چهارمین دوره تجلیل از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی برگزار شد؛ در این مراسم چه گذشت؟
جهــاد پـــژوهشی
چهارمین دوره تجلیل از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با حضور سورنا ستاری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، حمیدرضا طیبی، رئیس جهاددانشگاهی و جمعی از محققان و مدیران این نهاد سهشنبه سوم دی ماه در تالار همایشهای پژوهشكده فرهنگ، هنر و معماری جهاددانشگاهی برگزار شد. در این مراسم از چهار پژوهشگر، سه طرح پژوهشی، چهار گروه پژوهشی، دو مركز خدمات تخصصی، یك پارك علم و فناوری، یك واحد در حال توسعه، یك نشریه علمی ـ پژوهشی و سه نفر در بخش ویژه به عنوان برترین‌ها، تقدیر و از پنج حامی پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی نیز تجلیل شد.
«طولانی بودن زمان اثبات فناوری از مهم‌ترین مشكلات حال حاضر در حوزه پژوهش و فناوری است.» این نكته كلیدی‌ای بود كه دكتر حمیدرضا طیبی، رئیس جهاد دانشگاهی در این مراسم روی آن تأكید كرد. وی مشکلات حوزه پژوهش را به سیاست‌زدگی امور مختلف كشور مرتبط دانست و گفت: اگر اكنون برای اكوسیستم سیاسی كشور راه حلی پیدا نكنیم تا كشور به توسعه برسد، دچار مشكلات فراوانی خواهیم شد؛ طبیعی است اگر زمینه اشتغال و كار جوانان در داخل فراهم نشود، دشمن بر موج نارضایتی‌های مردم سوار می‌شود. ریشه این مشكلات ناشی از نداشتن برنامه‌ریزی بلندمدت در كشور است و علت نداشتن این برنامه هم دعواهای همیشگی سیاسی است كه از اساسیترین تا ریزترین مسائل دچار مشكل هستیم. طبیعی است كه نخبگان سیاسی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و اجتماعی دارای دیدگاه‌های مختلفی باشند، اما لازم است به تعریف واحدی در اصول اساسی اداره كشور و وحدت نظر برسند. دیدگاه‌های سیاست خارجی و داخلی باید واحد باشد تا بتوانیم با برنامه‌ریزی دقیق و پس از آن ساختارسازی مشكلات كنونی جامعه را رفع كنیم.
معاونت علمی ، آماده حمایت از جهاد دانشگاهی
سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور بیان كرد: رونق اقتصاد دانش‌بنیان با پول نیست، بلكه با شكل‌گیری زیست‌بوم اتفاق می‌افتد. این زیست بوم بازیگران متعددی دارد كه سال گذشته ۹۰ هزارمیلیارد تومان برای كشور درآمد كسب كردند و در حال نقش‌آفرینی در تولید ناخالص كشور هستند. وی افزود: همه باید در یك جبهه با اقتصاد نفتی و سیستمی كه در كشور ایجاد كرده است، مبارزه كنیم. این نهاد طرح‌های خود را تقاضا محور تعریف كرده است و می‌تواند محوری برای توسعه پژوهش در كشور باشد. در این راستا همكاری‌های معاونت علمی با جهاددانشگاهی با قدرت افزایش می‌یابد.
ستاری با اعلام آمادگی معاونت علمی برای حمایت از جهاد دانشگاهی در جهت راهاندازی شتاب‌دهنده‌ها و ایجاد اشتغال در كشور تصریح كرد: در گذشته درباره زیست‌بوم حوزه پژوهش تفكرات اشتباهی وجود داشت كه مانع پیشرفت آن شد؛ این زیست‌بوم نیاز به تغییر تفكر دارد. حدود صد سال بود در كشور پژوهشكده وجود داشت، اما واكسن وارد می‌شد. این موضوع نشان‌دهنده وجود مشكل است، اما در حال حاضر با وجود شتاب‌دهنده‌ها و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، ۱۷ قلم واكسن و دارو، آن هم طی دو تا سه سال تولید می‌شود؛ بدون نیاز به پول دولت.
در حاشیه تقدیر از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی، تفاهمنامهای با هدف حمایت از توسعه فناوری و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه جهاددانشگاهی بین معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور و جهاددانشگاهی در پژوهشكده فرهنگ، هنر و معماری این نهاد منعقد شد. هدف از انعقاد این تفاهم‌نامه ایجاد زمینه همكاری و مشاركت در توسعه فناوری و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه جهاددانشگاهی برای تامین نیازهای داخلی، توسعه دانش فنی، تجاری‌سازی محصولات فناورانه و توسعه بازار محصولات در داخل و خارج كشور است.
در ادامه با برخی طرح‌ها و پژوهشگران برتر سال 98 جهاد دانشگاهی بیشتر آشنا می‌شوید.
جلب اعتماد كارفرما، كار مشكلی است
در بخش پژوهشگر برتر از دكتر مسعود عسكری، عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان گروه كنترل و ابزار دقیق تقدیر شد. زمینه پژوهشی این محقق برجسته، ساخت سیستمهای ابزار دقیقی است كه در صنایع استفاده میشوند. از آنجا كه واردات این سیستمها به كشور با مشكل مواجه است و صنایع به آنها نیاز مبرمی دارند، در صورتی كه هرگونه نقص یا اختلال در كاركرد این سیستمها به وجود آید خسارتهای زیادی را به صنایع تحمیل می‌كند. در این مسیر این محقق و همكارانش موفق به ساخت سیستمهای ابزار دقیق مجهز به فناوریهای پیشرفتهای شدهاند كه با كاركرد صحیح و موفقیتآمیزشان رضایت و اعتماد كارفرمایان را جلب كرده و ارتباط موثری بین صنعت و نیروهای دانشگاهی ایجاد كرده است تا كارفرمایان صنایع، با خیالی آسوده و اعتمادی كه به كیفیت ساخت سیستمها پیدا كرده‌اند، بتوانند ثبت سفارش داشته باشند.
دكتر عسكری در گفت‌وگو با جام‌جم به مشكلات مسیر ساخت این سیستمها اشاره كرد و افزود: شاید مهمترینشان در دسترس نبودن اطلاعات است. فیلتر بودن وبگاههایهای خارجی به‌دلیل تحریمها یا وبگاههایی مثل یوتیوب كه خودمان فیلترشان كردهایم، كار جست‌وجوها را دشوار می‌كند. از آنجایی كه ساخت این سیستمها به صورت مهندسی معكوس نیست و كاملا نوآورانه و متناسب با نیاز كارفرمایان طراحی و تولید میشوند، مشكل زمانبندی نیز نقش پررنگی پیدا كرده است كه اگر همت نیروهای متخصص داخلی نباشد، از پس مشكلات برنخواهیم آمد.
اخذ مجوزها، چالش اصلی ورود به بازار
مجموع امتیازات كسب‌شده در پژوهشهای بنیادی و كاربردی، مقالات منتشرشده و دانشهای فنی تولیدشدهای كه به بازار روانه شدهاند دست به دست هم داده تا دكتر جمال داورپناه، عضو هیات علمی گروه شیمی پژوهشكده تكنولوژی تولید خوزستان، به‌عنوان پژوهشگر جوان معرفی و از او تقدیر شود. فعالیت‌های دكتر داورپناه در سه حوزه بهداشتی و آرایشی، نفت و پژوهشهای بنیادی دسته‌بندی می‌شود. با مشاركت وی در بخش بهداشتی و آرایشی یك مركز تولید مواد شیمیایی راهاندازی شده است كه با تولید محلولهای مورد نیاز آزمایشهای خون كه به زودی روانه بازار خواهند شد، نیاز داخلی را برطرف و با شركتهای خارجی رقابت خواهد كرد. در حوزه نفت نیز با توجه به اعلان نیازهای شركت نفت، دانش فنی تدوین میگردد و پس از آن محصولات به تولید انبوه میرسد. به گفته این پژوهشگر جوان، چالش اصلی ورود محصولات به بازار، طولانی‌بودن زمان لازم برای دریافت مجوزهاست كه گاهی از مدت زمان تولید خود آن محصول بیشتر زمانبر است. در حالی كه با شكل‌گیری كامل زیست‌بوم نوآوری و فناوری، ساختاری ایجاد می‌شود كه برای ورود محصولات به بازار اطمینان بیشتری ایجاد خواهد كرد. دكتر داورپناه به جام‌جم گفت: در مسیر تولید یك محصول به حمایتهای مالی و انسانی نیاز است و چه در صورت موفق شدن یا نشدن باید چالشهای آن را بپذیریم. از طرفی این تقدیرات قوت قلبی برای ادامه راه و فعالیت‌های بیشتر در كشور هستند.
لزوم توسعه شركتهای نوپا
در بخش پژوهشگر برتر حوزه كشاورزی و منابع طبیعی از دكتر الناز میلانی، عضو پژوهشكده علوم و فناوری مواد غذایی خراسان رضوی تقدیر به عمل آمد. زمینه پژوهشی دكتر میلانی محصولات غذایی سالم و فراسودمند است، برای مثال شناسایی مواد غذایی كه حاوی تركیبات مفید برای بیماران دیابتی یا مبتلایان به سلیاك هستند.
میلانی در گفت‌وگو با جام‌جم چالش عمده پیشرو را تجاری‌سازی محصولاتشان دانست و گفت: ما در حوزه تولید موفق هستیم، ولی برای تجاری‌سازی همانطور كه دكتر ستاری اشاره كردند به توسعه شركتهای نوپا نیاز داریم تا در مدت زمان كوتاهی بتوانند محصولات تولیدی را توسعه داده و وارد بازار كنند.
رویای دست‌یافتنی بچهدار شدن
دكتر سمیه كاظم‌نژاد، مدیر گروه مهندسی بافت پژوهشكده ابن‌سینا با طرح «استفاده از سلولهای بنیادی مزانشیمی مشتق‌شده از خون قاعدگی در درمان نارسایی تخمدانی» به عنوان یكی از سه طرح پژوهشی برتر در چهارمین دوره تجلیل از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی، مورد تقدیر قرار گرفت.
ناباروری از برجستهترین موضوعهایی است كه زندگی زوجین را تحت‌الشعاع قرار میدهد. با این‌كه لقاح مصنوعی یا آی‌وی‌اف به عنوان یك درمان پیشرفته و امیدبخش برای بسیاری از افراد مبتلا به نازایی، سال‌هاست در دنیا معرفی شده است، هنوز بیمارانی هستند كه از این روش درمانی پاسخ نمیگیرند. دكتر كاظم‌نژاد درباره طرح خود به جام‌جم گفت: در این پروتكل جدید در زمینه سلول درمانی، سلولهای بنیادی از بدن خود بیمار گرفته میشوند و پس از جداسازی و انجام آزمون‌های لازم، سلولها به خود بیمار بازگردانده میشوند. نتایج نشان میدهد كه در این روش میزان باروری تا 46 درصد افزایش و میزان تولد زنده تا 33 درصد افزایش می‌یابد كه این نتیجه در نوع خود منحصر به فرد است، زیرا این بیماران كه از درمان با روش لقاح مصنوعی پاسخ نگرفتهاند، به دریافت تخمكهای اهدایی ارجاع داده میشوند.
وی درباره مشكلاتی كه در مسیر انجام طرح خود داشت تصریح كرد: همكاری‌نكردن بعضی از بیماران، كمبود بودجه و ضعف در تامین مواد اولیه یا نداشتن كیفیتهای لازم از مشكلات عمده پیشبرد این طرح بودهاند كه با حمایتهای مالی و معنوی بیشتر و توسعه این پژوهشها، به روش درمان ناباروری جدیدی دست پیدا خواهیم كرد.
از قارچ‌های خوراكی تا قارچ‌های دارویی
دكتر حمیدرضا پوریانفر، مدیر گروه پژوهشی زیست فناوری قارچ‌های صنعتی از پژوهشكده بیوتكنولوژی صنعتی خراسان رضوی با طرح پژوهشی «زیست فناوری قارچ‌های صنعتی» به‌عنوان یكی از چهار گروه پژوهشی برتر مورد تقدیر قرار گرفتند. وی درباره اهمیت كشت قارچ‌های خوراكی به جام‌جم گفت: قارچ‌های خوراكی به دلیل طعم بی‌نظیر و مزایایی كه برای سلامتی دارند، بسیار محبوب و سرشار از مواد مغذی هستند. امروز در كنار فرهنگ مصرف قارچ خوراكی، به سمت ایجاد فرهنگ استفاده از قارچ‌های دارویی پیش میرویم و پژوهشكده بیوتكنولوژی صنعتی خراسان رضوی خود در تاریخ این تغییر فرهنگ دخیل بوده و این امر در سراسر كشور در حال گسترش است. از اهداف این گروه پژوهشی میتوان به بومیسازی فناوری تولید قارچ‌های خوراكی، بومیسازی فناوری تولید قارچ‌های دارویی كه از آنها تركیبات دارویی به عمل میآید، استخراج و استحصال تركیبات موثره دارویی از قارچها به عنوان یك منبع جدید دارویی اشاره داشت. دكتر پوریانفر حمایتهای گستردهتر مالی را بخش پایهای و لازمه این پژوهشها دانست و بیان کرد كه در پیشبرد اهدافشان به بودجههای دولتی نیاز دارند.
چالش اصلیما، فرهنگ مراقبت از زخم است
«مركز جامع ترمیم زخم مزمن» زیر نظر دانشگاه علوم پزشكی تهران به عنوان یكی از دو مركز خدمات تخصصی در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفت. دكتر غلامرضا اسماعیلی جاوید، مدیركل دفتر تخصصی پزشكی جهاددانشگاهی در گفت‌وگو با جام‌جم، رسالت اصلی جهاددانشگاهی را تقاضا و نیاز مردم عنوان كرد كه این نهاد با روشهای دانش‌بنیان به دنبال پاسخ این نیازهاست. وی گفت: یكی از مشكلات عمده حوزه سلامت كه با آن در كشور روبه‌رو هستیم مدیریت زخمهای مزمن است. به علت ماهیت و صعبالعلاجبودن این زخمها و مشكلات متعددی كه متاسفانه در حوزه‌های مختلف از جمله خدمات، آموزش و پژوهش وجود دارد، عموما مدت درمان بیماران طولانی و هزینهها افزایش پیدا می‌كند و در بعضی موارد نهایتا منجر به قطع عضو در بیماران می‌شود كه این نرخ در كشور ما بالاست. جهاددانشگاهی با شناسایی این نیاز، به صورت اختصاصی و تخصصی آخرین استانداردها و فناوریهای روز در حوزه ترمیم زخم را پیاده‌سازی كرده و با آموزش به پزشكان و پرستاران علاوه بر خدمترسانی به بیماران، بستری را ایجاد كرده تا شركتهای دانش‌بنیان و پژوهشگران رشتههای علوم پایه و مهندسی مواد كه هیچ شناختی از مراقبتهای بالینی ندارند، بتوانند در این مجموعه حضور یابند تا نیازها را در این پلتفرم برای حل مشكلات مردم شناسایی كنند و زیرساخت لازم را برای تولید محصولاتی كه از خارج از كشور وارد میشوند، ایجاد كنند. دكتر اسماعیلی جاوید افزود: جهاد دانشگاهی در این مدت توانسته محصولات شركتهای
دانش‌بنیان را به مردم، بازار و درمانگاهها معرفی كند، اما چالش اصلی بحث فرهنگ عمومی، مراقبت از زخم است. بیماران بنا به دلایل مختلف این مساله را نادیده میگیرند و خیلی دیر برای درمان زخم مراجعه میكنند.
درخشش نشریات علمی داخلی در شرایط تحریم
در بخش نشریه برتر، نشریه Jounal of reproduction & infertility با سردبیری دكتر محمدرضا صادقی شایسته تقدیر شناخته شد.نزدیك به 20 سال از انتشار فصل‌نامه
Jounal of reproduction & infertility میگذرد. پوشش حوزه‌های تحقیقاتی در زمینه‌های تولیدمثل، باروری و ناباروری و انتشار نتایج تحقیقاتی در حوزه‌های زنان و زایمان، تاثیر سرطانهای زنان بر بارداری، فیزیولوژی تولیدمثل، ایمنیشناسی، ژنتیك، آسیبشناسی، تشخیص ژنتیكی پیش از تولد و... از مهم‌ترین فعالیت‌های انتشار این نشریه است. دكتر صادقی در گفت‌وگو با جام‌جم گفت: این مجله توانسته است جایگاه خیلی خوبی را در سطح بینالمللی به‌دست آورد و میتوان گفت 50 درصد مقالاتی كه منتشر میشوند مقالاتی بینالمللی از كشورهایی مثل اروپا و آمریكا هستند، اما همانطور كه تحریمها در حوزه‌های مختلف بی‌تاثیر نبوده، در مورد این نشریه هم سبب شده نتوانیم در پایگاههای معتبر بینالمللی گسترش و رشد پیدا كند. زیرا بسیاری از پایگاههای علمی یا در آمریكا هستند یا در كشورهایی كه ما را تحریم كرده‌اند. كناررفتن این تحریمها، عرصه حضور بینالمللی این مجله را گستردهتر
خواهد كرد.
معاونت علمی ، آماده حمایت از جهاد دانشگاهی
سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور بیان كرد: رونق اقتصاد دانش‌بنیان با پول نیست، بلكه با شكل‌گیری زیست‌بوم اتفاق می‌افتد. این زیست بوم بازیگران متعددی دارد كه سال گذشته ۹۰ هزارمیلیارد تومان برای كشور درآمد كسب كردند و در حال نقش‌آفرینی در تولید ناخالص كشور هستند. وی افزود: همه باید در یك جبهه با اقتصاد نفتی و سیستمی كه در كشور ایجاد كرده است، مبارزه كنیم. این نهاد طرح‌های خود را تقاضا محور تعریف كرده است و می‌تواند محوری برای توسعه پژوهش در كشور باشد. در این راستا همكاری‌های معاونت علمی با جهاددانشگاهی با قدرت افزایش می‌یابد.
ستاری با اعلام آمادگی معاونت علمی برای حمایت از جهاد دانشگاهی در جهت راهاندازی شتاب‌دهنده‌ها و ایجاد اشتغال در كشور تصریح كرد: در گذشته درباره زیست‌بوم حوزه پژوهش تفكرات اشتباهی وجود داشت كه مانع پیشرفت آن شد؛ این زیست‌بوم نیاز به تغییر تفكر دارد. حدود صد سال بود در كشور پژوهشكده وجود داشت، اما واكسن وارد می‌شد. این موضوع نشان‌دهنده وجود مشكل است، اما در حال حاضر با وجود شتاب‌دهنده‌ها و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، ۱۷ قلم واكسن و دارو، آن هم طی دو تا سه سال تولید می‌شود؛ بدون نیاز به پول دولت.
در حاشیه تقدیر از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی، تفاهمنامهای با هدف حمایت از توسعه فناوری و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه جهاددانشگاهی بین معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور و جهاددانشگاهی در پژوهشكده فرهنگ، هنر و معماری این نهاد منعقد شد. هدف از انعقاد این تفاهم‌نامه ایجاد زمینه همكاری و مشاركت در توسعه فناوری و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه جهاددانشگاهی برای تامین نیازهای داخلی، توسعه دانش فنی، تجاری‌سازی محصولات فناورانه و توسعه بازار محصولات در داخل و خارج كشور است.
در ادامه با برخی طرح‌ها و پژوهشگران برتر سال 98 جهاد دانشگاهی بیشتر آشنا می‌شوید.
جلب اعتماد كارفرما، كار مشكلی است
در بخش پژوهشگر برتر از دكتر مسعود عسكری، عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان گروه كنترل و ابزار دقیق تقدیر شد. زمینه پژوهشی این محقق برجسته، ساخت سیستمهای ابزار دقیقی است كه در صنایع استفاده میشوند. از آنجا كه واردات این سیستمها به كشور با مشكل مواجه است و صنایع به آنها نیاز مبرمی دارند، در صورتی كه هرگونه نقص یا اختلال در كاركرد این سیستمها به وجود آید خسارتهای زیادی را به صنایع تحمیل می‌كند. در این مسیر این محقق و همكارانش موفق به ساخت سیستمهای ابزار دقیق مجهز به فناوریهای پیشرفتهای شدهاند كه با كاركرد صحیح و موفقیتآمیزشان رضایت و اعتماد كارفرمایان را جلب كرده و ارتباط موثری بین صنعت و نیروهای دانشگاهی ایجاد كرده است تا كارفرمایان صنایع، با خیالی آسوده و اعتمادی كه به كیفیت ساخت سیستمها پیدا كرده‌اند، بتوانند ثبت سفارش داشته باشند.
دكتر عسكری در گفت‌وگو با جام‌جم به مشكلات مسیر ساخت این سیستمها اشاره كرد و افزود: شاید مهمترینشان در دسترس نبودن اطلاعات است. فیلتر بودن وبگاههایهای خارجی به‌دلیل تحریمها یا وبگاههایی مثل یوتیوب كه خودمان فیلترشان كردهایم، كار جست‌وجوها را دشوار می‌كند. از آنجایی كه ساخت این سیستمها به صورت مهندسی معكوس نیست و كاملا نوآورانه و متناسب با نیاز كارفرمایان طراحی و تولید میشوند، مشكل زمانبندی نیز نقش پررنگی پیدا كرده است كه اگر همت نیروهای متخصص داخلی نباشد، از پس مشكلات برنخواهیم آمد.
اخذ مجوزها، چالش اصلی ورود به بازار
مجموع امتیازات كسب‌شده در پژوهشهای بنیادی و كاربردی، مقالات منتشرشده و دانشهای فنی تولیدشدهای كه به بازار روانه شدهاند دست به دست هم داده تا دكتر جمال داورپناه، عضو هیات علمی گروه شیمی پژوهشكده تكنولوژی تولید خوزستان، به‌عنوان پژوهشگر جوان معرفی و از او تقدیر شود. فعالیت‌های دكتر داورپناه در سه حوزه بهداشتی و آرایشی، نفت و پژوهشهای بنیادی دسته‌بندی می‌شود. با مشاركت وی در بخش بهداشتی و آرایشی یك مركز تولید مواد شیمیایی راهاندازی شده است كه با تولید محلولهای مورد نیاز آزمایشهای خون كه به زودی روانه بازار خواهند شد، نیاز داخلی را برطرف و با شركتهای خارجی رقابت خواهد كرد. در حوزه نفت نیز با توجه به اعلان نیازهای شركت نفت، دانش فنی تدوین میگردد و پس از آن محصولات به تولید انبوه میرسد. به گفته این پژوهشگر جوان، چالش اصلی ورود محصولات به بازار، طولانی‌بودن زمان لازم برای دریافت مجوزهاست كه گاهی از مدت زمان تولید خود آن محصول بیشتر زمانبر است. در حالی كه با شكل‌گیری كامل زیست‌بوم نوآوری و فناوری، ساختاری ایجاد می‌شود كه برای ورود محصولات به بازار اطمینان بیشتری ایجاد خواهد كرد. دكتر داورپناه به جام‌جم گفت: در مسیر تولید یك محصول به حمایتهای مالی و انسانی نیاز است و چه در صورت موفق شدن یا نشدن باید چالشهای آن را بپذیریم. از طرفی این تقدیرات قوت قلبی برای ادامه راه و فعالیت‌های بیشتر در كشور هستند.
لزوم توسعه شركتهای نوپا
در بخش پژوهشگر برتر حوزه كشاورزی و منابع طبیعی از دكتر الناز میلانی، عضو پژوهشكده علوم و فناوری مواد غذایی خراسان رضوی تقدیر به عمل آمد. زمینه پژوهشی دكتر میلانی محصولات غذایی سالم و فراسودمند است، برای مثال شناسایی مواد غذایی كه حاوی تركیبات مفید برای بیماران دیابتی یا مبتلایان به سلیاك هستند.
میلانی در گفت‌وگو با جام‌جم چالش عمده پیشرو را تجاری‌سازی محصولاتشان دانست و گفت: ما در حوزه تولید موفق هستیم، ولی برای تجاری‌سازی همانطور كه دكتر ستاری اشاره كردند به توسعه شركتهای نوپا نیاز داریم تا در مدت زمان كوتاهی بتوانند محصولات تولیدی را توسعه داده و وارد بازار كنند.
رویای دست‌یافتنی بچهدار شدن
دكتر سمیه كاظم‌نژاد، مدیر گروه مهندسی بافت پژوهشكده ابن‌سینا با طرح «استفاده از سلولهای بنیادی مزانشیمی مشتق‌شده از خون قاعدگی در درمان نارسایی تخمدانی» به عنوان یكی از سه طرح پژوهشی برتر در چهارمین دوره تجلیل از برترین‌های پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی، مورد تقدیر قرار گرفت.
ناباروری از برجستهترین موضوعهایی است كه زندگی زوجین را تحت‌الشعاع قرار میدهد. با این‌كه لقاح مصنوعی یا آی‌وی‌اف به عنوان یك درمان پیشرفته و امیدبخش برای بسیاری از افراد مبتلا به نازایی، سال‌هاست در دنیا معرفی شده است، هنوز بیمارانی هستند كه از این روش درمانی پاسخ نمیگیرند. دكتر كاظم‌نژاد درباره طرح خود به جام‌جم گفت: در این پروتكل جدید در زمینه سلول درمانی، سلولهای بنیادی از بدن خود بیمار گرفته میشوند و پس از جداسازی و انجام آزمون‌های لازم، سلولها به خود بیمار بازگردانده میشوند. نتایج نشان میدهد كه در این روش میزان باروری تا 46 درصد افزایش و میزان تولد زنده تا 33 درصد افزایش می‌یابد كه این نتیجه در نوع خود منحصر به فرد است، زیرا این بیماران كه از درمان با روش لقاح مصنوعی پاسخ نگرفتهاند، به دریافت تخمكهای اهدایی ارجاع داده میشوند.
وی درباره مشكلاتی كه در مسیر انجام طرح خود داشت تصریح كرد: همكاری‌نكردن بعضی از بیماران، كمبود بودجه و ضعف در تامین مواد اولیه یا نداشتن كیفیتهای لازم از مشكلات عمده پیشبرد این طرح بودهاند كه با حمایتهای مالی و معنوی بیشتر و توسعه این پژوهشها، به روش درمان ناباروری جدیدی دست پیدا خواهیم كرد.
از قارچ‌های خوراكی تا قارچ‌های دارویی
دكتر حمیدرضا پوریانفر، مدیر گروه پژوهشی زیست فناوری قارچ‌های صنعتی از پژوهشكده بیوتكنولوژی صنعتی خراسان رضوی با طرح پژوهشی «زیست فناوری قارچ‌های صنعتی» به‌عنوان یكی از چهار گروه پژوهشی برتر مورد تقدیر قرار گرفتند. وی درباره اهمیت كشت قارچ‌های خوراكی به جام‌جم گفت: قارچ‌های خوراكی به دلیل طعم بی‌نظیر و مزایایی كه برای سلامتی دارند، بسیار محبوب و سرشار از مواد مغذی هستند. امروز در كنار فرهنگ مصرف قارچ خوراكی، به سمت ایجاد فرهنگ استفاده از قارچ‌های دارویی پیش میرویم و پژوهشكده بیوتكنولوژی صنعتی خراسان رضوی خود در تاریخ این تغییر فرهنگ دخیل بوده و این امر در سراسر كشور در حال گسترش است. از اهداف این گروه پژوهشی میتوان به بومیسازی فناوری تولید قارچ‌های خوراكی، بومیسازی فناوری تولید قارچ‌های دارویی كه از آنها تركیبات دارویی به عمل میآید، استخراج و استحصال تركیبات موثره دارویی از قارچها به عنوان یك منبع جدید دارویی اشاره داشت. دكتر پوریانفر حمایتهای گستردهتر مالی را بخش پایهای و لازمه این پژوهشها دانست و بیان کرد كه در پیشبرد اهدافشان به بودجههای دولتی نیاز دارند.
چالش اصلیما، فرهنگ مراقبت از زخم است
«مركز جامع ترمیم زخم مزمن» زیر نظر دانشگاه علوم پزشكی تهران به عنوان یكی از دو مركز خدمات تخصصی در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفت. دكتر غلامرضا اسماعیلی جاوید، مدیركل دفتر تخصصی پزشكی جهاددانشگاهی در گفت‌وگو با جام‌جم، رسالت اصلی جهاددانشگاهی را تقاضا و نیاز مردم عنوان كرد كه این نهاد با روشهای دانش‌بنیان به دنبال پاسخ این نیازهاست. وی گفت: یكی از مشكلات عمده حوزه سلامت كه با آن در كشور روبه‌رو هستیم مدیریت زخمهای مزمن است. به علت ماهیت و صعبالعلاجبودن این زخمها و مشكلات متعددی كه متاسفانه در حوزه‌های مختلف از جمله خدمات، آموزش و پژوهش وجود دارد، عموما مدت درمان بیماران طولانی و هزینهها افزایش پیدا می‌كند و در بعضی موارد نهایتا منجر به قطع عضو در بیماران می‌شود كه این نرخ در كشور ما بالاست. جهاددانشگاهی با شناسایی این نیاز، به صورت اختصاصی و تخصصی آخرین استانداردها و فناوریهای روز در حوزه ترمیم زخم را پیاده‌سازی كرده و با آموزش به پزشكان و پرستاران علاوه بر خدمترسانی به بیماران، بستری را ایجاد كرده تا شركتهای دانش‌بنیان و پژوهشگران رشتههای علوم پایه و مهندسی مواد كه هیچ شناختی از مراقبتهای بالینی ندارند، بتوانند در این مجموعه حضور یابند تا نیازها را در این پلتفرم برای حل مشكلات مردم شناسایی كنند و زیرساخت لازم را برای تولید محصولاتی كه از خارج از كشور وارد میشوند، ایجاد كنند. دكتر اسماعیلی جاوید افزود: جهاد دانشگاهی در این مدت توانسته محصولات شركتهای
دانش‌بنیان را به مردم، بازار و درمانگاهها معرفی كند، اما چالش اصلی بحث فرهنگ عمومی، مراقبت از زخم است. بیماران بنا به دلایل مختلف این مساله را نادیده میگیرند و خیلی دیر برای درمان زخم مراجعه میكنند.
درخشش نشریات علمی داخلی در شرایط تحریم
در بخش نشریه برتر، نشریه Jounal of reproduction & infertility با سردبیری دكتر محمدرضا صادقی شایسته تقدیر شناخته شد.نزدیك به 20 سال از انتشار فصل‌نامه
Jounal of reproduction & infertility میگذرد. پوشش حوزه‌های تحقیقاتی در زمینه‌های تولیدمثل، باروری و ناباروری و انتشار نتایج تحقیقاتی در حوزه‌های زنان و زایمان، تاثیر سرطانهای زنان بر بارداری، فیزیولوژی تولیدمثل، ایمنیشناسی، ژنتیك، آسیبشناسی، تشخیص ژنتیكی پیش از تولد و... از مهم‌ترین فعالیت‌های انتشار این نشریه است. دكتر صادقی در گفت‌وگو با جام‌جم گفت: این مجله توانسته است جایگاه خیلی خوبی را در سطح بینالمللی به‌دست آورد و میتوان گفت 50 درصد مقالاتی كه منتشر میشوند مقالاتی بینالمللی از كشورهایی مثل اروپا و آمریكا هستند، اما همانطور كه تحریمها در حوزه‌های مختلف بی‌تاثیر نبوده، در مورد این نشریه هم سبب شده نتوانیم در پایگاههای معتبر بینالمللی گسترش و رشد پیدا كند. زیرا بسیاری از پایگاههای علمی یا در آمریكا هستند یا در كشورهایی كه ما را تحریم كرده‌اند. كناررفتن این تحریمها، عرصه حضور بینالمللی این مجله را گستردهتر
خواهد كرد.