نگاهی به‌سابقه 70ساله طرح سازش از کمپ‌دیوید تا معامله قرن
بازیگران سازش
دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریكا به همراه بنیامین نتانیاهو و بنی‌گانتز از طرح موسوم به معامله قرن پرده برداشته و آن را بهترین فرصت تاریخی برای فلسطین خوانده‌اند! این طرح ضد فلسطینی در حالی از سوی واشنگتن ارائه می‌شود كه كاخ سفید طی سال‌های اخیر مذاكرات مخفیانه فشرده‌ای را با اعراب و سران رژیم صهیونیستی بر سر نحوه ارائه آن برگزار كرده است. نكته حائز اهمیت این‌كه در طول هفت دهه اخیر، بارها مقامات آمریكایی، صهیونیستی و حتی برخی افراد طرفدار گفتمان سازش در فلسطین از معاهدات، توافقات و طرح‌های موسوم به صلح پرده برداشتند كه جملگی به شكست و نابودی محكوم شد: از معاهدات كمپ دیوید 1 و 2 گرفته تا پیمان‌های مادرید، اسلو و كنفرانس آناپولیس. در اینجا به مرور و بررسی چهره‌های دخیل در پروژه‌های قبلی سازش اعراب، فلسطین و رژیم صهیونیستی پرداخته و متعاقبا، بازیگران اصلی پروژه موسوم به معامله قرن را مورد بررسی قرار می‌دهیم:
انور سادات: انورسادات رئیس‌جمهور اسبق مصر، نخستین رئیس‌جمهور عربی بود كه پس از جنگهای اعراب و رژیم صهیونیستی، از در صلح با تل‌آویو وارد شد. «كمپ دیوید» نام پیمانی بود كه به وسیله انور سادات رئیس‌جمهور وقت مصر و مناخیم بگین، نخست‌وزیر وقت رژیم صهیونیستی در ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۸ به امضا رسید. اگرچه سادات به‌شدت نسبت به انعقاد این پیمان ننگین به خود می‌بالید، اما دو سال بعد، یعنی در سال 1980 و به سبب خیانت به آرمان‌های فلسطین و اسلام، توسط خالد اسلامبولی و در جریان یك رژه نظامی ترور شد.
مناخیم بگین: مناخیم بگین، طرف امضا كننده پیمان كمپ دیوید 1 و اولین نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از حزب لیكود عامل كشتار وسیع فلسطینیان بیگناه در روستای دیریاسین بود. در این حمله بیش از 200 نفر كشته شدند. بگین در سال‌های پس از نخست‌وزیری خود، نسبت به شكست پیمان كمپ دیوید اذعان كرد.
جیمی كارتر: جیمی كارتر، سی و نهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده و واسطه اصلی انعقاد پیمان ننگین كمپ دیوید بود. با این حال در نهایت و پس از سال‌ها، نه‌تنها كارتر شكست این پیمان را پذیرفت، بلكه به حاكمیت آپارتاید در سرزمین‌های اشغالی اذعان كرد.
ملك حسین : ملك حسین، پادشاه سابق اردن سال 1994 میلادی، با انعقاد معاهده صلح با رژیم‌صهیونیستی سعی كرد وجود ننگین و نامشروع رژیم اشغالگر قدس در منطقه را نزد دیگر كشورهای عربی عادی و مشروع جلوه دهد. با این حال ملك حسین نیز در این مسیر موفقیتی به دست نیاورد و مورد غضب ملت اردن و دیگر ملت‌های منطقه قرار گرفت.
بوش پدر: بوش پدر با برگزاری كنفرانس مادرید، تلاش زیادی در راستای كنفرانس مادرید از 30 اكتبر 1991 آغاز کرد و سه روز ادامه داشت، اما حامیان بین‌المللی رژیم صهیونیستی قدرت خاموش كردن شعله انتفاضه فلسطینیان را پیدا نكردند.
یاسر عرفات : برگزاری مذاكرات منتهی به پیمان اسلو در سال 1993 میلادی، نتیجه كنفرانس مادرید و نقش‌آفرینی خاص یاسر عرفات بود. این پیمان، نتیجه‌ای جز شكست و عدم پذیرش از سوی گروه‌های فلسطینی و مسلمانان منطقه نداشت. یاسر عرفات در روزهای واپسین عمر خود به هواداران خود توصیه كرد كه در مقابل تل‌آویو تسلیم نشوند. عرفات در پی یك مسمومیت مشكوك به ترور در سال 2004 درگذشت.
بیل كلینتون: بیل كلینتون رئیس‌جمهور دموكرات آمریكا در جریان مذاكرات صلح اسلو در سال 1993، تلاش زیادی برای هدایت و مدیریت مذاكرات مخفیانه یاسر عرفات و اسحاق رابین كرد. پس از انعقاد پیمان اسلو، كلینتون سعی كرد با استفاده از ابزارهای بین‌المللی و مهره‌های منطقه‌ای خود، این پیمان را به مبنای حل بحران فلسطین و رژیم صهیونیستی تبدیل كند اما ایستادگی گروه‌های مقاومت در فلسطین و منطقه، رویاهای كلینتون را نقش بر آب کرد.
اسحاق رابین : اسحاق رابین، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی پس از انعقاد پیمان اسلو سعی كرد از خود چهره‌ای صلح‌طلب به نمایش بگذارد. این در حالی بود كه در پیمان اسلو، اساسا حقوقی برای ملت فلسطین به رسمیت شناخته نشده بود. در نهایت بر اثر اختلافات داخلی، رابین توسط یك جوان صهیونیستی 26 ساله مورد سوء‌قصد قرار گرفت و به هلاكت رسید.
ایهود باراك : ایهود باراك، دیگر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بود كه مذاكراتی را با یاسر عرفات و با واسطه‌گری بیل كلینتون صورت داد كه در نهایت رسما شكست این مذاكرات مخفیانه در سال 2000 اعلام شد.
بوش پسر : جرج واكر بوش (بوش پسر) در پاییز 2007 با برگزاری كنفرانس آناپولیس سعی كرد یك بار برای همیشه پرونده مناقشه فلسطین و متعاقبا صلح اعراب و رژیم صهیونیستی را ببندد، اما این كنفرانس به دلیل مقاومت حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی با شكست مواجه شد.
محمود عباس: محمود عباس (ابومازن) به عنوان رئیس تشكیلات خودگردان فلسطین نه تنها در دوران برگزاری كنفرانس آناپولیس در سال 2007، بلكه قبل و بعد از آن نیز تلاش زیادی در راستای سازش با رژیم صهیونیستی كرد، اما هر بار از سوی ملت فلسطین و گروه‌های مقاومت، به شدت محكوم شد و مورد شماتت قرار گرفت.
دونالد ترامپ: دونالد ترامپ رئیس‌جمهور فعلی ایالات متحده آمریكا، اصلی‌ترین نقش را در ارائه طرح ننگین «معامله قرن» بر عهده دارد. در این طرح نیز مانند طرح‌های قبل، حق بازگشت فلسطینیان به رسمیت شناخته نشده و قدس شریف نیز به رژیم صهیونیستی تعلق گرفته است.
جرد كوشنر: جرد كوشنر، داماد دونالد ترامپ و مشاور ویژه وی در امور فلسطین و منطقه غرب آسیا محسوب می‌شود. كوشنر از طریق رایزنی‌های مستمر با نتانیاهو و دیگر مقامات رژیم صهیونیستی و فراتر از آن، همراه‌سازی رژیم‌های عربی مرتجع منطقه مانند عربستان سعودی، امارات عربی متحده و بحرین، نقش به‌سزایی در تدوین و رونمایی از طرح معامله قرن ایفا كرده است.
تام كاتن : سناتور تام كاتن - كه آنا پكهام همسرش از عوامل سازمان جاسوسی موساد و خود وی نیز یكی از اصلی‌ترین سناتورهای وابسته به لابی آیپك در ایالات متحده محسوب می‌شود - سعی دارد از طریق نفوذ در كمیته اطلاعاتی سنا و رایزنی با دیگر سناتورهای جمهوریخواه و دموكرات آمریكایی، حمایت مطلق كنگره از این طرح را به دست بیاورد.
محمد بن سلمان : محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی بارها به كوشنر و متعاقبا كاخ سفید به صورت مخفیانه تعهد داده تا زمینه‌سازی لازم در منطقه را برای پذیرش طرح ننگین معامله قرن صورت دهد. با این حال بن سلمان ترجیح داده است فعلا در قبال این طرح مستقیما اظهارنظر نكند تا خشم ملت‌های مسلمان را علیه خود برانگیخته نسازد.
یوسف بن علوی: وزیر خارجه عمان در سال‌های واپسین حضور سلطان قابوس در قدرت، مقدمات ملاقات وی و بنیامین نتانیاهو را در مسقط فراهم ساخت. بن علوی و دولت عمان در برهه فعلی نیز سعی دارند نقش پررنگی را در پروسه عادی‌سازی روابط اعراب و رژیم اشغالگر قدس ایفا كنند.
عبدا... بن زاید : عبدا... بن زاید، وزیر خارجه امارات عربی متحده از مهم‌ترین بازیگران و مهره‌های ایالات متحده در پروسه شكست خورده انعقاد طرح معامله قرن محسوب می‌شود. عبدا... بن زاید طی هفته‌های اخیر، با دو توییت جنجالی؛ یكی در همدردی با رژیم صهیونیستی بر سر ماجرای هولوكاست و دیگری در تایید عادی‌سازی روابط تل‌آویو و كشورهای عربی به استقبال طرح معامله قرن رفته است.
بنیامین نتانیاهو : بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر قدس در بدترین برهه از حیات سیاسی خود سعی دارد با تمسك به طرح معامله قرن برای بقای حداقلی خود در قدرت زمان بخرد. نتانیاهو هم‌اکنون در چهار پرونده فساد مالی در سرزمین‌های اشغالی متهم است. بسیاری از تحلیلگران و حتی آویگدور لیبرمن، متحد سابق نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی معتقدند كه یكی از اهداف ترامپ از ارائه طرح معامله قرن، نجات نتانیاهو از سقوط سیاسی است.
بنی گانتز : رهبر ائتلاف «آبی-سفید» در سرزمین‌های اشغالی، با سفر به ایالات متحده آمریكا و شركت در مراسم رونمایی از طرح معامله قرن سعی كرده به ترامپ اطمینان دهد كه در صورت حضور وی و ائتلاف متبوعش در تل‌آویو و شكست نتانیاهو، خللی در پیگیری طرح معامله قرن به وجود نخواهد آمد و تل‌آویو در این مسیر، هم‌پیمان مطلق كاخ سفید خواهد بود.
حمد بن عیسی آل خلیفه: پادشاه بحرین سعی دارد از همتایان سعودی و اماراتی خود در راستای خوش خدمتی به ترامپ در حمایت از طرح معامله قرن عقب نماند. برخی منابع حدود سه ماه قبل از دیدار محرمانه پادشاه بحرین و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در پایتخت مجارستان خبر دادند كه طی آن طرفین بر تقویت و علنی‌سازی روابط دوجانبه تأكید كرده‌اند.
مناخیم بگین: مناخیم بگین، طرف امضا كننده پیمان كمپ دیوید 1 و اولین نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از حزب لیكود عامل كشتار وسیع فلسطینیان بیگناه در روستای دیریاسین بود. در این حمله بیش از 200 نفر كشته شدند. بگین در سال‌های پس از نخست‌وزیری خود، نسبت به شكست پیمان كمپ دیوید اذعان كرد.
جیمی كارتر: جیمی كارتر، سی و نهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده و واسطه اصلی انعقاد پیمان ننگین كمپ دیوید بود. با این حال در نهایت و پس از سال‌ها، نه‌تنها كارتر شكست این پیمان را پذیرفت، بلكه به حاكمیت آپارتاید در سرزمین‌های اشغالی اذعان كرد.
ملك حسین : ملك حسین، پادشاه سابق اردن سال 1994 میلادی، با انعقاد معاهده صلح با رژیم‌صهیونیستی سعی كرد وجود ننگین و نامشروع رژیم اشغالگر قدس در منطقه را نزد دیگر كشورهای عربی عادی و مشروع جلوه دهد. با این حال ملك حسین نیز در این مسیر موفقیتی به دست نیاورد و مورد غضب ملت اردن و دیگر ملت‌های منطقه قرار گرفت.
بوش پدر: بوش پدر با برگزاری كنفرانس مادرید، تلاش زیادی در راستای كنفرانس مادرید از 30 اكتبر 1991 آغاز کرد و سه روز ادامه داشت، اما حامیان بین‌المللی رژیم صهیونیستی قدرت خاموش كردن شعله انتفاضه فلسطینیان را پیدا نكردند.
یاسر عرفات : برگزاری مذاكرات منتهی به پیمان اسلو در سال 1993 میلادی، نتیجه كنفرانس مادرید و نقش‌آفرینی خاص یاسر عرفات بود. این پیمان، نتیجه‌ای جز شكست و عدم پذیرش از سوی گروه‌های فلسطینی و مسلمانان منطقه نداشت. یاسر عرفات در روزهای واپسین عمر خود به هواداران خود توصیه كرد كه در مقابل تل‌آویو تسلیم نشوند. عرفات در پی یك مسمومیت مشكوك به ترور در سال 2004 درگذشت.
بیل كلینتون: بیل كلینتون رئیس‌جمهور دموكرات آمریكا در جریان مذاكرات صلح اسلو در سال 1993، تلاش زیادی برای هدایت و مدیریت مذاكرات مخفیانه یاسر عرفات و اسحاق رابین كرد. پس از انعقاد پیمان اسلو، كلینتون سعی كرد با استفاده از ابزارهای بین‌المللی و مهره‌های منطقه‌ای خود، این پیمان را به مبنای حل بحران فلسطین و رژیم صهیونیستی تبدیل كند اما ایستادگی گروه‌های مقاومت در فلسطین و منطقه، رویاهای كلینتون را نقش بر آب کرد.
اسحاق رابین : اسحاق رابین، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی پس از انعقاد پیمان اسلو سعی كرد از خود چهره‌ای صلح‌طلب به نمایش بگذارد. این در حالی بود كه در پیمان اسلو، اساسا حقوقی برای ملت فلسطین به رسمیت شناخته نشده بود. در نهایت بر اثر اختلافات داخلی، رابین توسط یك جوان صهیونیستی 26 ساله مورد سوء‌قصد قرار گرفت و به هلاكت رسید.
ایهود باراك : ایهود باراك، دیگر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بود كه مذاكراتی را با یاسر عرفات و با واسطه‌گری بیل كلینتون صورت داد كه در نهایت رسما شكست این مذاكرات مخفیانه در سال 2000 اعلام شد.
بوش پسر : جرج واكر بوش (بوش پسر) در پاییز 2007 با برگزاری كنفرانس آناپولیس سعی كرد یك بار برای همیشه پرونده مناقشه فلسطین و متعاقبا صلح اعراب و رژیم صهیونیستی را ببندد، اما این كنفرانس به دلیل مقاومت حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی با شكست مواجه شد.
محمود عباس: محمود عباس (ابومازن) به عنوان رئیس تشكیلات خودگردان فلسطین نه تنها در دوران برگزاری كنفرانس آناپولیس در سال 2007، بلكه قبل و بعد از آن نیز تلاش زیادی در راستای سازش با رژیم صهیونیستی كرد، اما هر بار از سوی ملت فلسطین و گروه‌های مقاومت، به شدت محكوم شد و مورد شماتت قرار گرفت.
دونالد ترامپ: دونالد ترامپ رئیس‌جمهور فعلی ایالات متحده آمریكا، اصلی‌ترین نقش را در ارائه طرح ننگین «معامله قرن» بر عهده دارد. در این طرح نیز مانند طرح‌های قبل، حق بازگشت فلسطینیان به رسمیت شناخته نشده و قدس شریف نیز به رژیم صهیونیستی تعلق گرفته است.
جرد كوشنر: جرد كوشنر، داماد دونالد ترامپ و مشاور ویژه وی در امور فلسطین و منطقه غرب آسیا محسوب می‌شود. كوشنر از طریق رایزنی‌های مستمر با نتانیاهو و دیگر مقامات رژیم صهیونیستی و فراتر از آن، همراه‌سازی رژیم‌های عربی مرتجع منطقه مانند عربستان سعودی، امارات عربی متحده و بحرین، نقش به‌سزایی در تدوین و رونمایی از طرح معامله قرن ایفا كرده است.
تام كاتن : سناتور تام كاتن - كه آنا پكهام همسرش از عوامل سازمان جاسوسی موساد و خود وی نیز یكی از اصلی‌ترین سناتورهای وابسته به لابی آیپك در ایالات متحده محسوب می‌شود - سعی دارد از طریق نفوذ در كمیته اطلاعاتی سنا و رایزنی با دیگر سناتورهای جمهوریخواه و دموكرات آمریكایی، حمایت مطلق كنگره از این طرح را به دست بیاورد.
محمد بن سلمان : محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی بارها به كوشنر و متعاقبا كاخ سفید به صورت مخفیانه تعهد داده تا زمینه‌سازی لازم در منطقه را برای پذیرش طرح ننگین معامله قرن صورت دهد. با این حال بن سلمان ترجیح داده است فعلا در قبال این طرح مستقیما اظهارنظر نكند تا خشم ملت‌های مسلمان را علیه خود برانگیخته نسازد.
یوسف بن علوی: وزیر خارجه عمان در سال‌های واپسین حضور سلطان قابوس در قدرت، مقدمات ملاقات وی و بنیامین نتانیاهو را در مسقط فراهم ساخت. بن علوی و دولت عمان در برهه فعلی نیز سعی دارند نقش پررنگی را در پروسه عادی‌سازی روابط اعراب و رژیم اشغالگر قدس ایفا كنند.
عبدا... بن زاید : عبدا... بن زاید، وزیر خارجه امارات عربی متحده از مهم‌ترین بازیگران و مهره‌های ایالات متحده در پروسه شكست خورده انعقاد طرح معامله قرن محسوب می‌شود. عبدا... بن زاید طی هفته‌های اخیر، با دو توییت جنجالی؛ یكی در همدردی با رژیم صهیونیستی بر سر ماجرای هولوكاست و دیگری در تایید عادی‌سازی روابط تل‌آویو و كشورهای عربی به استقبال طرح معامله قرن رفته است.
بنیامین نتانیاهو : بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر قدس در بدترین برهه از حیات سیاسی خود سعی دارد با تمسك به طرح معامله قرن برای بقای حداقلی خود در قدرت زمان بخرد. نتانیاهو هم‌اکنون در چهار پرونده فساد مالی در سرزمین‌های اشغالی متهم است. بسیاری از تحلیلگران و حتی آویگدور لیبرمن، متحد سابق نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی معتقدند كه یكی از اهداف ترامپ از ارائه طرح معامله قرن، نجات نتانیاهو از سقوط سیاسی است.
بنی گانتز : رهبر ائتلاف «آبی-سفید» در سرزمین‌های اشغالی، با سفر به ایالات متحده آمریكا و شركت در مراسم رونمایی از طرح معامله قرن سعی كرده به ترامپ اطمینان دهد كه در صورت حضور وی و ائتلاف متبوعش در تل‌آویو و شكست نتانیاهو، خللی در پیگیری طرح معامله قرن به وجود نخواهد آمد و تل‌آویو در این مسیر، هم‌پیمان مطلق كاخ سفید خواهد بود.
حمد بن عیسی آل خلیفه: پادشاه بحرین سعی دارد از همتایان سعودی و اماراتی خود در راستای خوش خدمتی به ترامپ در حمایت از طرح معامله قرن عقب نماند. برخی منابع حدود سه ماه قبل از دیدار محرمانه پادشاه بحرین و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در پایتخت مجارستان خبر دادند كه طی آن طرفین بر تقویت و علنی‌سازی روابط دوجانبه تأكید كرده‌اند.