گزارشی از بازتاب‌های رزمایش مشترک ایران، روسیه و چین در دریای عمان
« ائتلاف شرقی» در مسیر عبور نفت
رزمایش مشترك ایران، چین و روسیه از دیروز به مدت چهار روز در آب‌های شمال اقیانوس هند و دریای عمان آغاز شد، البته ایران و چین در خرداد96 نیز رزمایش مشترك دریایی برگزار كردند، اما این برای اولین بار پس از پیروزی انقلاب اسلامی است كه رزمایش مشتركی میان ایران با دو قدرت دریایی بزرگ جهان، چین و روسیه، برگزار می‌شود. به‌رغم این‌كه مقامات دفاعی هر سه كشور این رزمایش را عادی اعلام كرده‌اند، اما درواقع می‌توان این رزمایش را حمایت معنی‌دار چین و روسیه از ایران و عمق همكاری‌های استراتژیك میان سه كشور عنوان كرد.
به تعبیری می‌توانیم همكاری چین و روسیه با ایران جهت برگزاری این رزمایش را شكستی دیگر برای آمریكا دانست كه تلاش می‌كرد ائتلاف نظامی علیه ایران شكل دهد. این رزمایش پیام روشنی به آمریكا و متحدان منطقه‌ای این كشور برای خودداری از افزایش تنش در منطقه است.
نمایش اقتدار در مسیر عبور نفت
خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان مسیرهای راهبردی برای تأمین نفت بازارهای جهانی هستند و حدود یك‌پنجم نفت جهان از این مسیرها عبور می‌كند. همچنین اقیانوس هند سومین اقیانوس بزرگ دنیاست كه كشورهای بسیار مهمی در این منطقه حضور دارند و سه تنگه مهم باب‌المندب، مالاكا و هرمز به‌عنوان مثلث طلایی در این منطقه محسوب می‌شوند.
بر اساس اخبار منتشرشده وسعت منطقه این رزمایش، ۱۷ هزار كیلومترمربع است و از اهداف آن می‌توان به تقویت امنیت تجارت دریایی بین‌المللی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی، تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاكتیكی اشاره كرد. همچنین پیام رزمایش، صلح، دوستی و امنیت پایدار در سایه همكاری و اتحاد جمعی است. چین و روسیه دو كشوری هستند كه در مقاطع مختلف شاهد حمایت‌ها و همكاری‌های آنها در عرصه‌های مختلف با ایران بوده‌ایم، از‌جمله حمایت این كشورها در جریان توافق هسته‌ای از ایران و تاكیدات چندباره آنها بر غیرقانونی بودن تحریم‌های آمریكا علیه ایران تا همكاری‌های اقتصادی با ایران كه می‌توان گفت بیشترین حجم همكاری‌های اقتصادی ایران با این دو كشور است. در مورد روابط ایران و روسیه نیز كه هر دو هدف تحریم‌های غیرقانونی آمریكا علیه خود هستند می‌توان گفت این روابط در سال 2019 توسعه بیشتری یافته است و دو طرف به دنبال توسعه همكاری‌ها در عرصه‌های امنیتی، نظامی سیاسی، نظامی و فنی هستند و بنا به گفته مسؤولان كشورمان در حال حاضر، روابط ایران و روسیه در بهترین وضعیت خود طی دهه‌های گذشته قرار دارد. از حمایت‌های روسیه از ایران در مقاطعی مانند برجام، توسعه فعالیت‌های هسته‌ای و عدم اجرای تحریم‌های آمریكا علیه كشورمان كه بگذریم، مبارزه با تروریسم را می‌توان از مهم‌ترین محورهای همكاری ایران و روسیه به‌ویژه در سوریه طی چند سال اخیر دانست. تا قبل از این اتفاق، روابط ایران و روسیه طی دهه‌های متمادی، با فراز و نشیب‌هایی مواجه بود؛ اما بحران سوریه باعث شد دور جدیدی در روابط میان دو كشور آغاز شود. همكاری‌های سازنده میان جمهوری اسلامی ایران و روسیه در سوریه، معادلات امنیتی منطقه را به نحوی مؤثر علیه تروریست‌ها تغییر داد. با توجه به واقعیات فوق، برگزاری رزمایش میان ایران، چین و روسیه در حالی است كه آمریكا طی ماه‌های گذشته تلاش گسترده‌ای را در منطقه در جهت افزایش مداخله به بهانه تأمین امنیت تردد كشتی‌ها و نفتكش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز انجام داده است. در این خصوص نیز شاهد تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیك این كشور در جهت ایجاد ائتلاف بودیم كه با همراهی عربستان، امارات، بحرین، قطر، انگلیس، استرالیا، آلبانی و كویت بود، حتی در آن مقطع كشورهای اروپایی نیز با امتناع از حضور در این ائتلاف اعلام كردند به‌صورت مستقل اقدام به ایجاد ائتلافی دیگر برای تأمین امنیت كشتیرانی در خلیج فارس خواهند كرد كه البته ظهور و بروز عملی چندانی نداشت.
استقبال از شناورهای روسی و چینی
دیروز آیین استقبال از شناورهای كشورهای روسیه و چین برای شركت در رزمایش مركب سه‌جانبه با جمهوری اسلامی ایران، با حضور امیر دریادار دوم غلامرضا طحانی، معاون عملیات نیروی دریایی ارتش و امیر دریادار دوم مصطفی تاج‌الدینی فرمانده منطقه سوم دریایی نبوت در اسكله شهید بهشتی بندر چابهار برگزار شد. در این مراسم ناو روسی Yaroslav Mudry همراه كشتی سوخترسانYel'nya و یدك‌كش Yevgeniy Khorov و همچنین ناوشكن چینی شینینگ در دریا مورد استقبال ناو موشك‌انداز نیز قرار گرفتند و با پهلوگیری در اسكله بندر شهید بهشتی چابهار مراسم استقبال و تشریفات رسمی انجام شد.
واکنش آمریکا و انگلیس
به رزمایش ایران، روسیه و چین
ساعاتی پیش از آغاز این رزمایش، شان رابرتسون، سخنگوی پنتاگون در واكنش به برگزاری این رزمایش گفت: ما از برگزاری رزمایش مشترك میان ایران، روسیه و چین در دریای عرب اطلاع داریم. ما این رزمایش را زیرنظر داریم و با همكاری شركا و متحدانمان از آزادی كشتیرانی و جریان آزاد تجارت در آبراه‌های بین‌المللی اطمینان حاصل می‌كنیم.
همچنین تام تاگندهات، رئیس کمیته امور خارجی پارلمان انگلیس در توییتر نسبت به برگزاری این رزمایش ابراز نگرانی کرد و آن را هشداری برای انگلیس خواند.
حضور مقتدرانه در دریا
امیر دریادار دوم غلامرضا طحانی
سخنگوی رزمایش
رهبری نیروی دریایی را یك نیروی نظامی، سیاسی، بین‌المللی می‌دانند و معتقدند كشور باید بتواند اراده تعرض دشمن را خنثی كند كه این به اقتدار نظام برمی‌گردد.
اقتدار یعنی در آب‌های اقیانوسی بتوانید با قدرت‌های دریایی و همپا با آنها فعالیت‌های دریایی انجام دهید، در این رزمایش نیز جمهوری اسلامی ایران میزبان دو قدرت دریایی است.
برای اولین بار بعد از 40 سال از پیروزی انقلاب حائز اهمیت است كه روابط ایران در سطح راهبردی به نقطه معناداری رسیده كه دو قدرت دریایی پا به‌پای ایران برای تحقق امنیت خود فعالیت می‌كنند.
این رزمایش را به‌عنوان پیامی در مقابل مخاطب خاص در نظر نمی‌گیریم، بلكه مهم‌ترین پیام این رزمایش، صلح و دوستی و امنیت دریایی پایدار در سایه اتحاد و همكاری جمعی مسؤولانه است كه دستاوردش این است كه حضور مقتدرانه‌ای در دریا برای تحقق آزادی و امنیت دریانوردی داشته باشیم و به دنیا ثابت كنیم جمهوری اسلامی ایران تحت هیچ شرایطی قابل منزوی شدن نیست. كشورهای منطقه‌ای با توجه به بحث امنیت دریانوردی می‌توانند همكاری‌های همگراتری داشته باشند.
طبیعتاً با توجه به این‌كه ایران میزبان دو قدرت بزرگ برای انجام چنین رزمایشی شده است موجب می‌شود كشورهای دیگر به‌ویژه كشورهای منطقه نیز در جهت انجام چنین همكاری‌هایی با ایران برای امنیت دریایی و همكاری‌های بیشتر گام بردارند؛ بنابراین اطمینان دارم چنین رزمایشی‌هایی با كشورهای دیگر تداوم خواهد داشت و در دستور كارمان قرار دارد.
این رزمایش در منطقه‌ای به وسعت 17 هزار كیلومترمربع و در اقیانوس هند كه سومین اقیانوس بزرگ دنیاست، برگزار می‌شود، كشورهای بسیار مهمی در این منطقه حضور دارند و سه تنگه مهم باب المندب، مالاكا و هرمز به‌عنوان مثلث طلایی در محدوده این رزمایش قرار دارند؛ بنابراین وقتی قدرت‌هایی از جمله ایران و روسیه و چین در این منطقه فعالیت مشترك انجام می‌دهند پیام خاصی دارد كه استراتژیست‌های حوزه دریایی به آن واقف هستند و قطعاً آنها دستاوردهای این رزمایش را در محاسبات آتی خود مدنظر قرار خواهند داد.
این رزمایش با حركت یگان‌های شناوری سه كشور از بندر چابهار آغاز می‌شود و در شمال اقیانوس هند گسترش خواهد یافت. تمرینات تاكتیكی متنوعی از جمله نجات شناور دچار حریق، آزادسازی شناور مورد تعرض قرار گرفته، تیراندازی علیه اهداف مشخص و سایر تمرینات تاكتیكی و عملیاتی در این رزمایش پیش‌بینی شده است.
بازتاب گسترده رزمایش در رسانه‌های بین‌المللی
خبرگزاری انگلیسی رویترز در خبری با اشاره به آغاز شدن این رزمایش، درباره اهمیت محدوده این رزمایش نوشت: خلیج عمان آبراه حساس و به‌خصوصی است، زیرا به تنگه هرمز كه حدود یك‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌كند و سپس به خلیج فارس متصل می‌شود.
رویترز با بیان این‌كه چین روابط نزدیكی در حوزه‌های دیپلماسی، تجارت و انرژی با ایران دارد، افزود: این كشور یك ناوشكن مجهز به موشك‌های هدایت‌شونده به این رزمایش چهار روزه اعزام كرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارشی با بیان این‌كه از نظر عده‌ای این رزمایش واكنشی به اقدامات آمریكا با عربستان سعودی است، تحلیل كرد: تهران چندی است در بحبوحه تحریم‌های اقتصادی بی‌سابقه از سوی واشنگتن، خواستار افزایش همكاری‌های نظامی با پكن و مسكو شده است.
سفرهای نمایندگان نیروی دریایی چین و روسیه به ایران نیز طی سال‌های اخیر افزایش یافته است.
روزنامه انگلیسی دیلی‌میل در خبری نوشت: ایران، روسیه و چین رزمایش دریایی مشترك بی‌سابقه‌ای را در بحبوحه نگرانی‌ها از این‌كه علیه آمریكا و دیگر قدرت‌های غربی باشد، آغاز كردند.
این روزنامه سپس نوشت: رزمایش مذكور در حالی برگزار می‌شود كه دولت آمریكا با خروج از توافق هسته‌ای ایران در سال گذشته و بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران، تنش‌ها را حول برنامه هسته‌ای ایران افزایش داده است.
همچنین خبرگزاری روسی اسپوتنیك در مطلبی درباره اجرای رزمایش مشترك سه كشور در شمال اقیانوس هند نوشت: این رزمایش در فضایی برگزار می‌شود كه ایالات متحده در تلاش است ائتلافی را با هدف امنیت دریایی در نزدیكی آب‌های ایران ایجاد كند.
اسپوتنیك با بیان این‌كه رزمایش ایران، روسیه و چین با اسم رمز كمربند امنیت دریایی برگزار می‌شود، توضیح داد، پیام‌های این رزمایش صلح، دوستی و امنیت در منطقه اعلام شده است.
خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان مسیرهای راهبردی برای تأمین نفت بازارهای جهانی هستند و حدود یك‌پنجم نفت جهان از این مسیرها عبور می‌كند. همچنین اقیانوس هند سومین اقیانوس بزرگ دنیاست كه كشورهای بسیار مهمی در این منطقه حضور دارند و سه تنگه مهم باب‌المندب، مالاكا و هرمز به‌عنوان مثلث طلایی در این منطقه محسوب می‌شوند.
بر اساس اخبار منتشرشده وسعت منطقه این رزمایش، ۱۷ هزار كیلومترمربع است و از اهداف آن می‌توان به تقویت امنیت تجارت دریایی بین‌المللی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی، تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاكتیكی اشاره كرد. همچنین پیام رزمایش، صلح، دوستی و امنیت پایدار در سایه همكاری و اتحاد جمعی است. چین و روسیه دو كشوری هستند كه در مقاطع مختلف شاهد حمایت‌ها و همكاری‌های آنها در عرصه‌های مختلف با ایران بوده‌ایم، از‌جمله حمایت این كشورها در جریان توافق هسته‌ای از ایران و تاكیدات چندباره آنها بر غیرقانونی بودن تحریم‌های آمریكا علیه ایران تا همكاری‌های اقتصادی با ایران كه می‌توان گفت بیشترین حجم همكاری‌های اقتصادی ایران با این دو كشور است. در مورد روابط ایران و روسیه نیز كه هر دو هدف تحریم‌های غیرقانونی آمریكا علیه خود هستند می‌توان گفت این روابط در سال 2019 توسعه بیشتری یافته است و دو طرف به دنبال توسعه همكاری‌ها در عرصه‌های امنیتی، نظامی سیاسی، نظامی و فنی هستند و بنا به گفته مسؤولان كشورمان در حال حاضر، روابط ایران و روسیه در بهترین وضعیت خود طی دهه‌های گذشته قرار دارد. از حمایت‌های روسیه از ایران در مقاطعی مانند برجام، توسعه فعالیت‌های هسته‌ای و عدم اجرای تحریم‌های آمریكا علیه كشورمان كه بگذریم، مبارزه با تروریسم را می‌توان از مهم‌ترین محورهای همكاری ایران و روسیه به‌ویژه در سوریه طی چند سال اخیر دانست. تا قبل از این اتفاق، روابط ایران و روسیه طی دهه‌های متمادی، با فراز و نشیب‌هایی مواجه بود؛ اما بحران سوریه باعث شد دور جدیدی در روابط میان دو كشور آغاز شود. همكاری‌های سازنده میان جمهوری اسلامی ایران و روسیه در سوریه، معادلات امنیتی منطقه را به نحوی مؤثر علیه تروریست‌ها تغییر داد. با توجه به واقعیات فوق، برگزاری رزمایش میان ایران، چین و روسیه در حالی است كه آمریكا طی ماه‌های گذشته تلاش گسترده‌ای را در منطقه در جهت افزایش مداخله به بهانه تأمین امنیت تردد كشتی‌ها و نفتكش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز انجام داده است. در این خصوص نیز شاهد تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیك این كشور در جهت ایجاد ائتلاف بودیم كه با همراهی عربستان، امارات، بحرین، قطر، انگلیس، استرالیا، آلبانی و كویت بود، حتی در آن مقطع كشورهای اروپایی نیز با امتناع از حضور در این ائتلاف اعلام كردند به‌صورت مستقل اقدام به ایجاد ائتلافی دیگر برای تأمین امنیت كشتیرانی در خلیج فارس خواهند كرد كه البته ظهور و بروز عملی چندانی نداشت.
استقبال از شناورهای روسی و چینی
دیروز آیین استقبال از شناورهای كشورهای روسیه و چین برای شركت در رزمایش مركب سه‌جانبه با جمهوری اسلامی ایران، با حضور امیر دریادار دوم غلامرضا طحانی، معاون عملیات نیروی دریایی ارتش و امیر دریادار دوم مصطفی تاج‌الدینی فرمانده منطقه سوم دریایی نبوت در اسكله شهید بهشتی بندر چابهار برگزار شد. در این مراسم ناو روسی Yaroslav Mudry همراه كشتی سوخترسانYel'nya و یدك‌كش Yevgeniy Khorov و همچنین ناوشكن چینی شینینگ در دریا مورد استقبال ناو موشك‌انداز نیز قرار گرفتند و با پهلوگیری در اسكله بندر شهید بهشتی چابهار مراسم استقبال و تشریفات رسمی انجام شد.
واکنش آمریکا و انگلیس
به رزمایش ایران، روسیه و چین
ساعاتی پیش از آغاز این رزمایش، شان رابرتسون، سخنگوی پنتاگون در واكنش به برگزاری این رزمایش گفت: ما از برگزاری رزمایش مشترك میان ایران، روسیه و چین در دریای عرب اطلاع داریم. ما این رزمایش را زیرنظر داریم و با همكاری شركا و متحدانمان از آزادی كشتیرانی و جریان آزاد تجارت در آبراه‌های بین‌المللی اطمینان حاصل می‌كنیم.
همچنین تام تاگندهات، رئیس کمیته امور خارجی پارلمان انگلیس در توییتر نسبت به برگزاری این رزمایش ابراز نگرانی کرد و آن را هشداری برای انگلیس خواند.
حضور مقتدرانه در دریا
امیر دریادار دوم غلامرضا طحانی
سخنگوی رزمایش
رهبری نیروی دریایی را یك نیروی نظامی، سیاسی، بین‌المللی می‌دانند و معتقدند كشور باید بتواند اراده تعرض دشمن را خنثی كند كه این به اقتدار نظام برمی‌گردد.
اقتدار یعنی در آب‌های اقیانوسی بتوانید با قدرت‌های دریایی و همپا با آنها فعالیت‌های دریایی انجام دهید، در این رزمایش نیز جمهوری اسلامی ایران میزبان دو قدرت دریایی است.
برای اولین بار بعد از 40 سال از پیروزی انقلاب حائز اهمیت است كه روابط ایران در سطح راهبردی به نقطه معناداری رسیده كه دو قدرت دریایی پا به‌پای ایران برای تحقق امنیت خود فعالیت می‌كنند.
این رزمایش را به‌عنوان پیامی در مقابل مخاطب خاص در نظر نمی‌گیریم، بلكه مهم‌ترین پیام این رزمایش، صلح و دوستی و امنیت دریایی پایدار در سایه اتحاد و همكاری جمعی مسؤولانه است كه دستاوردش این است كه حضور مقتدرانه‌ای در دریا برای تحقق آزادی و امنیت دریانوردی داشته باشیم و به دنیا ثابت كنیم جمهوری اسلامی ایران تحت هیچ شرایطی قابل منزوی شدن نیست. كشورهای منطقه‌ای با توجه به بحث امنیت دریانوردی می‌توانند همكاری‌های همگراتری داشته باشند.
طبیعتاً با توجه به این‌كه ایران میزبان دو قدرت بزرگ برای انجام چنین رزمایشی شده است موجب می‌شود كشورهای دیگر به‌ویژه كشورهای منطقه نیز در جهت انجام چنین همكاری‌هایی با ایران برای امنیت دریایی و همكاری‌های بیشتر گام بردارند؛ بنابراین اطمینان دارم چنین رزمایشی‌هایی با كشورهای دیگر تداوم خواهد داشت و در دستور كارمان قرار دارد.
این رزمایش در منطقه‌ای به وسعت 17 هزار كیلومترمربع و در اقیانوس هند كه سومین اقیانوس بزرگ دنیاست، برگزار می‌شود، كشورهای بسیار مهمی در این منطقه حضور دارند و سه تنگه مهم باب المندب، مالاكا و هرمز به‌عنوان مثلث طلایی در محدوده این رزمایش قرار دارند؛ بنابراین وقتی قدرت‌هایی از جمله ایران و روسیه و چین در این منطقه فعالیت مشترك انجام می‌دهند پیام خاصی دارد كه استراتژیست‌های حوزه دریایی به آن واقف هستند و قطعاً آنها دستاوردهای این رزمایش را در محاسبات آتی خود مدنظر قرار خواهند داد.
این رزمایش با حركت یگان‌های شناوری سه كشور از بندر چابهار آغاز می‌شود و در شمال اقیانوس هند گسترش خواهد یافت. تمرینات تاكتیكی متنوعی از جمله نجات شناور دچار حریق، آزادسازی شناور مورد تعرض قرار گرفته، تیراندازی علیه اهداف مشخص و سایر تمرینات تاكتیكی و عملیاتی در این رزمایش پیش‌بینی شده است.
بازتاب گسترده رزمایش در رسانه‌های بین‌المللی
خبرگزاری انگلیسی رویترز در خبری با اشاره به آغاز شدن این رزمایش، درباره اهمیت محدوده این رزمایش نوشت: خلیج عمان آبراه حساس و به‌خصوصی است، زیرا به تنگه هرمز كه حدود یك‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌كند و سپس به خلیج فارس متصل می‌شود.
رویترز با بیان این‌كه چین روابط نزدیكی در حوزه‌های دیپلماسی، تجارت و انرژی با ایران دارد، افزود: این كشور یك ناوشكن مجهز به موشك‌های هدایت‌شونده به این رزمایش چهار روزه اعزام كرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارشی با بیان این‌كه از نظر عده‌ای این رزمایش واكنشی به اقدامات آمریكا با عربستان سعودی است، تحلیل كرد: تهران چندی است در بحبوحه تحریم‌های اقتصادی بی‌سابقه از سوی واشنگتن، خواستار افزایش همكاری‌های نظامی با پكن و مسكو شده است.
سفرهای نمایندگان نیروی دریایی چین و روسیه به ایران نیز طی سال‌های اخیر افزایش یافته است.
روزنامه انگلیسی دیلی‌میل در خبری نوشت: ایران، روسیه و چین رزمایش دریایی مشترك بی‌سابقه‌ای را در بحبوحه نگرانی‌ها از این‌كه علیه آمریكا و دیگر قدرت‌های غربی باشد، آغاز كردند.
این روزنامه سپس نوشت: رزمایش مذكور در حالی برگزار می‌شود كه دولت آمریكا با خروج از توافق هسته‌ای ایران در سال گذشته و بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران، تنش‌ها را حول برنامه هسته‌ای ایران افزایش داده است.
همچنین خبرگزاری روسی اسپوتنیك در مطلبی درباره اجرای رزمایش مشترك سه كشور در شمال اقیانوس هند نوشت: این رزمایش در فضایی برگزار می‌شود كه ایالات متحده در تلاش است ائتلافی را با هدف امنیت دریایی در نزدیكی آب‌های ایران ایجاد كند.
اسپوتنیك با بیان این‌كه رزمایش ایران، روسیه و چین با اسم رمز كمربند امنیت دریایی برگزار می‌شود، توضیح داد، پیام‌های این رزمایش صلح، دوستی و امنیت در منطقه اعلام شده است.