تجربهنگاری از یک جشن امضا
شیرین مثل لبخند نویسنده
هدی برهانی آموزگار
چند سال قبل وقتی هنوز با نمایشگاه كتاب قهر نكرده بودم، در آستانه 20 سالگی، با یكی از دوستان قدیمی كتابخوانم رفته بودیم نمایشگاه. آنجا، آنجا كه میگویم یعنی بخش كودك و نوجوان! در مقابل غرفه نشر چرخ و فلك، مردی را دیدیم كه كلاهی كجكی روی سرش گذاشته بود و داشت با یك لبخند پهن و دلچسب برای طرفدارانش كتاب امضا میكرد. من كه همیشه آرزو داشتم اول كتابم امضای نویسنده را داشته باشد بیدرنگ تمام كتابهای آقای نویسنده را جمع كردم و در صف امضا ایستادم. چیزی نگذشت كه صاحب آن لبخند دندانی گرم بالای تمام كتابها نوشته بود: «برای هدا. فرهاد حسنزاده.»
وقتی به خانه آمدم كتابهای امضا شده را روی میز گذاشتم تا با قید فوریت هرچه زودتر مطالعهشان كنم. البته همین كار را هم كردم. در عرض چند ساعت همه را خواندم و درست در 20 سالگی، یعنی سنی كه از مرحله خواندن كتابهای نوجوان گذشته است، «لبخندهای كشمشی» به كتاب محبوبم تبدیل شد!
چند سال بعد وقتی معلم كتابخوانی شدم، از سفر مشهد یك كاسه نخودچی و كشمش برای بچههایم سوغات آوردم. آن روز برای شوخی همان كتاب لبخندهای كشمشی فرهاد حسنزاده را به كلاس بردم تا در فرصت قصهخوانیمان بریدههایی از آن را بخوانم. برای نوجوانهایی كه خانوادههای كتابهایشان یا در دوره ویكتوریایی انگلستان اند یا مثل زنان كوچك در یكی از ایالتهای آمریكا در دل جنگهای داخلی، خواندن از یك خانواده ایرانی دوست داشتنی میتوانست خیلی بدیع باشد. اصلا راستش را بخواهید ما در حوزه كودك و نوجوان كمتر كتابی را داریم كه ایرانی باشد و از خانواده بگوید. بیشتر كتابها یا ایرانی نیستند یا درباره خانواده نیستند.
خلاصه آنكه آن روز به بهانه سوغاتی كتاب محبوب سالهای نه چندان دورم را در كلاس خواندم و دستهجمعی به شوخیهای لطیف و دلنشینش خندیدیم. داستان یك خانواده معمولی ایرانی. از آن خانوادههایی كه خانههایشان هنوز اسیر بازسازیهای لوكس امروزی نشدهاند، ظهرهای تابستان آبدوغ خیار میخوردند و بابای خانواده زمستانها، زیر شلوارش زیرشلواری میپوشد. برای همین هم هست كه باورپذیر و دوست داشتنی هستند . بچهها آن روز اصرار داشتند بگویند چقدر شبیه آدمهای توی كتاباند. با همان درگیریهای نوجوانانه با خانوادهشان. سادگی و بیتكلف بودن كتاب و البته شوخیهایی كه برای نوجوانها پیچیده نیست لبخندهای كشمشی را آورده بود به صدر جدول تقاضا برای امانت. خلاصه ما آن روز آن داستان را خواندیم و حسابی كیف كردیم. كشمشها را خوردیم و آرزو كردیم مثل جلد كتاب، لبخندهای كشمشی همیشه روی لبهایمان باشد. یك لبخند كشمشی، درست مثل لبخند شیرین آقای نویسنده موقع امضای كتابها.