گفت‌وگو با 8 ایرانی كه ویروس كرونا، آنها را در چین زندانی كرده است
زندگی پشت دیوار چین
قفسه‌های خرید فروشگاه‌ها خالی است، جز چند میوه گران‌قیمت و یك بسته ماهی چیز دیگری دیده نمی‌شود. پرنده در خیابان‌ها پر نمی‌زند و شهر به شهر مردگان می‌ماند. اینها سكانسی از فیلم‌های ژانر وحشت هالیوودی نیست. اینها تصاویری واقعی از شهر قرنطینه شده ووهان است. شهری كه ویروس كرونا پا گذاشته در آن و چشم در چشم مردمش انداخته و دست برده تا راه نفسشان را سد كند. درست است كه ویروس در كشور چشم‌بادامی‌ها متولد شده و حالا به خیلی از كشورهای دیگر هم راه پیدا كرده و هر روز بر فتوحاتش می‌افزاید، اما ایرانی‌های زیادی در كشور یك و نیم میلیاردی چین زندگی می‌كنند. ترس، دلهره، نگرانی، محدودیت در عبور و مرور و کمبود ماسک حرف مشترك همه ایرانی‌هایی است كه در شهرهای مختلف چین زندگی می‌كنند. شرایط برای همه یكسان است چه آنها كه در شهر ووهان قرنطینه شده‌اند و چه آنها كه در شهرهای دیگر با محدودیت‌های ویژه زندگی می‌كنند. تا لحظه نوشتن این گزارش هیچ ایرانی آلوده به ویروس نشده و هنوز دانشجویان و ایرانی‌های ساكن ووهان با وجود رایزنی‌های بین دو كشور، به ایران بازنگشته‌اند. درد دل ایرانی‌ها و ساكنین شهرهای مختلف چین اما فراوان است. آنها ناگفته‌های فراوانی برای گفتن دارند.
مواد غذایی نداریم
مارال_دانشجوی داروسازی - شهر ووهان
تعداد روزها را دقیق به یاد دارد، از بس كه این یازده، دوازده روز به او سخت گذشته است، درست در پنجشنبه دو هفته پیش، قرنطینه شروع شد و حالا او و دیگر دانشجویان ایرانی ساكن در ووهان، در قرنطینه كامل به سر می‌برند.
مارال می‌گوید: «دانشجویانی كه در دانشگاه زندگی می‌كنند، حتی نمی‌توانند از خوابگاه‌شان خارج شوند. تنها یكی، دو ساعت در روز می‌توانند برای خرید بیرون بروند.» برای این چند ساعت خروج هم باید به مسؤولان دانشگاه اطلاع دهند، قبل از خارج شدن، چك و بعد از ورود هم دوباره درجه حرارتشان سنجیده می‌شود. هرچند مارال نه در خوابگاه كه در مجتمع مسكونی زندگی می‌كند، اما او همین سختگیری‌ها را دارد. همه دانشجویان، روزانه باید درباره شرایط جسمی خود به مسؤولان دانشگاه ایمیل بفرستند و از حال خود بگویند. مارال می‌گوید كه مردم تنها برای خرید از خانه خارج می‌شوند. فروشگاه‌هایی كه هیچ چیزی در قفسه‌ها ندارد. او عكس‌هایی را می‌فرستد كه در آن تمام قفسه‌های فروشگاه خالی است و تنها یكی دو میوه گران‌قیمت باقی مانده است. هیچ‌كس اجازه ندارد به چیزی دست بزند و همه مردم به جز این كه از ماسك استفاده می‌كنند، دستكش هم به دست دارند. دانشجوی رشته داروسازی شهر ووهان توضیح می‌دهد كه مردم حتی می‌ترسند به جایی دست بزنند و ماسك‌های ویژه، یعنی ماسك‌های n95 نایاب شده است. او توضیح می‌دهد كه بسیاری از دانشجویانی كه در خوابگاه زندگی می‌كنند، برای تامین مواد غذایی به مشكل خورده‌اند، چراكه قبل از این، آنها از سلف‌های دانشجویی استفاده می‌كردند و حالا اما سلف‌های دانشجویی بسته است. هرچند اگر فروشگاهی هم باز باشد، كسی مواد غذایی تازه خریداری نمی‌كند. مارال توضیح می‌دهد كه همه بیمارستان‌های شهرش پر از ناقلین این ویروس و دولت در حال ساخت بیمارستان‌های مجهز است. نكته مهمی كه مارال و دیگر دانشجویان و ایرانی‌های ووهان منتظر آن هستند و هنوز هم به نتیجه نرسیده، رسیدن هواپیمایی است كه باید برای بردن آنها از طرف دولت، به چین می‌رفت. مارال توضیح می‌دهد: «من خودم حتی بلیت هواپیما داشتم و قرار بود كه به كشور بازگردم، اما اجازه برگشت به من داده نشد.» او توضیح می‌دهد كه اقدامات طرف ایرانی و چینی در حد اخبار باقی مانده است و كسی عملی برای برگرداندن آنها انجام نمی‌دهد. حالا 70 تبعه و دانشجوی ایرانی، گوش به زنگ اخبار هستند و چمدان‌هایشان را بسته‌اند تا یك هواپیما به ووهان برود و آنها را به كشور بازگرداند.
ما جزو اولین كشورها بودیم، اما...
امیرابراهیم ــ دانشجوی پزشكی ــ شهر ووهان
امیرابراهیم از سال 2017، دانشجوی رشته پزشكی در شهر ووهان است. او توضیح می‌دهد: «زمانی كه بیماری شایع شد و تعداد مبتلایان زیر صد نفر بودند، دانشجویان ایرانی، درخواست خروج از شهر را دادند.» به گفته، امیرابراهیم، ایران اولین كشوری بود كه درخواست خروج از چین را عنوان كرد و حالا اما آخرین كشوری است كه هنوز از شهر قرنطینه خارج نشده است. روند درخواست‌ها و تصمیمات درباره بازگشت 80 ایرانی به كشور، خیلی طولانی و سخت بود. در ابتدا سفارت ایران خواست این 80 نفر را به صورت زمینی به كشور بازگرداند؛ اما پاسخ دانشجویانی كه همه پزشك و داروساز هستند، منفی بود، چرا كه خطر این شكل از خروج خیلی بیشتر است. بعد از آن اما سفارت ایران تصمیم گرفت دانشجویان را با گروه عراقی ابتدا به بغداد و بعد به كشور بازگرداند. این تصمیم هم از طرف آنها رد شد. امیرابراهیم می‌گوید: «همه ما 80 نفر سالم هستیم، پزشكان تیم‌مان هر روز علائم و هشدارها را چك می‌كنند اما این شك وجود داشت كه از اتباع عراقی كسی بیمار یا ناقل بیماری باشد و همین، برای مایی كه قرار بود به كشور بازگردیم، خطرناك بود؛ به همین دلیل با این تصمیم مخالفت كردیم.» حالا بسیاری از كشورها مثل فلسطین، یمن، عراق و تركیه اتباع‌شان را خارج كرده‌اند، اما ایرانی‌ها هنوز در قلب بروز ویروس در ووهان محبوس مانده‌اند.
امیرابراهیم می‌گوید حتی پیشنهاد داده‌اند، هزینه‌های رفت‌وآمدشان را هم پرداخت كنند، اما این هم نتوانست آنها را از مهلكه نجات دهد و به كشور بازگردند. این دانشجوی پزشكی البته توضیح می‌دهد، سفارت ایران، كارهای پیشگیرانه‌ای هم برای آنها انجام داده است. در شرایطی كه همه مردم شهر، برای تهیه مواد غذایی، مواد ضدعفونی‌كننده و ماسك در تنگنا هستند، سفارت، برای آنها بسته‌های خوراكی، ماسك، الكل 70 درصد برای ضدعفونی و ویتامینC، فرستاده است. یکی از آخرین خبرهایی كه به آنها رسیده درباره مساله دانشجویانی است كه مشكلات نظام وظیفه داشته‌اند و آن حل شده است و این‌که هواپیما امروز وارد ووهان می‌شود و ساعت 9شب به سمت ایران حرکت می‌کند.
مدیریت مرحله به مرحله
چین‌نگاری_دانشجو_شهر شانگهای
خودش را این طور معرفی می‌كند. این كه در چین دانشجو است و می‌گوید كه به جای اسمش، اسم صفحه مجازی‌اش، چین‌نگاری را منتشر كنیم.
به گفته او، حدود 50نفر در شانگهای، به این ویروس مبتلا شده‌اند. درست است كه شانگهای قرنطینه نیست، اما تدابیر امنیتی و مراقبتی مانند هر شهر دیگری در این شهر هم وجود دارد. «بعد از بروز اولین مورد از ویروس در شهر، رسانه‌ها سریع اطلاع‌رسانی كردند.» حالا به گفته او، همه رسانه‌ها هر روز از روند بیماری در شهر می‌گویند و دولت هم بسته به آمار ابتلای شهروندان به ویروس، دانشگاه‌ها، مدارس و ادارات را تعطیل كرده است و هر روز هم به این تعطیلی‌ها اضافه می‌كند.
او می‌گوید كه اتفاقا دولت سریع در برابر ویروس واكنش نشان داد و با آن مقابله كرد. در شانگهای هم محدودیت رفت‌وآمد وجود دارد. یك روز، سینماها تعطیل شدند، روز بعد، مراكز دیدنی و روز دیگر هم همه مكان‌های پرتردد شهری، تعطیل شدند.
او درباره تعطیلی دانشگاه‌ها می‌گوید: «اغلب دانشجویان در تعطیلات هستند، یا از كشور خارج شده‌اند یا این كه در خوابگاه مانده‌اند، اما طبق آماری كه دارم، بیشتر دانشجویان ایرانی كه در دانشگاه شانگهای درس می‌خوانند، از چین خارج شده‌اند.» او اما به خاطر پایان‌نامه‌اش در چین ماندگار شده است، هرچند كه به خاطر محدودیت رفت‌وآمد، اجازه خارج شدن از شهرش را هم ندارد و تا اطلاع ثانوی باید در این شهر بماند.
قرنطینه خودجوش
كیان_مدیر مدرسه هنری_ شهر پكن
كیان حالا ده سالی می‌شود كه در پكن زندگی می‌كند؛ شهری كه ۲۰۳ نفر از اهالی آن به ویروس كرونا مبتلا شده‌اند. هرچند كه پكن به‌طور رسمی قرنطینه نیست، اما هر كسی اجازه عبور و مرور در هر خیابان و محله‌ای را ندارد. او می‌گوید: «مردم به صورت خودجوش محله‌ها را قرنطینه كرده‌اند و اجازه نمی‌دهند كسی كه در محله‌شان زندگی نمی‌كند، وارد محله شود.»
كیان می‌گوید، سالمندان محله، مسؤول قرنطینه محله هستند و حتی اجازه نمی‌دهند كه ماموران پست رفت‌وآمد كنند. دولت هم هر روز تعطیلات را تمدید می‌كند؛ تعطیلاتی كه از عید باستانی چینی‌ها شروع شده است و تا به امروز ادامه دارد. كیان می‌گوید كه در حال حاضر، دولت چشم‌بادامی‌ها، تا روز 10 فوریه (21 بهمن‌ماه) همه مدارس، دانشگاه و ادارات را تعطیل كرده است. به جز این اما در محله‌ها، هر نیم ساعت یك بار با بلندگو نكات بهداشتی و هشدارهای پیشگیرانه پخش می‌شود.
كیان یك ویدئو می‌فرستد كه در آن یك خانم به چینی به همه گوشزد می‌كند كه حالا وقت شست‌وشوی دست‌هاست و همه باید دست‌هایشان را بشویند. تجمع بیش از سه نفر در خیابان‌ها قدغن است و كسی هم برای ورزش صبحگاهی اجازه ورود به پارك را ندارد. همه شهروندان پكنی باید ماسك به صورت بزنند و بدون ماسك اجازه ورود به خیابان را ندارند. نكته قابل تامل اما، ممنوعیت ورود و خروج در پكن است. هیچ كسی نمی‌تواند به این شهر وارد و خارج شود. به جز این اما كسانی كه بعد از 25 دسامبر (5 دی‌ماه) به پكن وارد شده‌اند باید هر 14 روز یك‌بار خود را به مراكز قانونی معرفی کرده و كارت سلامت دریافت كنند. كیان توضیح می‌دهد: «همه مسافرانی كه در این تاریخ وارد پكن شده‌اند، آزمایش می‌دهند و درجه حرارت بدنشان هم چك می‌شود.» كارت سلامت به كسانی داده می‌شود كه هم درجه حرارت پایینی داشته باشند و هم این كه آزمایش‌ها و معاینات‌شان از نظر پزشك معالج خوب باشد. این مسافران البته اجازه خروج از پكن را ندارند و تا اطلاع ثانوی باید در شهری كه به آن سفر كرده است، بمانند.
روزی 10بار چک می‌شویم
احسان_عضو هیات علمی دانشكده اقتصاد و مدیریت دانشگاه هوافضای نانجینگ _شهر نانجینگ
«تا این لحظه 17 هزار و 336 نفر به ویروس مبتلا شده‌اند. 21هزار نفر نیز به بیماری مشكوك هستند. این ویروس تا به حال، 362 كشته داشته است.» اینها را احسان می‌گوید. احسان در شهر نانجینگ زندگی می‌كند، شهری كه هفت ساعت تا شهر محل شیوع ویروس یعنی ووهان فاصله دارد و تا دو روز پیش، 129 نفر مبتلا بودند و حالا این تعداد بیشتر و به بیش از 202 نفر رسیده است. آماری كه به نظر می‌رسد هر لحظه ممكن است، بیشتر هم بشود. البته احسان تاكید می‌كند اینها آمار كسانی هستند كه به مراكز درمانی مراجعه كرده‌اند، چون افرادی هم هستند كه از ترس به مراكز درمانی مراجعه نمی‌كنند و در خانه خود را زندانی كرده‌اند. او با اشاره به سیستم پزشكی كه در چین حاكم است، می‌گوید: «در اینجا یكی از نكاتی كه آمار بیماری‌ها را دقیق می‌كند، سیستم ثبت بیماری‌هاست، از داروهایی كه استفاده می‌شود، در چه تاریخی و به چه دلایلی، در سیستم‌های دقیقی كه در چین وجود دارد، ثبت می‌شود.» به خاطر همین است كه او تاكید می‌كند آمار دقیق است. او توضیح می‌دهد مانند شهرهای دیگر هم در شهرش، عبور و مرور سخت است، هر كسی اجازه ندارد در خیابان رفت‌وآمد كند. مامورین پلیس ممكن است بعد از ورود به خیابان، چند باری شهروندان را چك كنند تا ببینند تب دارند یا نه. در ورودی فروشگاه‌ها، داروخانه‌ها و حتی ورودی محله‌ها و مجتمع‌های مسكونی هم ماموران، درجه حرارت افراد را چك می‌كنند. احسان می‌گوید: «ممكن است یك شهروند از زمان خروج از منزل تا رسیدن به مقصد، ده بار چك شود.» اتفاقی كه شاید از نظر بسیاری، سخت و باشد، اما احسان تاكید می‌كند: «مردم چین از این موضوع اصلا ناراضی نیستند.» او توضیح می‌دهد مردم با اطمینان از كارهای دولت حمایت می‌كنند و به تمامی هشدارها هم گوش می‌دهند. دولت البته اعتماد شهروندان چینی را جلب كرده است. قرار است در 10، 12 روز، دو بیمارستان مخصوص با تجهیزات كامل ساخته شود و تلویزیون روند این ساخت‌وساز را به صورت 24 ساعته نمایش می‌دهد. به جز این، تدابیر دیگری هم اندیشیده است. احسان می‌گوید: «دولت اعلام كرده است در ماه فوریه (بهمن) از مستاجران اجاره خانه نمی‌گیرد. در ماه‌های مارس و آوریل (اسفند و فروردین) هم مستاجرها می‌توانند اجاره بهای خود را به صورت نیم‌بها پرداخت كنند.»
كلاس‌ها آنلاین برگزار می‌شود
رضا_پژوهشگر در دانشگاه
پلی‌تكنیك هنگ‌كنگ
رضا از همان اول می‌گوید شرایط در هنگ‌كنگ زیاد هم حاد نیست. تا امروز در این شهر، ۱۴نفر از مردم، به ویروس مبتلا شده‌اند، كسانی كه اغلبشان هم مسافر بودند و از شهر ووهان، وارد این شهر شده بودند. بعد از این كه تعداد مبتلایان به سه چهار نفر رسید، دولت هنگ‌كنگ، مدارس پیش‌دبستانی تا دبیرستان را تعطیل كرد. دانشگاه‌ها هم تعطیل شدند و حالا به گفته رضا، كلاس‌ها تا اطلاع ثانوی قرار است به صورت آنلاین برگزار شود. او اما به نكته مهمی اشاره می‌كند، بروز و شیوع ویروس كرونا، باعث شده است چند رویداد مهم ورزشی و همایش بزرگ هم كنسل شود.
رضا با اشاره به شیوع ویروس سارس سال ۲۰۰3 در شرق آسیا كه از چین شروع شد و هنگ‌كنگ را هم بسیار تحت تأثیر قرار داد، می‌گوید: «این تجربه باعث شده است تا دولت و مردم آمادگی همراه با ترس برای مقابله با بیماری را داشته باشند.» به خاطر همین بعد از بروز اولین علائم شیوع بیماری جدید، مردم برای تهیه ماسك به داروخانه‌ها هجوم بردند. اتفاقی كه باعث شد، در همان روزهای اول، ماسك كمیاب شود، درست مانند مواد ضدعفونی‌كننده كه حالا مانند ماسك كمیاب است. این پژوهشگر دانشگاه پلی‌تكنیك هنگ‌كنگ البته توضیح می‌دهد كه تجربه سارس، باعث شد تا مردم هنگ‌كنگ نه‌تنها برای ماسك و مواد ضدعفونی‌كننده كه برای تهیه و ذخیره مواد غذایی هم اقدام كنند تا مواد حیاتی برای یك زندگی احتمالا قرنطینه‌ای را داشته باشند. هرچند رضا تاكید می‌كند كه تا امروز برای تهیه مواد غذایی در شهرش هیچ كمبودی وجود نداشته است. در این میان، البته تهیه سبزیجات كه فروش روزانه دارند، سخت‌تر هم شده است. حالا در هنگ‌كنگ، سبزیجات و میوه‌های تازه، به قیمت‌های بالاتری به فروش می‌رسد. او می‌گوید هرچند دولت كنترل شدیدی در مرز با چین انجام می‌دهد و اعلام كرده برای مسافران و شهروندان ورودی از چین قرنطینه‌ای دو هفته‌ای در نظر گرفته می‌شود، اما گروهی از مردم و فعالان اجتماعی به خصوص كادرهای پزشكی درخواست بستن كامل مرزها را دارند.
زندانی شده‌ایم
آرزو شرفی ــ دانشجوی رشته كارشناسی ارشد مهندسی نرم‌افزار ــ سیچوآن
این رسم چینی‌هاست كه در تعطیلات عیدشان همه به روستاها و شهرهایی كه در آنجا به دنیا آمده‌اند سفر می‌كنند تا به بزرگ‌ترهای فامیل سر بزنند. كاری كه آرزو و همسرش هم انجام دادند. به خاطر همین عید كه شد، با همسرش از شهر محل سكونتش استان جی‌جیانگ شهر ایوو، برای تعطیلات، به شهر لشان می‌روند. رفتن به سفر همان و ماندگار شدن هم همان. حالا، آرزو و همسرش در این شهر، زندانی شده‌اند و اجازه ندارند كه به شهر خودشان بروند. رسیدن به شهر محل سكونت سه روزی زمان می‌برد. مسیری كه از بین شهرهای قرنطینه هم می‌گذرد و عملا ورود و خرج هم به شهرها امكان ندارد. آرزو می‌گوید: «یك هفته است كه حبس خانگی شده‌ایم.» با وجود این كه در لشان، تنها دو نفر به این ویروس مبتلا شده‌اند، اما باز هم هیچ كس اجازه ورود به شهر را ندارد. همه باید ماسك بزنند و همه مراكز دولتی، ادارات، مراكز تجمع مردم، مدارس و دانشگاه‌ها مانند همه شهرهای دیگر چین، بسته است. آرزو توضیح می‌دهد كه تنها، فروشگاه‌ها و داروخانه‌ها باز است. فروشگاه‌هایی كه البته محصولات روز، یعنی میوه و سبزیجات نمی‌فروشند. او توضیح می‌دهد كه داروخانه‌ها دیگر ماسك ندارند، به خاطر همین هم دولت با كشورهایی صحبت كرده تا وارادات ماسك را انجام دهد. آرزو می‌گوید كه ویروس آنچنان هم خطرناك نیست، موردی كه بیش از هر مساله دیگری، مردم را نگران كرده، انتظار و بلاتكلیفی است. به خاطر همین هم مردم فشار روحی خیلی زیادی را تحمل می‌كنند و همین‌هاست كه آرزو و همسرش را اذیت می‌كند.
وصیت‌نامه‌ام را نوشته‌ام
مجید ــ دانشجوی موسیقی
نانجینگ بخش پوكو
«وصیت‌نامه‌ام را هم نوشته‌ام و به سفارتخانه تحویل داده‌ام.» مجید در بخش پوكو در شهر دو قسمتی نانجینگ زندگی می‌كند؛ در جایی كه اولین بروز ویروس هم در آنجا دیده شد. او می‌گوید: «قرنطینه به آن شكل در اینجا وجود ندارد. در اینجا می‌شود به خرید رفت.» اما توضیح می‌دهد كه همه باید ماسك بزنند. مشكل اما اینجاست كه ماسك مانند هر شهر دیگر در بخش پوكو، جزو كالای نایاب به حساب می‌آید. همین باعث شده است تا مردم دست به ابتكار بزنند و با پارچه و نایلون برای خود ماسك‌های مخصوص بسازند. مجید توضیح می‌دهد كه در شهر نانجینگ، صد ایرانی زندگی می‌كنند، كسانی كه برای تعطیلات به خارج از این شهر رفته‌اند و حالا به خاطر محدودیت در عبور و مرور، اجازه ورود به شهرشان را ندارند. مجید توضیح می‌دهد: «ایرانی‌های زیادی هستند كه در شهرهای دیگر، بدون پول مانده‌اند و جایی برای زندگی ندارند.» خودش می‌گوید اگر وضع مالی خوبی داشت، از این شهر می‌رفت و به كشور بازمی‌گشت.
او از یكی از دوستانش می‌گوید كه ممكن است به این ویروس مبتلا شود: «دیروز یكی از ایرانی‌ها به من گفت كه روی سر در مجتمعی كه زندگی می‌كند، یك روبان قرمز زده‌اند، این روبان به این معناست كه شخصی كه به كرونا مبتلاست، در مجتمع ساكن است.» او توضیح می‌دهد كه دوست ایرانی‌اش به شدت ترسیده، چون ممكن است او هم به خاطر تماس یا تنفس به این ویروس مبتلا شود. حالا این دوست ایرانی، باید دو هفته پرتنش و پراضطراب را تحمل كند تا ببیند كه به ویروس مبتلا شده است یا خیر.
مارال_دانشجوی داروسازی - شهر ووهان
تعداد روزها را دقیق به یاد دارد، از بس كه این یازده، دوازده روز به او سخت گذشته است، درست در پنجشنبه دو هفته پیش، قرنطینه شروع شد و حالا او و دیگر دانشجویان ایرانی ساكن در ووهان، در قرنطینه كامل به سر می‌برند.
مارال می‌گوید: «دانشجویانی كه در دانشگاه زندگی می‌كنند، حتی نمی‌توانند از خوابگاه‌شان خارج شوند. تنها یكی، دو ساعت در روز می‌توانند برای خرید بیرون بروند.» برای این چند ساعت خروج هم باید به مسؤولان دانشگاه اطلاع دهند، قبل از خارج شدن، چك و بعد از ورود هم دوباره درجه حرارتشان سنجیده می‌شود. هرچند مارال نه در خوابگاه كه در مجتمع مسكونی زندگی می‌كند، اما او همین سختگیری‌ها را دارد. همه دانشجویان، روزانه باید درباره شرایط جسمی خود به مسؤولان دانشگاه ایمیل بفرستند و از حال خود بگویند. مارال می‌گوید كه مردم تنها برای خرید از خانه خارج می‌شوند. فروشگاه‌هایی كه هیچ چیزی در قفسه‌ها ندارد. او عكس‌هایی را می‌فرستد كه در آن تمام قفسه‌های فروشگاه خالی است و تنها یكی دو میوه گران‌قیمت باقی مانده است. هیچ‌كس اجازه ندارد به چیزی دست بزند و همه مردم به جز این كه از ماسك استفاده می‌كنند، دستكش هم به دست دارند. دانشجوی رشته داروسازی شهر ووهان توضیح می‌دهد كه مردم حتی می‌ترسند به جایی دست بزنند و ماسك‌های ویژه، یعنی ماسك‌های n95 نایاب شده است. او توضیح می‌دهد كه بسیاری از دانشجویانی كه در خوابگاه زندگی می‌كنند، برای تامین مواد غذایی به مشكل خورده‌اند، چراكه قبل از این، آنها از سلف‌های دانشجویی استفاده می‌كردند و حالا اما سلف‌های دانشجویی بسته است. هرچند اگر فروشگاهی هم باز باشد، كسی مواد غذایی تازه خریداری نمی‌كند. مارال توضیح می‌دهد كه همه بیمارستان‌های شهرش پر از ناقلین این ویروس و دولت در حال ساخت بیمارستان‌های مجهز است. نكته مهمی كه مارال و دیگر دانشجویان و ایرانی‌های ووهان منتظر آن هستند و هنوز هم به نتیجه نرسیده، رسیدن هواپیمایی است كه باید برای بردن آنها از طرف دولت، به چین می‌رفت. مارال توضیح می‌دهد: «من خودم حتی بلیت هواپیما داشتم و قرار بود كه به كشور بازگردم، اما اجازه برگشت به من داده نشد.» او توضیح می‌دهد كه اقدامات طرف ایرانی و چینی در حد اخبار باقی مانده است و كسی عملی برای برگرداندن آنها انجام نمی‌دهد. حالا 70 تبعه و دانشجوی ایرانی، گوش به زنگ اخبار هستند و چمدان‌هایشان را بسته‌اند تا یك هواپیما به ووهان برود و آنها را به كشور بازگرداند.
ما جزو اولین كشورها بودیم، اما...
امیرابراهیم ــ دانشجوی پزشكی ــ شهر ووهان
امیرابراهیم از سال 2017، دانشجوی رشته پزشكی در شهر ووهان است. او توضیح می‌دهد: «زمانی كه بیماری شایع شد و تعداد مبتلایان زیر صد نفر بودند، دانشجویان ایرانی، درخواست خروج از شهر را دادند.» به گفته، امیرابراهیم، ایران اولین كشوری بود كه درخواست خروج از چین را عنوان كرد و حالا اما آخرین كشوری است كه هنوز از شهر قرنطینه خارج نشده است. روند درخواست‌ها و تصمیمات درباره بازگشت 80 ایرانی به كشور، خیلی طولانی و سخت بود. در ابتدا سفارت ایران خواست این 80 نفر را به صورت زمینی به كشور بازگرداند؛ اما پاسخ دانشجویانی كه همه پزشك و داروساز هستند، منفی بود، چرا كه خطر این شكل از خروج خیلی بیشتر است. بعد از آن اما سفارت ایران تصمیم گرفت دانشجویان را با گروه عراقی ابتدا به بغداد و بعد به كشور بازگرداند. این تصمیم هم از طرف آنها رد شد. امیرابراهیم می‌گوید: «همه ما 80 نفر سالم هستیم، پزشكان تیم‌مان هر روز علائم و هشدارها را چك می‌كنند اما این شك وجود داشت كه از اتباع عراقی كسی بیمار یا ناقل بیماری باشد و همین، برای مایی كه قرار بود به كشور بازگردیم، خطرناك بود؛ به همین دلیل با این تصمیم مخالفت كردیم.» حالا بسیاری از كشورها مثل فلسطین، یمن، عراق و تركیه اتباع‌شان را خارج كرده‌اند، اما ایرانی‌ها هنوز در قلب بروز ویروس در ووهان محبوس مانده‌اند.
امیرابراهیم می‌گوید حتی پیشنهاد داده‌اند، هزینه‌های رفت‌وآمدشان را هم پرداخت كنند، اما این هم نتوانست آنها را از مهلكه نجات دهد و به كشور بازگردند. این دانشجوی پزشكی البته توضیح می‌دهد، سفارت ایران، كارهای پیشگیرانه‌ای هم برای آنها انجام داده است. در شرایطی كه همه مردم شهر، برای تهیه مواد غذایی، مواد ضدعفونی‌كننده و ماسك در تنگنا هستند، سفارت، برای آنها بسته‌های خوراكی، ماسك، الكل 70 درصد برای ضدعفونی و ویتامینC، فرستاده است. یکی از آخرین خبرهایی كه به آنها رسیده درباره مساله دانشجویانی است كه مشكلات نظام وظیفه داشته‌اند و آن حل شده است و این‌که هواپیما امروز وارد ووهان می‌شود و ساعت 9شب به سمت ایران حرکت می‌کند.
مدیریت مرحله به مرحله
چین‌نگاری_دانشجو_شهر شانگهای
خودش را این طور معرفی می‌كند. این كه در چین دانشجو است و می‌گوید كه به جای اسمش، اسم صفحه مجازی‌اش، چین‌نگاری را منتشر كنیم.
به گفته او، حدود 50نفر در شانگهای، به این ویروس مبتلا شده‌اند. درست است كه شانگهای قرنطینه نیست، اما تدابیر امنیتی و مراقبتی مانند هر شهر دیگری در این شهر هم وجود دارد. «بعد از بروز اولین مورد از ویروس در شهر، رسانه‌ها سریع اطلاع‌رسانی كردند.» حالا به گفته او، همه رسانه‌ها هر روز از روند بیماری در شهر می‌گویند و دولت هم بسته به آمار ابتلای شهروندان به ویروس، دانشگاه‌ها، مدارس و ادارات را تعطیل كرده است و هر روز هم به این تعطیلی‌ها اضافه می‌كند.
او می‌گوید كه اتفاقا دولت سریع در برابر ویروس واكنش نشان داد و با آن مقابله كرد. در شانگهای هم محدودیت رفت‌وآمد وجود دارد. یك روز، سینماها تعطیل شدند، روز بعد، مراكز دیدنی و روز دیگر هم همه مكان‌های پرتردد شهری، تعطیل شدند.
او درباره تعطیلی دانشگاه‌ها می‌گوید: «اغلب دانشجویان در تعطیلات هستند، یا از كشور خارج شده‌اند یا این كه در خوابگاه مانده‌اند، اما طبق آماری كه دارم، بیشتر دانشجویان ایرانی كه در دانشگاه شانگهای درس می‌خوانند، از چین خارج شده‌اند.» او اما به خاطر پایان‌نامه‌اش در چین ماندگار شده است، هرچند كه به خاطر محدودیت رفت‌وآمد، اجازه خارج شدن از شهرش را هم ندارد و تا اطلاع ثانوی باید در این شهر بماند.
قرنطینه خودجوش
كیان_مدیر مدرسه هنری_ شهر پكن
كیان حالا ده سالی می‌شود كه در پكن زندگی می‌كند؛ شهری كه ۲۰۳ نفر از اهالی آن به ویروس كرونا مبتلا شده‌اند. هرچند كه پكن به‌طور رسمی قرنطینه نیست، اما هر كسی اجازه عبور و مرور در هر خیابان و محله‌ای را ندارد. او می‌گوید: «مردم به صورت خودجوش محله‌ها را قرنطینه كرده‌اند و اجازه نمی‌دهند كسی كه در محله‌شان زندگی نمی‌كند، وارد محله شود.»
كیان می‌گوید، سالمندان محله، مسؤول قرنطینه محله هستند و حتی اجازه نمی‌دهند كه ماموران پست رفت‌وآمد كنند. دولت هم هر روز تعطیلات را تمدید می‌كند؛ تعطیلاتی كه از عید باستانی چینی‌ها شروع شده است و تا به امروز ادامه دارد. كیان می‌گوید كه در حال حاضر، دولت چشم‌بادامی‌ها، تا روز 10 فوریه (21 بهمن‌ماه) همه مدارس، دانشگاه و ادارات را تعطیل كرده است. به جز این اما در محله‌ها، هر نیم ساعت یك بار با بلندگو نكات بهداشتی و هشدارهای پیشگیرانه پخش می‌شود.
كیان یك ویدئو می‌فرستد كه در آن یك خانم به چینی به همه گوشزد می‌كند كه حالا وقت شست‌وشوی دست‌هاست و همه باید دست‌هایشان را بشویند. تجمع بیش از سه نفر در خیابان‌ها قدغن است و كسی هم برای ورزش صبحگاهی اجازه ورود به پارك را ندارد. همه شهروندان پكنی باید ماسك به صورت بزنند و بدون ماسك اجازه ورود به خیابان را ندارند. نكته قابل تامل اما، ممنوعیت ورود و خروج در پكن است. هیچ كسی نمی‌تواند به این شهر وارد و خارج شود. به جز این اما كسانی كه بعد از 25 دسامبر (5 دی‌ماه) به پكن وارد شده‌اند باید هر 14 روز یك‌بار خود را به مراكز قانونی معرفی کرده و كارت سلامت دریافت كنند. كیان توضیح می‌دهد: «همه مسافرانی كه در این تاریخ وارد پكن شده‌اند، آزمایش می‌دهند و درجه حرارت بدنشان هم چك می‌شود.» كارت سلامت به كسانی داده می‌شود كه هم درجه حرارت پایینی داشته باشند و هم این كه آزمایش‌ها و معاینات‌شان از نظر پزشك معالج خوب باشد. این مسافران البته اجازه خروج از پكن را ندارند و تا اطلاع ثانوی باید در شهری كه به آن سفر كرده است، بمانند.
روزی 10بار چک می‌شویم
احسان_عضو هیات علمی دانشكده اقتصاد و مدیریت دانشگاه هوافضای نانجینگ _شهر نانجینگ
«تا این لحظه 17 هزار و 336 نفر به ویروس مبتلا شده‌اند. 21هزار نفر نیز به بیماری مشكوك هستند. این ویروس تا به حال، 362 كشته داشته است.» اینها را احسان می‌گوید. احسان در شهر نانجینگ زندگی می‌كند، شهری كه هفت ساعت تا شهر محل شیوع ویروس یعنی ووهان فاصله دارد و تا دو روز پیش، 129 نفر مبتلا بودند و حالا این تعداد بیشتر و به بیش از 202 نفر رسیده است. آماری كه به نظر می‌رسد هر لحظه ممكن است، بیشتر هم بشود. البته احسان تاكید می‌كند اینها آمار كسانی هستند كه به مراكز درمانی مراجعه كرده‌اند، چون افرادی هم هستند كه از ترس به مراكز درمانی مراجعه نمی‌كنند و در خانه خود را زندانی كرده‌اند. او با اشاره به سیستم پزشكی كه در چین حاكم است، می‌گوید: «در اینجا یكی از نكاتی كه آمار بیماری‌ها را دقیق می‌كند، سیستم ثبت بیماری‌هاست، از داروهایی كه استفاده می‌شود، در چه تاریخی و به چه دلایلی، در سیستم‌های دقیقی كه در چین وجود دارد، ثبت می‌شود.» به خاطر همین است كه او تاكید می‌كند آمار دقیق است. او توضیح می‌دهد مانند شهرهای دیگر هم در شهرش، عبور و مرور سخت است، هر كسی اجازه ندارد در خیابان رفت‌وآمد كند. مامورین پلیس ممكن است بعد از ورود به خیابان، چند باری شهروندان را چك كنند تا ببینند تب دارند یا نه. در ورودی فروشگاه‌ها، داروخانه‌ها و حتی ورودی محله‌ها و مجتمع‌های مسكونی هم ماموران، درجه حرارت افراد را چك می‌كنند. احسان می‌گوید: «ممكن است یك شهروند از زمان خروج از منزل تا رسیدن به مقصد، ده بار چك شود.» اتفاقی كه شاید از نظر بسیاری، سخت و باشد، اما احسان تاكید می‌كند: «مردم چین از این موضوع اصلا ناراضی نیستند.» او توضیح می‌دهد مردم با اطمینان از كارهای دولت حمایت می‌كنند و به تمامی هشدارها هم گوش می‌دهند. دولت البته اعتماد شهروندان چینی را جلب كرده است. قرار است در 10، 12 روز، دو بیمارستان مخصوص با تجهیزات كامل ساخته شود و تلویزیون روند این ساخت‌وساز را به صورت 24 ساعته نمایش می‌دهد. به جز این، تدابیر دیگری هم اندیشیده است. احسان می‌گوید: «دولت اعلام كرده است در ماه فوریه (بهمن) از مستاجران اجاره خانه نمی‌گیرد. در ماه‌های مارس و آوریل (اسفند و فروردین) هم مستاجرها می‌توانند اجاره بهای خود را به صورت نیم‌بها پرداخت كنند.»
كلاس‌ها آنلاین برگزار می‌شود
رضا_پژوهشگر در دانشگاه
پلی‌تكنیك هنگ‌كنگ
رضا از همان اول می‌گوید شرایط در هنگ‌كنگ زیاد هم حاد نیست. تا امروز در این شهر، ۱۴نفر از مردم، به ویروس مبتلا شده‌اند، كسانی كه اغلبشان هم مسافر بودند و از شهر ووهان، وارد این شهر شده بودند. بعد از این كه تعداد مبتلایان به سه چهار نفر رسید، دولت هنگ‌كنگ، مدارس پیش‌دبستانی تا دبیرستان را تعطیل كرد. دانشگاه‌ها هم تعطیل شدند و حالا به گفته رضا، كلاس‌ها تا اطلاع ثانوی قرار است به صورت آنلاین برگزار شود. او اما به نكته مهمی اشاره می‌كند، بروز و شیوع ویروس كرونا، باعث شده است چند رویداد مهم ورزشی و همایش بزرگ هم كنسل شود.
رضا با اشاره به شیوع ویروس سارس سال ۲۰۰3 در شرق آسیا كه از چین شروع شد و هنگ‌كنگ را هم بسیار تحت تأثیر قرار داد، می‌گوید: «این تجربه باعث شده است تا دولت و مردم آمادگی همراه با ترس برای مقابله با بیماری را داشته باشند.» به خاطر همین بعد از بروز اولین علائم شیوع بیماری جدید، مردم برای تهیه ماسك به داروخانه‌ها هجوم بردند. اتفاقی كه باعث شد، در همان روزهای اول، ماسك كمیاب شود، درست مانند مواد ضدعفونی‌كننده كه حالا مانند ماسك كمیاب است. این پژوهشگر دانشگاه پلی‌تكنیك هنگ‌كنگ البته توضیح می‌دهد كه تجربه سارس، باعث شد تا مردم هنگ‌كنگ نه‌تنها برای ماسك و مواد ضدعفونی‌كننده كه برای تهیه و ذخیره مواد غذایی هم اقدام كنند تا مواد حیاتی برای یك زندگی احتمالا قرنطینه‌ای را داشته باشند. هرچند رضا تاكید می‌كند كه تا امروز برای تهیه مواد غذایی در شهرش هیچ كمبودی وجود نداشته است. در این میان، البته تهیه سبزیجات كه فروش روزانه دارند، سخت‌تر هم شده است. حالا در هنگ‌كنگ، سبزیجات و میوه‌های تازه، به قیمت‌های بالاتری به فروش می‌رسد. او می‌گوید هرچند دولت كنترل شدیدی در مرز با چین انجام می‌دهد و اعلام كرده برای مسافران و شهروندان ورودی از چین قرنطینه‌ای دو هفته‌ای در نظر گرفته می‌شود، اما گروهی از مردم و فعالان اجتماعی به خصوص كادرهای پزشكی درخواست بستن كامل مرزها را دارند.
زندانی شده‌ایم
آرزو شرفی ــ دانشجوی رشته كارشناسی ارشد مهندسی نرم‌افزار ــ سیچوآن
این رسم چینی‌هاست كه در تعطیلات عیدشان همه به روستاها و شهرهایی كه در آنجا به دنیا آمده‌اند سفر می‌كنند تا به بزرگ‌ترهای فامیل سر بزنند. كاری كه آرزو و همسرش هم انجام دادند. به خاطر همین عید كه شد، با همسرش از شهر محل سكونتش استان جی‌جیانگ شهر ایوو، برای تعطیلات، به شهر لشان می‌روند. رفتن به سفر همان و ماندگار شدن هم همان. حالا، آرزو و همسرش در این شهر، زندانی شده‌اند و اجازه ندارند كه به شهر خودشان بروند. رسیدن به شهر محل سكونت سه روزی زمان می‌برد. مسیری كه از بین شهرهای قرنطینه هم می‌گذرد و عملا ورود و خرج هم به شهرها امكان ندارد. آرزو می‌گوید: «یك هفته است كه حبس خانگی شده‌ایم.» با وجود این كه در لشان، تنها دو نفر به این ویروس مبتلا شده‌اند، اما باز هم هیچ كس اجازه ورود به شهر را ندارد. همه باید ماسك بزنند و همه مراكز دولتی، ادارات، مراكز تجمع مردم، مدارس و دانشگاه‌ها مانند همه شهرهای دیگر چین، بسته است. آرزو توضیح می‌دهد كه تنها، فروشگاه‌ها و داروخانه‌ها باز است. فروشگاه‌هایی كه البته محصولات روز، یعنی میوه و سبزیجات نمی‌فروشند. او توضیح می‌دهد كه داروخانه‌ها دیگر ماسك ندارند، به خاطر همین هم دولت با كشورهایی صحبت كرده تا وارادات ماسك را انجام دهد. آرزو می‌گوید كه ویروس آنچنان هم خطرناك نیست، موردی كه بیش از هر مساله دیگری، مردم را نگران كرده، انتظار و بلاتكلیفی است. به خاطر همین هم مردم فشار روحی خیلی زیادی را تحمل می‌كنند و همین‌هاست كه آرزو و همسرش را اذیت می‌كند.
وصیت‌نامه‌ام را نوشته‌ام
مجید ــ دانشجوی موسیقی
نانجینگ بخش پوكو
«وصیت‌نامه‌ام را هم نوشته‌ام و به سفارتخانه تحویل داده‌ام.» مجید در بخش پوكو در شهر دو قسمتی نانجینگ زندگی می‌كند؛ در جایی كه اولین بروز ویروس هم در آنجا دیده شد. او می‌گوید: «قرنطینه به آن شكل در اینجا وجود ندارد. در اینجا می‌شود به خرید رفت.» اما توضیح می‌دهد كه همه باید ماسك بزنند. مشكل اما اینجاست كه ماسك مانند هر شهر دیگر در بخش پوكو، جزو كالای نایاب به حساب می‌آید. همین باعث شده است تا مردم دست به ابتكار بزنند و با پارچه و نایلون برای خود ماسك‌های مخصوص بسازند. مجید توضیح می‌دهد كه در شهر نانجینگ، صد ایرانی زندگی می‌كنند، كسانی كه برای تعطیلات به خارج از این شهر رفته‌اند و حالا به خاطر محدودیت در عبور و مرور، اجازه ورود به شهرشان را ندارند. مجید توضیح می‌دهد: «ایرانی‌های زیادی هستند كه در شهرهای دیگر، بدون پول مانده‌اند و جایی برای زندگی ندارند.» خودش می‌گوید اگر وضع مالی خوبی داشت، از این شهر می‌رفت و به كشور بازمی‌گشت.
او از یكی از دوستانش می‌گوید كه ممكن است به این ویروس مبتلا شود: «دیروز یكی از ایرانی‌ها به من گفت كه روی سر در مجتمعی كه زندگی می‌كند، یك روبان قرمز زده‌اند، این روبان به این معناست كه شخصی كه به كرونا مبتلاست، در مجتمع ساكن است.» او توضیح می‌دهد كه دوست ایرانی‌اش به شدت ترسیده، چون ممكن است او هم به خاطر تماس یا تنفس به این ویروس مبتلا شود. حالا این دوست ایرانی، باید دو هفته پرتنش و پراضطراب را تحمل كند تا ببیند كه به ویروس مبتلا شده است یا خیر.