گفت‌وگو با حاج داوود روزبهانی یكی از اعضای تیم حفاظت امام خمینی(ره) در روز 12 بهمن 57
روایت «روز ورود» از سقف بلیزر!
طاهره آشیانی روزنامه‌نگار
سال 57، 27 ساله بوده.یكی از آن جوانهای پر شور و اشتیاقی كه همه تلاشش را كرده تا انقلاب اسلامی به پیروزی برسد و ایران، بعد از 2500 سال، جمهوریت را تجربه كند. آن‌قدر وفادار و كار بلد بوده كه از طرف معتمدان امام خمینی( ره) -كه كمیته استقبال از امام را تشكیل داده بودند و یكی از آنها شهید مرتضی مطهری بوده- به عنوان یكی از اعضای تیم حفاظت از امام انتخاب می‌شود.حاج داوود روزبهانی یكی از همان جوان‌هایی است كه روز ورود امام خمینی به ایران، روی سقف بلیزری نشسته بود كه امام را از فرودگاه مهرآباد به بهشت زهرا برد.
امروز 40 سال از آن روز گذشته و وقتی به حاج داوود تلفن می‌كنم تا خاطرات آن روز را از زوایه دید او روایت كنم، می‌گوید نمی‌دانم كدام‌هایش یادم مانده. اما تلفن را كه روی ضبط می‌گذارم و او شروع می‌كند به صحبت، همه اتفاقات آن‌قدر در ذهنش زنده می‌شود كه انگار همین دیروز بوده كه امام خمینی از پله‌های هواپیمایی كه از فرانسه به تهران رسیده بود، پیاده و به تیم حفاظتی سپرده شده كه همه آنها را جوانهای انقلابی شكل داده بودند.
آن بلیزر خاص
روزبهانی می‌گوید: بلیزر متعلق به آقای حاج‌علی مجمع‌الصنایع بود كه از مغازه‌داران شهرك اكباتان بود. اگر زنده است كه خدانگه‌دارش باشد... راننده بلیزر هم آقای رفیق‌دوست بود كه فرمانده هم بود. شهید محمد بروجردی، فرمانده عملیات بود و آقای مصطفی طهوری هم آموزش افراد را به عهده داشت.من و چند نفر دیگر هم انتخاب شده بودیم كه به عنوان محافظ روی سقف ماشین باشیم. ماشین را خودمان تا جایی كه می‌توانستیم، امن كرده بودیم. شیشه عقب را ضدگلوله كرده و شیشه سمت چپ عقب را حفاظ فولادی گذاشته بودیم. گروه حفاظت چندروز قبل ورود امام كارش را شروع كرده بود. سرتیم حفاظت گروهی كه در دانشگاه تهران تحصن كرده بودند به عهده من بود. برای روز ورود امام در مساجد محله‌ها گروه‌هایی را تشكیل داده بودیم كه روز ورود، در خیابان‌هایی كه مسیر حركت امام بود با تشكیل زنجیره انسانی از مسیر محافظت كنند و راه را باز نگه دارند. قرار بود امام از فرودگاه به دانشگاه تهران بیایند، مقابل در دانشگاه سخنرانی كوتاهی داشته باشند و تحصن را تمام‌شده اعلام كنند. بعد در ادامه مسیر در مقابل بازار تهران هم توقف داشته و آنجا هم سخنرانی كوتاهی داشته باشند و بعد به قطعه 17 بهشت زهرا بروند و آنجا سخنرانی اصلی را داشته باشند. این برنامه‌ریزی گروه استقبال بود، اما پیش‌بینی كرده بودیم شاید ازدحام مردم بخشی از زمان‌بندی ما را به‌هم بریزد. راستش را بخواهید وقتی بلیزر از فرودگاه خارج شد، جمعیت آن‌قدر زیاد بود كه هیچ چیز قابل كنترل نبود! طبق برنامه‌ریزی قرار بود امام صندلی عقب سوار شوند و چند نفری هم ایشان را همراهی كنند. اما ایشان فقط اجازه دادند مرحوم حاج احمدآقا سوار بلیزر شوند و خودشان هم جلو نشستند. جمعیت به‌قدری زیاد بود كه تیم حفاظت كه از طرف مساجد با بازوبند مشخص به خیابان‌ها آمده بودند عملا نتوانستند كاری كنند و امام هم نتوانستند نه در مقابل دانشگاه تهران و نه بازار سخنرانی كنند.
آن جمعیت مشتاق
روزبهانی می‌گوید: من روی سقف ماشین نشسته بودم، اما گاهی روی كاپوت می‌آمدم كه جمعیتی كه به طرف ماشین یورش می‌آورد را متفرق كنم. ترسمان از این بود نكند تك‌تیراندازها، امام را از راه‌دور بزنند. برای همین مدام بین سقف ماشین و شیشه جلوی ماشین در رفت و آمد بودم. مردم آن‌قدر به وجد آمده بودند كه هر تكه از ماشین را كه می‌توانستند، می‌كندند برای تبرك، مثلا آینه‌های بغل را كندند... یادم هست در چهارراه شهید رجایی ( آرامگاه سابق) آقایی با تیپ خاصی پرید روی كاپوت ماشین. همه دندان‌هایش طلا بود. با لحن خاص خودش، قربان صدقه امام می‌رفت. ما همه اینها را می‌دیدیم و از این حجم اشتیاق و شادی برای ورود امام خمینی به وطن هم خوشحال بودیم و هم نگران سلامت ایشان.
سه ساعت بیشتر طول كشید تا به در ورودی بهشت زهرا رسیدیم؛ در قدیمی كه در جاده كرج بود. ازدحام جمعیت آن‌قدر زیاد بود كه ماشین خاموش كرد و از جایش تكان نخورد. سیستم داخلی‌اش خودكار بود. برای همین نه شیشه‌‌ها بالا و پایین می‌رفت و نه کولر كار می‌كرد. هراسمان بیشتر شد كه برای امام اتفاقی رخ ندهد. چون داخل ماشین هوا نبود تا این‌كه چشمم به دو آمبولانس قدیمی افتاد كه نزدیك ما بود. آمبولانس‌های قدیمی كانتینر بزرگ‌تری از امروزی‌‌ها داشتند. هر جور بود جمعیت را متفرق كردیم و آمبولانس‌ها را آوردیم و مماس با بلیزر كردیم. امام و حاج احمدآقا و آقای رفیق‌دوست سوار یكی از آمبولانس‌ها شدند. آقای رفیق‌دوست به من گفتند برگردم و بروم مدرسه رفاه، چون قرار بود امام بعد از بهشت زهرا به این مدرسه بیایند. گفت بروم و مراقب حفاظت آنجا باشم و به كارها سر و سامان بدهم. مقداری از راه را پیاده آمدم، ماشین نبود تا این كه بعد طی مسافتی ماشینی پیدا كردم و رفتم به مدرسه رفاه.
اولین نماز به امامت امام (ره)
وقتی رسیدم متوجه شدم به‌جز دو پیرمرد آبدارچی و آشپز كسی دیگر آنجا نیست. همه گروه حفاظتی كه مشخص شده بود در مدرسه باشند، دلشان آرام نگرفته بود و رفته بودند استقبال امام. كل مدرسه را چك كردم و كم‌كم تعدادی از تیم حفاظت آمدند. اما از امام خبری نشد و ما بی‌خبر بودیم. ساعت 12 شب هم حكومت نظامی شروع می‌شد. چند نفری از بچه‌ها رفتند چون دیگر از آمدن امام ناامید شده بودیم و می‌گفتند حتما فردا می‌آیند به مدرسه. ساعت 12 یكی از بچه‌ها گفت من بروم خانه خواهرم كه همین نزدیكی‌هاست، لباس عوض كنم و برگردم. گفتیم نرو حكومت نظامی است. گفت از كوچه پس‌كوچه‌ها می‌روم. بعد از چند دقیقه دیدیم با چهره‌ای مبهوت و چشم‌های گرد شده برگشت و یكباره گفت: ا... اكبر ا... اكبر.. درود بر خمینی... ! بله امام آمده بود. همه ما آن‌قدر هیجان‌زده شدیم كه شروع كردیم به تكبیر گفتن. گریه می‌كردیم. طبقه دوم مدرسه را آماده كرده بودیم كه امام آنجا استراحت كنند. از پله‌ها كه بالا می‌رفتند به پاگرد اول كه رسیدند در جواب این كه ما می‌گفتیم درود بر خمینی... ایشان مكثی كردند و گفتند: درود بر خودتان. درود بر شما كه جمع شدید و جلوی توپ و تانك رژیم پهلوی ایستادید. نماز صبح را به امامت امام خمینی جماعت خواندیم و بعد دیگران آمدند و مردم هم كم‌كم جمع شدند.
آن چند ساعتی كه امام نبود
آقای ناطق نوری بعد‌ها برایمان تعریف كرد بعد از اتمام سخنرانی امام در بهشت زهرا به علت ازدحام جمعیت، امام را با هلیكوپتر از بهشت زهرا می‌برند. وقتی از ایشان پرسیدیم با چه اطمینانی امام را سوار هلیكوپتر كردید كه نمی‌دانستید كی هستند، شاید امام را بازداشت می‌كردند، گفت: چاره‌ای نبود. توكل كردیم به خدا.
امام را با هلیكوپتر می‌برند نزدیك بیمارستان هزار تختخوابی(امام‌خمینی‌ره فعلی). آقای ناطق، ماشینش را آنجا پارك كرده بود. بعد امام را می‌برند خانه یكی از بستگانشان در محله داوودیه تا كمی استراحت كنند. آخر شب كه خیابان‌ها خلوت می‌شود، ایشان را به مدرسه رفاه آوردند. حاج داوود روزبهانی می‌گوید: زمان فوت امام (ره) هم من سرتیم حفاظت بودم. آن زمان هم ازدحام مردم به قدری زیاد بود كه به‌سختی توانستیم امام را به خاك بسپاریم. آن روز هم مثل روز ورود امام ماجراها داشتیم با حجم غیرقابل توصیف اشتیاق مردم. روز ورود توأم با شادی بود، روز رحلت اندوه بود.
امروز 40 سال از آن روز گذشته و وقتی به حاج داوود تلفن می‌كنم تا خاطرات آن روز را از زوایه دید او روایت كنم، می‌گوید نمی‌دانم كدام‌هایش یادم مانده. اما تلفن را كه روی ضبط می‌گذارم و او شروع می‌كند به صحبت، همه اتفاقات آن‌قدر در ذهنش زنده می‌شود كه انگار همین دیروز بوده كه امام خمینی از پله‌های هواپیمایی كه از فرانسه به تهران رسیده بود، پیاده و به تیم حفاظتی سپرده شده كه همه آنها را جوانهای انقلابی شكل داده بودند.
آن بلیزر خاص
روزبهانی می‌گوید: بلیزر متعلق به آقای حاج‌علی مجمع‌الصنایع بود كه از مغازه‌داران شهرك اكباتان بود. اگر زنده است كه خدانگه‌دارش باشد... راننده بلیزر هم آقای رفیق‌دوست بود كه فرمانده هم بود. شهید محمد بروجردی، فرمانده عملیات بود و آقای مصطفی طهوری هم آموزش افراد را به عهده داشت.من و چند نفر دیگر هم انتخاب شده بودیم كه به عنوان محافظ روی سقف ماشین باشیم. ماشین را خودمان تا جایی كه می‌توانستیم، امن كرده بودیم. شیشه عقب را ضدگلوله كرده و شیشه سمت چپ عقب را حفاظ فولادی گذاشته بودیم. گروه حفاظت چندروز قبل ورود امام كارش را شروع كرده بود. سرتیم حفاظت گروهی كه در دانشگاه تهران تحصن كرده بودند به عهده من بود. برای روز ورود امام در مساجد محله‌ها گروه‌هایی را تشكیل داده بودیم كه روز ورود، در خیابان‌هایی كه مسیر حركت امام بود با تشكیل زنجیره انسانی از مسیر محافظت كنند و راه را باز نگه دارند. قرار بود امام از فرودگاه به دانشگاه تهران بیایند، مقابل در دانشگاه سخنرانی كوتاهی داشته باشند و تحصن را تمام‌شده اعلام كنند. بعد در ادامه مسیر در مقابل بازار تهران هم توقف داشته و آنجا هم سخنرانی كوتاهی داشته باشند و بعد به قطعه 17 بهشت زهرا بروند و آنجا سخنرانی اصلی را داشته باشند. این برنامه‌ریزی گروه استقبال بود، اما پیش‌بینی كرده بودیم شاید ازدحام مردم بخشی از زمان‌بندی ما را به‌هم بریزد. راستش را بخواهید وقتی بلیزر از فرودگاه خارج شد، جمعیت آن‌قدر زیاد بود كه هیچ چیز قابل كنترل نبود! طبق برنامه‌ریزی قرار بود امام صندلی عقب سوار شوند و چند نفری هم ایشان را همراهی كنند. اما ایشان فقط اجازه دادند مرحوم حاج احمدآقا سوار بلیزر شوند و خودشان هم جلو نشستند. جمعیت به‌قدری زیاد بود كه تیم حفاظت كه از طرف مساجد با بازوبند مشخص به خیابان‌ها آمده بودند عملا نتوانستند كاری كنند و امام هم نتوانستند نه در مقابل دانشگاه تهران و نه بازار سخنرانی كنند.
آن جمعیت مشتاق
روزبهانی می‌گوید: من روی سقف ماشین نشسته بودم، اما گاهی روی كاپوت می‌آمدم كه جمعیتی كه به طرف ماشین یورش می‌آورد را متفرق كنم. ترسمان از این بود نكند تك‌تیراندازها، امام را از راه‌دور بزنند. برای همین مدام بین سقف ماشین و شیشه جلوی ماشین در رفت و آمد بودم. مردم آن‌قدر به وجد آمده بودند كه هر تكه از ماشین را كه می‌توانستند، می‌كندند برای تبرك، مثلا آینه‌های بغل را كندند... یادم هست در چهارراه شهید رجایی ( آرامگاه سابق) آقایی با تیپ خاصی پرید روی كاپوت ماشین. همه دندان‌هایش طلا بود. با لحن خاص خودش، قربان صدقه امام می‌رفت. ما همه اینها را می‌دیدیم و از این حجم اشتیاق و شادی برای ورود امام خمینی به وطن هم خوشحال بودیم و هم نگران سلامت ایشان.
سه ساعت بیشتر طول كشید تا به در ورودی بهشت زهرا رسیدیم؛ در قدیمی كه در جاده كرج بود. ازدحام جمعیت آن‌قدر زیاد بود كه ماشین خاموش كرد و از جایش تكان نخورد. سیستم داخلی‌اش خودكار بود. برای همین نه شیشه‌‌ها بالا و پایین می‌رفت و نه کولر كار می‌كرد. هراسمان بیشتر شد كه برای امام اتفاقی رخ ندهد. چون داخل ماشین هوا نبود تا این‌كه چشمم به دو آمبولانس قدیمی افتاد كه نزدیك ما بود. آمبولانس‌های قدیمی كانتینر بزرگ‌تری از امروزی‌‌ها داشتند. هر جور بود جمعیت را متفرق كردیم و آمبولانس‌ها را آوردیم و مماس با بلیزر كردیم. امام و حاج احمدآقا و آقای رفیق‌دوست سوار یكی از آمبولانس‌ها شدند. آقای رفیق‌دوست به من گفتند برگردم و بروم مدرسه رفاه، چون قرار بود امام بعد از بهشت زهرا به این مدرسه بیایند. گفت بروم و مراقب حفاظت آنجا باشم و به كارها سر و سامان بدهم. مقداری از راه را پیاده آمدم، ماشین نبود تا این كه بعد طی مسافتی ماشینی پیدا كردم و رفتم به مدرسه رفاه.
اولین نماز به امامت امام (ره)
وقتی رسیدم متوجه شدم به‌جز دو پیرمرد آبدارچی و آشپز كسی دیگر آنجا نیست. همه گروه حفاظتی كه مشخص شده بود در مدرسه باشند، دلشان آرام نگرفته بود و رفته بودند استقبال امام. كل مدرسه را چك كردم و كم‌كم تعدادی از تیم حفاظت آمدند. اما از امام خبری نشد و ما بی‌خبر بودیم. ساعت 12 شب هم حكومت نظامی شروع می‌شد. چند نفری از بچه‌ها رفتند چون دیگر از آمدن امام ناامید شده بودیم و می‌گفتند حتما فردا می‌آیند به مدرسه. ساعت 12 یكی از بچه‌ها گفت من بروم خانه خواهرم كه همین نزدیكی‌هاست، لباس عوض كنم و برگردم. گفتیم نرو حكومت نظامی است. گفت از كوچه پس‌كوچه‌ها می‌روم. بعد از چند دقیقه دیدیم با چهره‌ای مبهوت و چشم‌های گرد شده برگشت و یكباره گفت: ا... اكبر ا... اكبر.. درود بر خمینی... ! بله امام آمده بود. همه ما آن‌قدر هیجان‌زده شدیم كه شروع كردیم به تكبیر گفتن. گریه می‌كردیم. طبقه دوم مدرسه را آماده كرده بودیم كه امام آنجا استراحت كنند. از پله‌ها كه بالا می‌رفتند به پاگرد اول كه رسیدند در جواب این كه ما می‌گفتیم درود بر خمینی... ایشان مكثی كردند و گفتند: درود بر خودتان. درود بر شما كه جمع شدید و جلوی توپ و تانك رژیم پهلوی ایستادید. نماز صبح را به امامت امام خمینی جماعت خواندیم و بعد دیگران آمدند و مردم هم كم‌كم جمع شدند.
آن چند ساعتی كه امام نبود
آقای ناطق نوری بعد‌ها برایمان تعریف كرد بعد از اتمام سخنرانی امام در بهشت زهرا به علت ازدحام جمعیت، امام را با هلیكوپتر از بهشت زهرا می‌برند. وقتی از ایشان پرسیدیم با چه اطمینانی امام را سوار هلیكوپتر كردید كه نمی‌دانستید كی هستند، شاید امام را بازداشت می‌كردند، گفت: چاره‌ای نبود. توكل كردیم به خدا.
امام را با هلیكوپتر می‌برند نزدیك بیمارستان هزار تختخوابی(امام‌خمینی‌ره فعلی). آقای ناطق، ماشینش را آنجا پارك كرده بود. بعد امام را می‌برند خانه یكی از بستگانشان در محله داوودیه تا كمی استراحت كنند. آخر شب كه خیابان‌ها خلوت می‌شود، ایشان را به مدرسه رفاه آوردند. حاج داوود روزبهانی می‌گوید: زمان فوت امام (ره) هم من سرتیم حفاظت بودم. آن زمان هم ازدحام مردم به قدری زیاد بود كه به‌سختی توانستیم امام را به خاك بسپاریم. آن روز هم مثل روز ورود امام ماجراها داشتیم با حجم غیرقابل توصیف اشتیاق مردم. روز ورود توأم با شادی بود، روز رحلت اندوه بود.