نمیخواهم بیانیه بدهم
دومین نشست از سلسله نشستهای نقد و بررسی كتابهای برگزیده جوایز ادبی با عنوان «طعم كتاب» با محوریت كتاب «عاشقی به سبك ونگوگ»، برگزیده بخش داستان بلند و رمان بزرگسال نخستین دوره جایزه ادبی شهید اندرزگو هفته گذشته در فروشگاه ترنجستان سروش برگزار شد.
محمدرضا شرفی خبوشان نویسنده كتاب «عاشقی به سبك ونگوگ» در این نشست گفته است كه بهدنبال روایت دگرگونی یك انسان بوده كه در جستوجوی خویشتن و مسیری كه حركت میكند، تحول خود را در مسیر انقلاب میداند. انقلاب تنها مسالهای بیرونی نیست و سیر تغییر و تحول درونی انسان است تا به انقلاب اسلامی برسد.
خبوشان درباره ویژگی اصلی كتاب هم روایت جالبی دارد: جهان رمان برای من مساله اصلی نیست. وقتی بخواهیم افكار خود را ابراز کنیم، نیاز به ابزاری برای روایت داریم. ابزاری كه برآمده از فرهنگ، تاریخ و زبان یك ایرانی است. در رمان ایرانی چیزی كه به آن نیاز داریم، جهان درون و زیست پیرامون انسان است و نیاز به زبانی دارد كه توانایی روایت آن را داشته باشد. در «عاشقی به سبك ونگوگ» سعی كردم این اتفاق بیفتد و جسارت زبانی و شكلی در آن استفاده شود. یكی از ویژگیهای مهم روایت، تناسب نحوه نثر با آن شخصیت است.
خبوشان برای پیشرفت در ادبیات داستانی گفت: اگر بخواهیم تنها در قالبی مشخص و آموزش دادهشده بهدنبال روایت داستان باشیم، ممكن است در جهان امروز اثرگذاری كمتری داشته باشد. ما نیاز به تغییرات شكلی در زبان داستانی داریم.
وی افزود: جهان رمان امروز، جهان تصویر است. نویسنده كسی نیست كه فحش و نزاكت ادبی را رعایت نمیكند، بلكه شخصیت رمان است كه نزاكت ادبی را رعایت نمیكند. رمان یك پیكره كلی است و سعی در فضاسازی دارد. رمان را باید با توجه به فضاسازی آن ارزیابی کنیم.
نویسنده كتاب تأكید كرد: كار رمان این است كه صحنههایی را روایت كند كه مشخص شود در آن دوران زیست تاریخی و شخصیتها چگونه بوده است. اگر بخواهیم تنها ارزشهای خود را معیار قرار دهیم، چگونه میتوانیم تأثیرپذیری داشته باشیم؟
وی با انتقاد نسبت به تأخیر دوساله چاپ كتاب بیان كرد: این كتاب دو سال درگیر ممیزی و تأیید برای انتشار بود. چرا باید از چاپ كتابی كه موضوع آن روایت داستان انقلاب است، جلوگیری شود؟! اگر برای شخصیتهای بد داستان بخواهیم از الفاظ خوب استفاده كنیم، آنگاه دیگر تصویر بدی از آن شخص ساخته نمیشود.
خبوشان تصریح كرد: نمیخواهیم بیانیه بدهیم یا یك پیام مستقیم بنویسیم. من رمان نوجوان هم دارم كه كاملا با این رمان متفاوت است.