بی‌دقتی‌های نظارتی و فردی زمینه وقوع جرم‌ها
قتل، سرقت و تجاوز، سه جرم عمده‌ای است كه برخی افراد در پوشش كارگران خدماتی مرتكب آن شده‌اند. دكتر میرحامد خانی، جرم‌شناس در ابتدای صحبت‌های خود درباره قتل‌های رخ داده توسط این افراد، قتل‌ها را به لحاظ حقوقی به دو بخش عمدی و غیرعمدی و قتل غیرعمدی را به دو قسمت قتل شبه عمد و خطایی تقسیم بندی می‌كند و می‌گوید:« قتل عمدی، قتلی است كه در آن، فرد هم نیت و هم قصد انجام آن را دارد.
مثل كسی كه قصد چاقو زدن و قتل كسی را دارد. در قتل شبه‌عمدی، فرد قصد فعل آن را دارد، اما قصد قتل را ندارد. مثل كسی كه رانندگی می‌كند.
این فرد فقط قصد رانندگی دارد، اما قصد كشتن كسی را ندارد، اما منجر به كشته شدن كسی می‌شود. در قتل خطایی، فرد نه قصد فعل را دارد و نه قصد قتل.
فرض كنید فردی بالای پشت‌بام است و به دلیل بی‌احتیاطی به پایین پرت می‌شود و روی فردی می‌افتد كه پایین ساختمان است و در نتیجه آن، فرد مزبور فوت می‌كند.در این حالت، فرد، نه قصد و نه فعل انجام این قتل را نداشته است».
این جرم‌شناس، علت وقوع این جرم‌ها را در سه نوع غفلت می‌داند: «ما برای خدمتی كه دریافت می‌كنیم، هیچ چارچوبی نداریم. یك بخش از جرایم به خود مردم یا همان بزه‌دیدگان برمی‌گردد كه به دلیل لحاظ كردن برخی مسائل مانند شرایط اقتصادی و
ارزان‌تر بودن خدمت ارائه‌شده یا دلسوزی در حق فردی كه خدمت ارائه می‌دهد، اقدام به انتخاب فرد می‌كنند. بحث دیگر این است كه این افراد وقتی می‌بینند هیچ نظارتی روی اعمال و رفتار و نحوه فعالیت آنها وجود ندارد، جایی استخدام نبوده و به هیچ‌كس هم پاسخگو نیستند، طبیعتا تمایل‌شان برای ارتكاب جرم‌های این‌چنینی، افزایش پیدا می‌كند.»
او ادامه می‌دهد:« البته انگیزه‌های محرك نیز می‌تواند در وقوع این جرم‌ها موثر باشد. به طور مثال، برخی افراد با این كارگران همذات‌پنداری كرده و رازهای زندگی‌شان را برای آنها فاش می‌كنند و از دغدغه‌های‌شان می‌گویند.
یا مثلا لوازم و اشیای با ارزشی در خانه موجود است كه صاحبخانه بی‌احتیاطی كرده و آن را در معرض دید قرار می‌دهد كه ممكن است فرد مقابل را وسوسه كند. به خصوص این‌كه اگر خانم تنها در خانه باشد، راه برای سرقت و تجاوز باز است.
بنابراین، هم بزه‌دیده، هم بزهكار و هم محیط نقش بسیار پررنگی در وقوع جرم‌های این چنینی ایفا می‌كنند. چون همان‌طور كه اشاره كردم، بزه‌دیده نظارت و دقت كافی در انتخابش ندارد، محیط نیز آماده اعمال مجرمانه است و با این شرایط وقتی بزهكار می‌بیند كه هیچ نظارتی نیست و بزه‌دیده هم روی این مساله دقت ویژه ندارد، مرتكب جرم می‌شود.»
خانه تكانی امن و نا امن
یكی دو ماه دیگر، بسیاری از خانم‌های ایرانی دست به كار می‌شوند تا دستی به سر و روی خانه خود بكشند و نظافت كنند. بعضی با كمك فرزندان، بعضی دیگر هم ممكن است از شركت‌های خدماتی كمك بگیرند.
خانی برای این دسته از خانم‌ها توصیه‌هایی دارد كه توجه كردن به آن از شدت جرم‌های ارتكابی می‌كاهد: «افراد نباید صرفا به دلیل ارزان بودن قیمت خدمت ارائه‌شده یا انگیزه‌های دلسوزانه، افراد ناشناس را به خانه راه دهند. دلمان می‌سوزد، او را به حریم شخصی و خصوصی راه می‌دهیم و چنین جرایمی رخ می‌دهد. پس باید روی انتخاب افراد نظارت و دقت ویژه داشته باشند. از سوی دیگر نباید محیط را برای ارتكاب اعمال مجرمانه افراد آماده كنیم. یعنی اگر قرار است کارگر مرد بیاید و خانه را تمیز كند و خانم در خانه تنها است، بهتر است خانم از سایر اقوامش كمك بگیرد و در خانه تنها نماند. اگر در مجتمع‌های ساختمانی هستند، از مدیر مجتمع بخواهند تا فرد امینی را به آنها معرفی كرده و در زمانی كه كارگر در خانه حضور دارد، او نیز باشد تا قصد انجام اعمال مجرمانه به ذهنش خطور نكند. حتما در ساعات روز، اقدام به تمیز كردن خانه كند».
او در پایان می‌گوید: «نكته دیگری كه باید به آن توجه داشت این است كه فرد مزبور یك كارگر است و تنها باید به وظیفه‌اش عمل كند و خدمت گیرنده نباید اسرار زندگی اش را فاش و با او درد دل‌كند. در مورد وسایل و لوازم ارزشمند مانند پول، طلاجات و جواهرات، مردم باید نهایت دقت كافی را به خرج دهند تا اموال ارزشمندشان در تیررس اینگونه افراد نباشد. با در نظرگرفتن این نكات، تا حد قابل توجهی می‌توان از وقوع سرقت، تجاوز و قتل به دست اینگونه افراد كه در پوشش كارگر خدماتی وارد خانه‌ها می‌شوند و منتظر فرصت برای ارتكاب اعمال مجرمانه هستند، جلوگیری كرد».
مثل كسی كه قصد چاقو زدن و قتل كسی را دارد. در قتل شبه‌عمدی، فرد قصد فعل آن را دارد، اما قصد قتل را ندارد. مثل كسی كه رانندگی می‌كند.
این فرد فقط قصد رانندگی دارد، اما قصد كشتن كسی را ندارد، اما منجر به كشته شدن كسی می‌شود. در قتل خطایی، فرد نه قصد فعل را دارد و نه قصد قتل.
فرض كنید فردی بالای پشت‌بام است و به دلیل بی‌احتیاطی به پایین پرت می‌شود و روی فردی می‌افتد كه پایین ساختمان است و در نتیجه آن، فرد مزبور فوت می‌كند.در این حالت، فرد، نه قصد و نه فعل انجام این قتل را نداشته است».
این جرم‌شناس، علت وقوع این جرم‌ها را در سه نوع غفلت می‌داند: «ما برای خدمتی كه دریافت می‌كنیم، هیچ چارچوبی نداریم. یك بخش از جرایم به خود مردم یا همان بزه‌دیدگان برمی‌گردد كه به دلیل لحاظ كردن برخی مسائل مانند شرایط اقتصادی و
ارزان‌تر بودن خدمت ارائه‌شده یا دلسوزی در حق فردی كه خدمت ارائه می‌دهد، اقدام به انتخاب فرد می‌كنند. بحث دیگر این است كه این افراد وقتی می‌بینند هیچ نظارتی روی اعمال و رفتار و نحوه فعالیت آنها وجود ندارد، جایی استخدام نبوده و به هیچ‌كس هم پاسخگو نیستند، طبیعتا تمایل‌شان برای ارتكاب جرم‌های این‌چنینی، افزایش پیدا می‌كند.»
او ادامه می‌دهد:« البته انگیزه‌های محرك نیز می‌تواند در وقوع این جرم‌ها موثر باشد. به طور مثال، برخی افراد با این كارگران همذات‌پنداری كرده و رازهای زندگی‌شان را برای آنها فاش می‌كنند و از دغدغه‌های‌شان می‌گویند.
یا مثلا لوازم و اشیای با ارزشی در خانه موجود است كه صاحبخانه بی‌احتیاطی كرده و آن را در معرض دید قرار می‌دهد كه ممكن است فرد مقابل را وسوسه كند. به خصوص این‌كه اگر خانم تنها در خانه باشد، راه برای سرقت و تجاوز باز است.
بنابراین، هم بزه‌دیده، هم بزهكار و هم محیط نقش بسیار پررنگی در وقوع جرم‌های این چنینی ایفا می‌كنند. چون همان‌طور كه اشاره كردم، بزه‌دیده نظارت و دقت كافی در انتخابش ندارد، محیط نیز آماده اعمال مجرمانه است و با این شرایط وقتی بزهكار می‌بیند كه هیچ نظارتی نیست و بزه‌دیده هم روی این مساله دقت ویژه ندارد، مرتكب جرم می‌شود.»
خانه تكانی امن و نا امن
یكی دو ماه دیگر، بسیاری از خانم‌های ایرانی دست به كار می‌شوند تا دستی به سر و روی خانه خود بكشند و نظافت كنند. بعضی با كمك فرزندان، بعضی دیگر هم ممكن است از شركت‌های خدماتی كمك بگیرند.
خانی برای این دسته از خانم‌ها توصیه‌هایی دارد كه توجه كردن به آن از شدت جرم‌های ارتكابی می‌كاهد: «افراد نباید صرفا به دلیل ارزان بودن قیمت خدمت ارائه‌شده یا انگیزه‌های دلسوزانه، افراد ناشناس را به خانه راه دهند. دلمان می‌سوزد، او را به حریم شخصی و خصوصی راه می‌دهیم و چنین جرایمی رخ می‌دهد. پس باید روی انتخاب افراد نظارت و دقت ویژه داشته باشند. از سوی دیگر نباید محیط را برای ارتكاب اعمال مجرمانه افراد آماده كنیم. یعنی اگر قرار است کارگر مرد بیاید و خانه را تمیز كند و خانم در خانه تنها است، بهتر است خانم از سایر اقوامش كمك بگیرد و در خانه تنها نماند. اگر در مجتمع‌های ساختمانی هستند، از مدیر مجتمع بخواهند تا فرد امینی را به آنها معرفی كرده و در زمانی كه كارگر در خانه حضور دارد، او نیز باشد تا قصد انجام اعمال مجرمانه به ذهنش خطور نكند. حتما در ساعات روز، اقدام به تمیز كردن خانه كند».
او در پایان می‌گوید: «نكته دیگری كه باید به آن توجه داشت این است كه فرد مزبور یك كارگر است و تنها باید به وظیفه‌اش عمل كند و خدمت گیرنده نباید اسرار زندگی اش را فاش و با او درد دل‌كند. در مورد وسایل و لوازم ارزشمند مانند پول، طلاجات و جواهرات، مردم باید نهایت دقت كافی را به خرج دهند تا اموال ارزشمندشان در تیررس اینگونه افراد نباشد. با در نظرگرفتن این نكات، تا حد قابل توجهی می‌توان از وقوع سرقت، تجاوز و قتل به دست اینگونه افراد كه در پوشش كارگر خدماتی وارد خانه‌ها می‌شوند و منتظر فرصت برای ارتكاب اعمال مجرمانه هستند، جلوگیری كرد».