درباره ویروس كرونا در كشور ، جدی گرفتن نشانه‌های اضطراب كودكان و نوجوانان و نحوه مواجهه با آن
این درد مشترك
چند روزی از شیوع ویروس كرونا در بسیاری از شهرهای كشور می‌گذرد. در این بین كه بسیاری از بزرگسالان هم نگرانند، لزوم توجه به كودكان و نوجوانان و جدی گرفتن آسیب روانی محتمل بر آنها و چگونگی توضیح اخبار برایشان بیش از پیش مهم است. فراموش نكنیم كه هر اندازه اضطراب بزرگ‌ترها بیشتر باشد، وسعت آسیب روانی ایجاد شده و ترمیم آن برای كودكان و نوجوانان می‌تواند دشوارتر شود. چنین حوادثی، كودكان را دچار ترس، سردرگمی و ناامنی خواهد كرد. احتمال دارد كودك خودش عملا در بحران قرار گرفته باشد یا این‌كه صرفا آن را از طریق تلویزیون مشاهده كرده یا از صحبت‌های دیگران متوجه آن شود. والدین و مربیان باید بدانند كه در صورت بروز واكنش از سوی این كودكان چه باید بكنند. كودكان ممكن است با ترس، غم و اندوه یا مشكلات رفتاری به حادثه واكنش نشان دهند و بازگشت به الگوهای رفتاری بچگانه (ازجمله شب ادراری، مشكلات خواب و اضطراب جدایی) را داشته باشند. نوجوانان ممكن است دچار خشم، پرخاشگری، مشكلات درسی یا گوشه‌گیری شوند.
عطیه رضایی / روان‌شناس بالینی
ایجاد فرصت برای تخلیه هیجانی، یافتن راه‌حل‌های سازگاری با ابعاد بیماری، شیوه‌های حل مساله، آگاه‌سازی و استفاده از ساختارهای حمایتی به‌ویژه برای كودكان و نوجوانان، از جمله مهم‌ترین راهبردهای مداخله‌ای برای این قشر حساس به آسیب و اخبار كروناست. از كودكان باید در برابر این حجم از اخبار ناگوار حمایت شود تا بتوانند با بیماری نوظهوری كه رخ داده روبه‌رو شوند. یك كودك می‌تواند به شدت تحت تاثیر اخبار ناگوار باشد، اما احساسات و هیجاناتش را پنهان كند تا قوی و شجاع به نظر برسد. بزرگ‌ترها به مواجهه با اخبار ناراحت‌كننده عادت می‌كنند، اما كودكان قادر به این كار نیستند و این وظیفه بزرگ‌ترهاست كه درباره نگرانی‌های برآمده از اخبار این بیماری با آنها حرف بزنند و در مدیریت نگرانی‌ها به آنها كمك كنند. به‌طور كلی بزرگ‌ترها باید از تماشای اخبار و تحلیل آن همراه با بچه‌ها پرهیز كرده و در صورت امكان، خودشان درباره رویداد و اتفاق بیماری كرونا كه در اخبار تكرار می‌شود و جامعه را درگیر می‌كند، با نوجوان‌ها و كودكان بالای هفت سال صحبت كنند. به این ترتیب به عنوان والدین میزان اطلاعاتی را كه در اختیار آنها قرار می‌گیرد كنترل كرده و از ترس و نگرانی آنها كم كنند. البته در ارتباط با كودكان كوچك‌تر باید اطلاعات گفته شده متناسب با سن و میزان درك آنها از جهان پیرامون باشد. شروع گفت‌وگو باید از طرف والدین باشد تا احساس امنیت را به كودك و نوجوان بدهد.
به صورت كلی باید مكالمه با كودك به این صورت باشد كه چه‌چیزی درباره این بیماری می‌داند، اطلاعاتش را از كجا به دست آورده، نظر خودش درباره ماجرا چیست و آن را چطور فهمیده. به احتمال زیاد درك آنها از موضوع و تصورات‌شان ترسناك و اغراق‌آمیزتر از واقعیت است. باید به دقت به حرف‌های آنها گوش داد و پرسید كه چه سؤال‌ها یا نگرانی‌هایی درباره بیماری كرونا دارند. از فرض و گمانه‌زنی درباره اتفاق‌های آینده و مرگ و میر بیماری كرونا پرهیز كنید. همچنین به فرزندتان یادآور شوید كه كنارشان هستید و احساس ترس در چنین موقعیت‌هایی طبیعی است و نباید بابت این احساس خجالت كشید.
صحبت کردن با کودکان زیر 7سال
نكته بسیار مهم این است كه باید بچه‌های زیر هفت سال را به‌كل از اخبار رادیو و تلویزیون و شبكه‌های خبری دور نگه داشت. اگر اخبار را از تلویزیون دنبال می‌كنید، آن را دور از دسترس كودكان این گروه سنی نگاه دارید. تماشای تصاویر بیمارستان‌ها و بازار داغ شایعات برای كودكان زیر هفت سال بسیار ترسناك‌تر از آن است كه ما فكر می‌كنیم. اگر كنجكاوی می‌كنند بهترین راه این است كه این اطلاعات را از طریق صحبت به آنها منتقل دهیم. كودكان در این سن نیاز بیشتری به احساس امنیت دارند و درباره از دست دادن پدر و مادرشان نگران می‌شوند. ترس‌ها و نگرانی‌های آنها را بی‌اهمیت جلوه ندهید. به رسمیت شناختن این ترس‌ها مهم‌ترین قدم برای مدیریت اضطراب‌شان است.
صحبت با كودكان 8 تا ۱۲ سال
در صحبت با كودكان هشت تا ۱۲ سال باید بلوغ ذهنی، رشد عاطفی و ویژگی‌های روحی و حساسیت آنها و شرایط بلوغ را در نظر گرفت. بسیاری از كودكان این سن می‌توانند به لحاظ روانی از پس گفت‌وگو درباره اتفاق‌های دلهره‌آور و اخبار بد بیماری كرونا بر آیند، اما به طور كلی باید دیدن شبكه‌های خبری را در آنها محدود كرد و در حضورشان درباره اخبار و تحلیل‌های بیماری كرونا بحث و تحلیل نكرد چون بیشتر به احساس ناامنی در آنها دامن می‌زند و این‌طور احساس می‌كنند كه خطری جدی و نزدیك آنها را تهدید می‌كند. در این موقعیت‌های بحرانی و غیرعادی بچه‌ها مثل بانك همه‌چیز را در خود ذخیره می‌كنند و هر واكنش یا اظهار نظر شما آجری از اضطراب یا نگرانی را در آنها به وجود خواهد آورد.
صحبت کردن با نوجوانان
نوجوان‌ها را نمی‌توان به راحتی خردسالان از قرار گرفتن در معرض اخبار بیماری كرونا باز داشت. بهترین كار این است كه منابع خبری را كنترل شده در اختیارشان قرار دهید و مطمئن باشید اخبار را از رسانه‌هایی دنبال می‌كنند كه شایعات را پخش نمی‌كنند. ضمنا اجازه ندهید اخبار و رسانه‌ها به‌طور مستمر در خانه شما پخش شود و بخش عمده وقت آنها به شنیدن یا در معرض اخبار بودن بگذرد. چون نوجوانان اخبار را از طریق رسانه‌های اجتماعی دنبال می‌كنند و احتمال مواجهه با محتوای ناخوشایند به مراتب بیش از رسانه‌های رسمی است، حتما هنگام تماشای اخبار یا تحلیل‌ها فرزندتان را همراهی كنید و كنجكاوی آنها برای اطلاعات بیشتر یا با خبر شدن از گمانه‌زنی‌ها درباره پیامدهای بیماری كرونا را به رسمیت بشناسید. به آنها كمك كنید بدانند فعلا برای بهبود شرایط كاری از دست‌مان ساخته نیست و مواجه شدن با این حجم از اخبار و تحلیل‌ها فقط باعث اضطراب می‌شود. بنابراین باید اخبار را سنجیده‌تر دنبال كنیم و خود را در معرض بمباران اطلاعاتی قرار ندهیم.
مراقبت از خودتان را فراموش نكنید
فقط بچه‌ها نیستند كه از دیدن و شنیدن مداوم اخبار بیماری كرونا آسیب می‌بینند. افراد بزرگسال هم در این شرایط نیاز به مراقبت و حمایت دارند. چون معمولا والدین و معلمان در این شرایط به حدی نگران و آزرده‌خاطر هستند كه نمی‌توانند منبع آرامش برای فرزندان یا شاگردان‌شان باشند. یك راه‌حل مهم این است كه غرق در اخبار بد و بدتر از آن گفت‌وگو با دوستان، خانواده و اطرافیان درباره این موضوع نشد و به شایعات دامن نزد. چون این گفت‌وگوهای مستمر و اغلب بی‌نتیجه برای كشف علت وقوع بیماری به حل موضوع كمك نمی‌كند و فقط نگرانی‌ها را عمیق‌تر و شدیدتر می‌كند. بنابراین، در جمع‌های خانوادگی به‌جای تحلیل و بحث و گفت‌وگو فعالیت‌های دیگری را جایگزین كنید و با خانواده و كسانی كه با آنها احساس صمیمیت می‌كنید وقت بگذرانید و برنامه‌های جمعی بگذارید. وقت‌گذرانی با نزدیكان احساس امنیت و رضایت را افزایش می‌دهد. احساس خشم و غم خود را در مواجهه با اتفاق‌های ناگوار پیش آمده به رسمیت بشناسید و راه‌های بیان مؤثر احساسات را یاد بگیرید.
به صورت كلی باید مكالمه با كودك به این صورت باشد كه چه‌چیزی درباره این بیماری می‌داند، اطلاعاتش را از كجا به دست آورده، نظر خودش درباره ماجرا چیست و آن را چطور فهمیده. به احتمال زیاد درك آنها از موضوع و تصورات‌شان ترسناك و اغراق‌آمیزتر از واقعیت است. باید به دقت به حرف‌های آنها گوش داد و پرسید كه چه سؤال‌ها یا نگرانی‌هایی درباره بیماری كرونا دارند. از فرض و گمانه‌زنی درباره اتفاق‌های آینده و مرگ و میر بیماری كرونا پرهیز كنید. همچنین به فرزندتان یادآور شوید كه كنارشان هستید و احساس ترس در چنین موقعیت‌هایی طبیعی است و نباید بابت این احساس خجالت كشید.
صحبت کردن با کودکان زیر 7سال
نكته بسیار مهم این است كه باید بچه‌های زیر هفت سال را به‌كل از اخبار رادیو و تلویزیون و شبكه‌های خبری دور نگه داشت. اگر اخبار را از تلویزیون دنبال می‌كنید، آن را دور از دسترس كودكان این گروه سنی نگاه دارید. تماشای تصاویر بیمارستان‌ها و بازار داغ شایعات برای كودكان زیر هفت سال بسیار ترسناك‌تر از آن است كه ما فكر می‌كنیم. اگر كنجكاوی می‌كنند بهترین راه این است كه این اطلاعات را از طریق صحبت به آنها منتقل دهیم. كودكان در این سن نیاز بیشتری به احساس امنیت دارند و درباره از دست دادن پدر و مادرشان نگران می‌شوند. ترس‌ها و نگرانی‌های آنها را بی‌اهمیت جلوه ندهید. به رسمیت شناختن این ترس‌ها مهم‌ترین قدم برای مدیریت اضطراب‌شان است.
صحبت با كودكان 8 تا ۱۲ سال
در صحبت با كودكان هشت تا ۱۲ سال باید بلوغ ذهنی، رشد عاطفی و ویژگی‌های روحی و حساسیت آنها و شرایط بلوغ را در نظر گرفت. بسیاری از كودكان این سن می‌توانند به لحاظ روانی از پس گفت‌وگو درباره اتفاق‌های دلهره‌آور و اخبار بد بیماری كرونا بر آیند، اما به طور كلی باید دیدن شبكه‌های خبری را در آنها محدود كرد و در حضورشان درباره اخبار و تحلیل‌های بیماری كرونا بحث و تحلیل نكرد چون بیشتر به احساس ناامنی در آنها دامن می‌زند و این‌طور احساس می‌كنند كه خطری جدی و نزدیك آنها را تهدید می‌كند. در این موقعیت‌های بحرانی و غیرعادی بچه‌ها مثل بانك همه‌چیز را در خود ذخیره می‌كنند و هر واكنش یا اظهار نظر شما آجری از اضطراب یا نگرانی را در آنها به وجود خواهد آورد.
صحبت کردن با نوجوانان
نوجوان‌ها را نمی‌توان به راحتی خردسالان از قرار گرفتن در معرض اخبار بیماری كرونا باز داشت. بهترین كار این است كه منابع خبری را كنترل شده در اختیارشان قرار دهید و مطمئن باشید اخبار را از رسانه‌هایی دنبال می‌كنند كه شایعات را پخش نمی‌كنند. ضمنا اجازه ندهید اخبار و رسانه‌ها به‌طور مستمر در خانه شما پخش شود و بخش عمده وقت آنها به شنیدن یا در معرض اخبار بودن بگذرد. چون نوجوانان اخبار را از طریق رسانه‌های اجتماعی دنبال می‌كنند و احتمال مواجهه با محتوای ناخوشایند به مراتب بیش از رسانه‌های رسمی است، حتما هنگام تماشای اخبار یا تحلیل‌ها فرزندتان را همراهی كنید و كنجكاوی آنها برای اطلاعات بیشتر یا با خبر شدن از گمانه‌زنی‌ها درباره پیامدهای بیماری كرونا را به رسمیت بشناسید. به آنها كمك كنید بدانند فعلا برای بهبود شرایط كاری از دست‌مان ساخته نیست و مواجه شدن با این حجم از اخبار و تحلیل‌ها فقط باعث اضطراب می‌شود. بنابراین باید اخبار را سنجیده‌تر دنبال كنیم و خود را در معرض بمباران اطلاعاتی قرار ندهیم.
مراقبت از خودتان را فراموش نكنید
فقط بچه‌ها نیستند كه از دیدن و شنیدن مداوم اخبار بیماری كرونا آسیب می‌بینند. افراد بزرگسال هم در این شرایط نیاز به مراقبت و حمایت دارند. چون معمولا والدین و معلمان در این شرایط به حدی نگران و آزرده‌خاطر هستند كه نمی‌توانند منبع آرامش برای فرزندان یا شاگردان‌شان باشند. یك راه‌حل مهم این است كه غرق در اخبار بد و بدتر از آن گفت‌وگو با دوستان، خانواده و اطرافیان درباره این موضوع نشد و به شایعات دامن نزد. چون این گفت‌وگوهای مستمر و اغلب بی‌نتیجه برای كشف علت وقوع بیماری به حل موضوع كمك نمی‌كند و فقط نگرانی‌ها را عمیق‌تر و شدیدتر می‌كند. بنابراین، در جمع‌های خانوادگی به‌جای تحلیل و بحث و گفت‌وگو فعالیت‌های دیگری را جایگزین كنید و با خانواده و كسانی كه با آنها احساس صمیمیت می‌كنید وقت بگذرانید و برنامه‌های جمعی بگذارید. وقت‌گذرانی با نزدیكان احساس امنیت و رضایت را افزایش می‌دهد. احساس خشم و غم خود را در مواجهه با اتفاق‌های ناگوار پیش آمده به رسمیت بشناسید و راه‌های بیان مؤثر احساسات را یاد بگیرید.