printlogo


بررسی پشت‌پرده‌های طرح آمریکایی - صهیونیستی معامله قرن و واکنش‌ها به آن
کلاهبرداری قرن
طرح آمریكایی- صهیونیستی موسوم به معامله قرن پس از ماه‌ها تبلیغات، سه‌شنبه گذشته از سوی رئیس‌جمهور آمریكا رونمایی شد. دونالد ترامپ در مراسم رسمی رونمایی از این طرح كه با حضور نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی برگزار شد، اسرائیل را حامی صلح خواند و گفت با رونمایی از این طرح، گام بزرگی در جهت صلح خاورمیانه برداشته شده است. رئیس‌جمهور آمریكا در خصوص طرح صلح آمریكایی- صهیونیستی موسوم به معامله قرن گفت: طرحی كه ما آماده كرده‌ایم مفصل‌ترین طرح صلح است كه در 80 صفحه تدوین شده و جزئیات زیادی را شامل می‌شود. با وجود خوشبینی ترامپ اما این طرح آنقدر یکطرفه نوشته شده که حتی سازشکارترین گروه‌های فلسطینی هم با آن مخالفت کرده‌اند و شروع اعتراضات در میان ملت‌های اسلامی، شکست زودهنگام این طرح را نوید می‌دهد.

محمد مرندی در گفت و گو با جام جم مطرح کرد
مخالفت ملت‌ها، اجازه اجرایی شدن طرح ترامپ را نخواهد داد

 طرح معامله قرن که چند روز پیش از سوی دونالد ترامپ رونمایی شد با واکنش‌های تندی از‌سوی ملت‌ها  و همچنین دولت‌های مدافع مردم فلسطین مواجه شد. این کلاهبرداری بزرگ قرن چیزی نیست جز ادامه سیاست‌های تجاوزکارانه اسرائیل علیه مردم فلسطین و پایمال کردن حقوق طبیعی آنها.
دکتر محمد مرندی، کارشناس روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با جام‌جم به تحلیل و تشریح این طرح پرداخته است. به گفته مرندی تلاش برای بیرون‌راندن آمریکا از منطقه می‌تواند بزرگ‌ترین اقدام در برابر طرح مذکور و سخت‌ترین ضربه به رژیم صهیونیستی باشد.
 یکی از خصوصیات عجیب معامله قرن این است که در طراحی آن به‌هیچ وجه با طرف‌های فلسطینی مشورت نشده و آنها به طور کلی از روند شکل‌گیری طرح حذف شده‌اند. چنین رویکردی با هیچ سازوکار بین‌المللی که تاکنون وجود داشته تطابقی ندارد و از این رو است که بسیاری از متحدان ترامپ هم نسبت به آن اعتراض داشتند.
البته دلیل حضور نداشتن فلسطینی ها بسیار روشن است. آمریکایی‌ها از اول فلسطینی‌ها را جدی نگرفتند و حتی حاضر نشدند که محتوای این طرح را به آنها اعلام کنند. حتی سازشکارترین گروه‌های فلسطینی که حداکثر وابستگی به غرب و آمریکا و رژیم صهونیستی را داشتند نیز در این طرح، طرف مشورت قرار نگرفتند و از این روست که همین گروه‌های سازشکار هم بعد از اطلاع از مفاد آن اعلام انزجار کردند. بر اساس این طرح، اسرائیل از این پس رسما به شکل یک رژیم آپارتاید درست مشابه همان مدل آفریقای جنوبی درخواهد آمد. طرح معامله قرن در پی آن است که فلسطینی‌ها را در چند نقطه پراکنده اسکان دهد و برای هر کدام از این نقاط پراکنده هم حکومت محلی جداگانه‌ای بدون ارتباط با یکدیگر در نظر بگیرد و هر کدام از این حکومت‌های محلی هم تحت سیطره رژیم صهیونیستی خواهند بود. بر این اساس، ارتباط فلسطینی‌ها با یکدیگر قطع خواهد شد و از‌سویی دیگر هرگونه فریاد اعتراضی که از سوی آنها بلند شود از سوی مزدوران و عوامل فلسطینی اسرائیل سرکوب خواهد شد. نکته دیگر این که اگر از سوی اسرائیل مورد جنایت قرار بگیرند حق شکایت در مجامع بین‌المللی را نخواهند داشت. به عبارت دیگر، اسرائیل برابر با این طرح هرگونه رفتاری را می‌تواند در قبال فسلطینی‌ها داشته باشد و فلسطینی‌ها هم حق اعتراض نخواهند داشت. من پیشنهاد می‌کنم دوستان غرب‌زده ما در ایران و استادان غرب‌گرا متن طرح معامله قرن را به دقت مطالعه کنند تا متوجه اوج نگاه نژادپرستانه آمریکایی و اسرائیلی در این طرح شوند.
 شاهد بودیم که برخی کشورهای منطقه با فرستادن نمایندگانشان در جلسه رونمایی از طرح معامله قرن همراهی خود را با این ایده اعلام کردند و از سویی دیگر برخی از آنها تامین هزینه‌های اقتصادی این طرح را متقبل شده‌اند. طرح مذکور چه نفعی برای این کشورها در پی خواهد داشت که جزو حامیان آن درآ‌مدند؟
آنچه مسلم است بحث اقتصادی و رساندن منافع مادی به فلسطینی‌ها دروغی بیش نیست و هیچ امتیازی در این طرح برای فلسطینی ها قائل نشده اند. اما در مورد حمایت رژیم‌های منطقه باید گفت آنها چاره‌ای جز این نداشتند که با آمریکا و اسرائیل همراه باشند؛ چرا که حکومت‌های آنها سست و نامشروع هستند. حکومت این کشورها مبتنی بر قدرت گرفتن خانواده‌هایی است که به واسطه ثروت و نزدیکی با غرب توانستند بر ساختار سیاسی یک کشور تسلط پیدا کنند و حاکمیت را به دست بگیرند. در این فرآیند غیر‌دموکراتیک و نامشروع که اساسا تکیه بر آرای عمومی ندارد، افراد و خانواده‌هایی که در راس قدرت قرار می‌گیرند برای ادامه بقای خود نیازمند پشتیبانی غرب به ویژه آمریکا هستند. بنابراین آنها برای کسب رضایت آمریکا مجبورند از چنین طرح‌هایی حمایت کنند. دلیل دیگر حمایت این دسته از زمامداران کشورهای عربی، تشویق آمریکا به رفتارهای خصمانه علیه ایران و کشورهای محور مقاومت مثل عراق،‌ یمن،‌ سوریه و لبنان است. ولی این کار باعث سست‌تر‌شدن پایه‌های این حکومت‌ها خواهد شد. چون این طرح در میان همه ملت‌ها منفور است و به تبع آن حامیان این طرح جزو چهره‌های نفرت‌برانگیز ملت‌های منطقه هستند.
 آینده معامله قرن را چگونه پیش‌بینی می‌کنید و آیا این طرح قابلیت اجرایی دارد؟
 خیر طرح با توجه به مخالفت ملت‌ها اجرایی نخواهد شد اما به هر‌حال اسرائیل از مدت‌ها پیش این مسیر را رفته و طبعا در تداوم آن خواهد کوشید. در واقع سال‌هاست که اسرائیل همین مسیر را طی می‌کند. کاری که دولت آمریکا در پیش گرفته صرفا تلاشی برای ایجاد نوعی مشروعیت حقوقی و بین‌المللی برای تداوم برنامه‌های اسرائیل و ادامه وضعیت فعلی است. از سوی دیگر ترامپ برای بقای خود نیازمند برخورداری از حمایت جریان‌های صهیونیست آمریکاست که از ثروت و امکانات اقتصادی فراوانی برخوردارند و معامله قرن حمایت  این گروه‌ها را در پی خواهد داشت.
 ملت‌ها و کشورهای محور مقاومت به ویژه ایران برای جلوگیری از پیامدهای احتمالی این طرح چه اقداماتی را می‌توانند انجام دهند؟
از یک طرف باید این تلاش مجدانه صورت بگیرد که گروه‌های فلسطینی که تاکنون دچار تفرقه تاریخی بودند اختلافات را کنار بگذارند و با هم متحد شوند تا با قدرت بیشتری در برابر رژیم صهیونیستی ایستادگی کنند. از سوی دیگر باید میان کشورهای حامی فلسطین انسجام بیشتری به وجود آید و نکته مهم دیگر آن که باید به حضور خطرناک آمریکایی‌ها در منطقه هر چه سریع‌تر خاتمه داده شود. سیاستی که عراق در پی آن است مبنی بر خروج نیروهایی آمریکا از این کشور می‌تواند مقدمه‌ای برای پایان دادن به این حضور خطرناک باشد و نتیجه آن تغییر توازن قوا به نفع مردم منطقه است. اگر این اتفاق بیفتد اسرائیل بزرگ ترین شکست خود را تجربه
خواهد کرد.



واکنش‌ها به کلاهبرداری قرن
هشدار ایران نسبت به پیامدهای كوتاهی كشورهای اسلامی
رونمایی از طرح آمریكایی - صهیونیستی معامله قرن واكنش‌های منفی گسترده‌ بین‌المللی داشت و مقامات جمهوری اسلامی ایران هم در مواضعی جداگانه‌ این طرح را محكوم كردند.
حسن روحانی رئیس‌جمهور كشورمان طی مطلبی در فضای مجازی نوشت: این اقدامات احمقانه كافی است. این نفرت انگیزترین طرح قرن است.
سرلشكر محمد باقری، رئیس ستاد كل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در پیام‌هایی جداگانه‌ به وزرای دفاع و روسای ارتش‌ها و نیروهای مسلح كشورهای اسلامی، با هشدار نسبت به پیامدهای هرگونه كوتاهی و سكوت در برابر طرح ظالمانه معامله قرن، بر ضرورت یكپارچگی و كنار گذاشتن اختلافات بر محور اسلام و همكاری در حمایت از مقاومت اسلامی، اخراج غاصبان و اشغالگران سرزمین‌های اسلامی و مقابله با اقدام خلاف منطق، قانون و قواعد بین‌المللی رئیس‌جمهور آمریكا تاكید كرد.
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه كشورمان هم در مطلبی در فضای مجازی نوشت: طرح موسوم به «چشم‌انداز صلح»، به زبان ساده، پروژه رویایی یك بساز و بفروش ورشكسته است. ولی این طرح، كابوسی برای منطقه و جهان است و امید آن كه بیدارباشی برای همه مسلمانانی باشد كه بر سر گوری گریه می‌كنند كه در آن مرده‌ای نیست.
عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه هم در واكنش به این طرح تاكید كرد: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا صرف نظر از اختلافات خود با برخی كشورهای منطقه برای وحدت جهان اسلام و به منظور مقابله با توطئه بزرگی كه كیان امت اسلامی را به خطر افكنده است در هر سطحی همكاری كند.

از مخالفت قاطع جریان‌های فلسطینی تا وادادگی برخی كشورهای اسلامی
 محمود عباس، رئیس تشكیلات خودگردان فلسطینی در واكنشی تند به طرح معامله قرن، گفت: ما با این طرح از ابتدا مخالف بوده‌ایم و اكنون هم مخالفیم... هزار بار گفته ایم نه، نه، نه؛ هیچ سرزمین فلسطینی بدون آن كه بیت المقدس پایتخت آن باشد، قابل تصور نیست.
 جنبش مقاومت فلسطین، حماس هم در بیانیه‌ای از آمادگی مقامات این تشكیلات برای دیدار با جنبش فتح به منظور بررسی راه مقابله با طرح معامله قرن خبر داد. هنیه در این بیانیه اعلام كرد: فلسطین سرزمین ما و خاك ماست و جواهر گرانبهایی است كه قابل مذاكره و خرید و فروش هم نیست و ما آشكارا مخالفت خود را با توطئه معامله قرن اعلام می‌كنیم و آن را نبردی می‌دانیم كه عقب نشینی در آن بر ما حرام است.
 آیت‌ا... سیستانی، مرجع عالی شیعیان عراق، توطئه جدید آمریکا و صهیونیسم علیه آرمان فلسطین موسوم به معامله قرن را ظالمانه دانست و آن را به شدت محکوم کرد. این مرجع تقلید تاکید کرد: کنار مردم ستمدیده فلسطین در اصرار بر حق خود در بازگرداندن سرزمین اشغالی و برپایی کشور مستقل خود ایستاده‌ایم و از عرب‌ها، مسلمانان و همه آزادگان جهان می‌خواهم در این زمینه به ملت فلسطین کمک کنند.
 رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور تركیه گفت: قدس خط قرمز است و دستی را كه به مسجد الاقصی تعدی كند خواهیم شكست. نمی‌توان این طرح آمریكایی را پذیرفت و پذیرش آن توسط برخی كشورهای عربی خیانت است.
 سازمان همكاری اسلامی روز دوشنبه درباره مساله فلسطین و طرح معامله قرن در سطح وزرای خارجه نشست فوق‌العاده برگزار می‌كند.
 امانوئل مكرون، رئیس‌جمهور فرانسه با ابراز تردید در موفقیت طرح موسوم به معامله قرن گفت: برای رسیدن به صلح، حضور دو طرف درگیر لازم است و در غیاب یكی از طرف‌ها نمی‌توان بین فلسطین و اسرائیل صلح برقرار كرد.
 در انگلیس اگرچه بوریس‌ جانسون، نخست‌وزیر این كشور از طرح ترامپ حمایت كرده و آن را مناسب دانسته اما ۱۳۳ نماینده مجلس عوام انگلیس در بیانیه‌ای ضمن ابراز تأسف از محتوای معامله قرن، خواستار مخالفت دولت این كشور با این طرح شدند.
 وزارت خارجه عربستان سعودی بعد از رونمایی آمریكا از معامله قرن با صدور بیانیه‌ای از دونالد ترامپ تشكر كرد.


طرحی که بوی صلح نمی‌دهد
اگرچه دونالد ترامپ از طرح خود به عنوان چشم‌انداز صلح یاد کرده اما واکنش‌ ملت‌های مسلمان به این طرح، چنین چشم‌اندازی را نشان نمی‌دهد چرا که در روزهای گذشته، بسیاری از کشورهای اسلامی شاهد برگزاری تجمعات اعتراضی در واکنش به این طرح بودند و گروه‌های مردمی در برخی کشورها با صدور بیانیه‌هایی از طرح آمریکا
 انتقاد کردند.  
به عنوان مثال ۹ تشکل سیاسی در بحرین که فعالیت رسمی در این کشور دارند با صدور بیانیه‌ای مخالفت خود را با توطئه جدید آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه آرمان فلسطین موسوم به معامله قرن اعلام کردند. در بیانیه گروه‌های بحرینی آمده است: این بزرگ‌ترین عملیات سرقت مسلحانه سیاسی در عصر جدید در سایه سکوت و تبانی جهانی است.
مردم برخی کشورها از جمله مالزی، ترکیه و یمن نیز در اعتراض به این طرح راهپیمایی کردند.
در این میان راهپیمایی مردم یمن با توجه به کثرت جمعیت حاضر در این مراسم، بازتاب بیشتری نسبت به دیگر تجمعات و راهپیمایی‌ها داشت.
راهپیمایان یمنی در این مراسم که در صعده برگزار شد، با در دست داشتن سلاح‌های خود و باصدای بلند فریاد می زدند: معامله قرن خیالپردازی‌های شیطان است و هیچ‌گاه محقق نخواهد شد؛ همه اذناب متصل به اسرائیل را خواهیم برید؛ ای عرب ها! ای مسلمانان! مساله اصلی ما فلسطین است؛ اسرائیل رو به نابودی است؛ باقی ماندن اسرائیل دیگر محال است؛ بن زاید و بن سلمان، فلسطین را به
 آمریکایی‌ها فروختند.
همچنین شهروندان فلسطینی در اعتراض به معامله قرن در شهرهای کرانه باختری راهپیمایی کردند که این تظاهرات به درگیری شدید با نظامیان رژیم صهیونیستی و زخمی شدن ده شهروند فلسطینی منجر شد. آوارگان فلسطینی در لبنان هم در اعتراض به این طرح مقابل کنسولگری امارات در بیروت تجمع کردند.


غلط بیخودی
صفحه مجازی منتسب به دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌ا...العظمی خامنه‌ای در واکنش به رونمایی از طرح معامله قرن، بخش‌هایی از بیانات پیشین رهبر معظم انقلاب در خصوص این طرح را بازنشر کرد.
در این مطلب آمده است: به کوری چشم دولتمردان آمریکا سیاست شیطانی و خبیث آمریکا در مورد فلسطین با نام معامله قرن به توفیق الهی هرگز تحقّق نخواهد یافت. در مورد یهودی شدن بیت المقدس که می‌گویند باید دست یهود باشد، غلط بیخودی می‌کنند.
 قضیّه‌ فلسطین از یادها نخواهد رفت و مسلّماً ملّت فلسطین و همه ملّت‌های مسلمان در مقابل آنان خواهند ایستاد و نمی‌گذارند معامله قرن اتفاق بیفتد. ۱۳۹۷/۰۴/۲۵


نیم‌نگاهی به محتوای طرح
آینده اراضی  
آمریكا تمامی بیت‌المقدس را به عنوان قلمرو اسرائیل محسوب خواهد كرد و حاكمیت ادعایی این رژیم بر جولان اشغالی را نیز به رسمیت می‌شناسد.
شهرك‌های یهودی‌نشین همان طور كه هستند، باقی می‌مانند و شهرك‌های یهودی‌نشین دوردست نیز به آنها ملحق می‌شوند و مساحت شهرك‌های یهودی‌نشین امتداد می‌یابد تا به شهرك‌های دوردست نیز برسد. مصر اراضی جدیدی را (در غزه) به فلسطین برای ساخت فرودگاه، كارخانه‌ها و برای تبادل تجاری و كشاورزی خواهد داد، اما به فلسطینیان اجازه سكونت در آن را نمی‌دهد.  دشت اردن در دست اسرائیل باقی خواهد ماند؛ همان طور كه در‌حال حاضر این گونه است.



مشوق‌های توخالی
كشورهایی كه موافقت كرده‌اند به اجرای این توافق كمك كنند و از لحاظ اقتصادی بر آن نظارت داشته باشند، عبارتند از آمریكا، اتحادیه اروپا و كشورهای نفت‌خیز عربی در حاشیه خلیج فارس. بدین منظور، مبلغ ۳۰میلیارد دلار طی پنج سال درخصوص پروژه‌هایی برای فلسطین جدید در نظر گرفته شده است. براساس جزئیات طرح، آمریكا ۲۰ درصد، اتحادیه اروپا ۱۰درصد و كشورهای عربی نفت‌خیز در حوزه خلیج فارس ۷۰ درصد هزینه اجرای این طرح را پرداخت می‌كنند.



آینده نظامی گروه‌های فلسطینی
فلسطین جدید نباید ارتش داشته باشد و تنها سلاحی كه به فلسطین جدید اجازه برخورداری از آن داده می‌شود، سلاح‌های سبك پلیس است. حماس تمامی سلاح‌هایش را كنار می‌گذارد و این شامل سلاح‌های شخصی رهبران حماس نیز می‌شود و این سلاح‌ها به مصری‌ها تحویل داده می‌شود. به جای آن، نیروهای حماس حقوق ماهانه‌ای از كشورهای عربی دریافت می‌كنند.
در صورتی‌ كه حماس و سازمان آزادی‌بخش با این قرارداد مخالفت كنند، آمریكا تمامی حمایت مالی خود از فلسطینیان را لغو خواهد كرد و برای ممانعت از كمك هر كشور دیگری به فلسطینی‌ها به صورت جدی تلاش می‌كند.