهده داشت. یقینا فقدان چنین افرادی در حوزه گزارشگری تا ابد خواهد ماند. همچنین خاطرات بازی‌هایی كه با گزارش آنها در ذهن مردم باقی مانده است.