با تنبلی فرزندان چه كنیم؟
از رختخواب جداش كن!
این روزها بسیاری از والدین با تنبلی كردن‌های فرزندان خود مشكل دارند. این مساله در زمان نوجوانی بیشتر دیده می‌شود، چون آنها با افزایش مسؤولیت‌ها، روابط اجتماعی و تغییرات هورمونی مواجه هستند. البته بخش مهمی از دلیل تنبلی به دلیل فرزندپروری غلط خانواده‌هاست و آنها با توجه بیش از حد به فرزندان خود موجب تشویق آنها به تنبلی می‌شوند. در این میان نقش فناوری را هم نباید نادیده گرفت. اگر فرزند شما این نشانه‌ها را دارد چطور می‌توانید به او در رهایی از این وضعیت كمك كنید؟
عطیه رضایی / روان‌شناس بالینی
نظارت كنید
برای حل مشكل تنبلی و اصلاح این رفتار در كودك، همیشه با احترام انجام كاری را از كودك بخواهید. كاری را كه از فرزندتان خواسته‌اید تا اندازه‌ای دنبال كنید تا آن را انجام دهد چون نبود نظارت والدین باعث تنبلی و كوتاهی كودك در انجام وظایفش می‌شود. همچنین انتظارات خود را از فرزندتان تعدیل كنید و آن را براساس توانمندی و سن كودك در نظر بگیرید نه بیشتر. دقت كنید كه به كودك زیاد دستور ندهید و برای دستور دادن از جملات ساده و قابل فهم كودك استفاده كنید.
خونسرد بمانید
در برخورد با تنبلی كودك عصبانی نشوید، چون در این‌صورت كودك خود را ملزم به انجام دستورات نمی‌بیند؛ كافی است با حالتی جدی و مصمم آن كار را یادآوری كنید، چون نیازی به عصبانیت نیست. اگر فرزندتان هنوز تنبلی می‌كند، باید او را نسبت به عواقب تنبلی‌كردن‌هایش مطلع كنید و او را از بعضی موارد محروم كنید. فرزندتان ابتدا عصبانی می‌شود، ولی مجبور می‌شود بار دیگر به رفتار خود و نتایجی كه تنبلی او به‌وجود آورده است، فكر كند. استعداد و علاقه فرزند خود را كشف كرده و او را برای دنبال كردن رویایش تشویق كنید. برای مثال ممكن است او به ورزش علاقه داشته یا عاشق نقاشی باشد. این استعداد را پیدا كنید و به او برای رسیدن به آن كمك كنید چون این كار باعث می‌شود كه علاوه بر لذت بردن از كاری كه می‌كند، تنبلی را نیز رها كند.
به علایقش توجه كنید
با فرزند خود در فعالیت‌های مورد علاقه‌اش همكاری كنید تا حس‌تنبلی از هر دوی شما دور شود. اگر فرزند شما نوجوان است با تمام قدرت او را وادار به تحرك كنید، چون آموزش این كارها باعث تحرك او خواهد شد و دیگر در خانه یك فرد تنبل را مشاهده نخواهید كرد. اگر فرزند شما مسؤولیتی را پذیرفت، می‌توانید به او قول پاداش و جایزه را بدهید تا انرژی انجام دادن كارها را برای او چند برابر كنید. پس از اتمام كار از آنها بسیار تشكر كنید.
در آشپزخانه از كودك كمك بگیرید
از فرزندتان در فعالیت‌های خانه و آشپزخانه استفاده كنید. اگر بتوانید از فرزندتان در آشپزخانه استفاده كنید و پخت‌وپز را به او آموزش دهید، در مواقعی كه خانه نیستید، می‌تواند برای خود غذا درست كند و دیگر از بیرون از خانه غذا تهیه نمی‌كنید. البته در صورتی می‌توانید این كارها را به او آموزش بدهید كه توانایی استفاده از لوازم آشپزخانه را داشته باشد. سپردن این مسؤولیت به فرزندان باعث به تحرك درآمدن آنها می‌شود و از حالت تنبل بودن خارج می‌شوند.
احساس مهم بودن به او بدهید
به عهده گرفتن و داوطلب شدن را در كودك تنبل به یك عادت تبدیل كنید، برای مثال می‌توانید از فرزندتان بخواهید كه كتاب و دفترهایش را جای مناسب و از پیش تعیین شده مثلاً در كتابخانه قرار دهد. اگر فرزند شما تنبل است و مسؤولیت انجام هیچ كاری را بر عهده نمی‌گیرد، با سپردن برخی كارهای خواهر یا برادرهای كوچك‌تر از خود به او باعث تحرك او خواهید شد و پس از مدتی كوتاه هر كاری كه شما در خانه پیشنهاد كنید، فرزندتان آنها را خواهد پذیرفت و در انجام‌دادن آن داوطلب خواهد بود. به این طریق فرزندتان را به تحرك وادار می‌كنید و او با برعهده گرفتن این چنین مسؤولیت‌هایی هم سرگرم خواهد شد و هم كار مهمی مثل مراقبت كردن از یك فرد را به پایان خواهد رساند.
تفریح كنید!
سعی كنید در آخر هفته‌ها با فرزندتان بیرون بروید و از طبیعت لذت ببرید؛ این كار راه‌حل خلاقانه‌ای برای رفع تنبلی است، چون در سال‌های اخیر، مطالعات زیادی در زمینه ارتباط تفریح و گشت‌وگذار با افزایش انرژی انجام شده است و هر دو رابطه مستقیمی با یكدیگر دارند و با گشت‌وگذار در طبیعت ذهن افراد خانواده و مخصوصا فرزندان آرامش می‌یابد و در نهایت می‌توانیم راحت‌تر كارهای خود را انجام دهیم و همچنین با پیاده‌روی و قدم زدن، خودتان و فرزندتان تحرك خواهید یافت.
برای حل مشكل تنبلی و اصلاح این رفتار در كودك، همیشه با احترام انجام كاری را از كودك بخواهید. كاری را كه از فرزندتان خواسته‌اید تا اندازه‌ای دنبال كنید تا آن را انجام دهد چون نبود نظارت والدین باعث تنبلی و كوتاهی كودك در انجام وظایفش می‌شود. همچنین انتظارات خود را از فرزندتان تعدیل كنید و آن را براساس توانمندی و سن كودك در نظر بگیرید نه بیشتر. دقت كنید كه به كودك زیاد دستور ندهید و برای دستور دادن از جملات ساده و قابل فهم كودك استفاده كنید.
خونسرد بمانید
در برخورد با تنبلی كودك عصبانی نشوید، چون در این‌صورت كودك خود را ملزم به انجام دستورات نمی‌بیند؛ كافی است با حالتی جدی و مصمم آن كار را یادآوری كنید، چون نیازی به عصبانیت نیست. اگر فرزندتان هنوز تنبلی می‌كند، باید او را نسبت به عواقب تنبلی‌كردن‌هایش مطلع كنید و او را از بعضی موارد محروم كنید. فرزندتان ابتدا عصبانی می‌شود، ولی مجبور می‌شود بار دیگر به رفتار خود و نتایجی كه تنبلی او به‌وجود آورده است، فكر كند. استعداد و علاقه فرزند خود را كشف كرده و او را برای دنبال كردن رویایش تشویق كنید. برای مثال ممكن است او به ورزش علاقه داشته یا عاشق نقاشی باشد. این استعداد را پیدا كنید و به او برای رسیدن به آن كمك كنید چون این كار باعث می‌شود كه علاوه بر لذت بردن از كاری كه می‌كند، تنبلی را نیز رها كند.
به علایقش توجه كنید
با فرزند خود در فعالیت‌های مورد علاقه‌اش همكاری كنید تا حس‌تنبلی از هر دوی شما دور شود. اگر فرزند شما نوجوان است با تمام قدرت او را وادار به تحرك كنید، چون آموزش این كارها باعث تحرك او خواهد شد و دیگر در خانه یك فرد تنبل را مشاهده نخواهید كرد. اگر فرزند شما مسؤولیتی را پذیرفت، می‌توانید به او قول پاداش و جایزه را بدهید تا انرژی انجام دادن كارها را برای او چند برابر كنید. پس از اتمام كار از آنها بسیار تشكر كنید.
در آشپزخانه از كودك كمك بگیرید
از فرزندتان در فعالیت‌های خانه و آشپزخانه استفاده كنید. اگر بتوانید از فرزندتان در آشپزخانه استفاده كنید و پخت‌وپز را به او آموزش دهید، در مواقعی كه خانه نیستید، می‌تواند برای خود غذا درست كند و دیگر از بیرون از خانه غذا تهیه نمی‌كنید. البته در صورتی می‌توانید این كارها را به او آموزش بدهید كه توانایی استفاده از لوازم آشپزخانه را داشته باشد. سپردن این مسؤولیت به فرزندان باعث به تحرك درآمدن آنها می‌شود و از حالت تنبل بودن خارج می‌شوند.
احساس مهم بودن به او بدهید
به عهده گرفتن و داوطلب شدن را در كودك تنبل به یك عادت تبدیل كنید، برای مثال می‌توانید از فرزندتان بخواهید كه كتاب و دفترهایش را جای مناسب و از پیش تعیین شده مثلاً در كتابخانه قرار دهد. اگر فرزند شما تنبل است و مسؤولیت انجام هیچ كاری را بر عهده نمی‌گیرد، با سپردن برخی كارهای خواهر یا برادرهای كوچك‌تر از خود به او باعث تحرك او خواهید شد و پس از مدتی كوتاه هر كاری كه شما در خانه پیشنهاد كنید، فرزندتان آنها را خواهد پذیرفت و در انجام‌دادن آن داوطلب خواهد بود. به این طریق فرزندتان را به تحرك وادار می‌كنید و او با برعهده گرفتن این چنین مسؤولیت‌هایی هم سرگرم خواهد شد و هم كار مهمی مثل مراقبت كردن از یك فرد را به پایان خواهد رساند.
تفریح كنید!
سعی كنید در آخر هفته‌ها با فرزندتان بیرون بروید و از طبیعت لذت ببرید؛ این كار راه‌حل خلاقانه‌ای برای رفع تنبلی است، چون در سال‌های اخیر، مطالعات زیادی در زمینه ارتباط تفریح و گشت‌وگذار با افزایش انرژی انجام شده است و هر دو رابطه مستقیمی با یكدیگر دارند و با گشت‌وگذار در طبیعت ذهن افراد خانواده و مخصوصا فرزندان آرامش می‌یابد و در نهایت می‌توانیم راحت‌تر كارهای خود را انجام دهیم و همچنین با پیاده‌روی و قدم زدن، خودتان و فرزندتان تحرك خواهید یافت.