روایت‌های یك مادر كتاب‌باز
كرونای مهربان!
سمیه‌سادات حسینی / نویسنده
طبق معمول ماه‌های پرفراز و نشیب اخیر تا وقت گیر آوردم، نشستم به خواندن اخبار و آنچه مردم در فضای مجازی نوشته‌اند. پس از چند روز از اوج شیوع كرونا در ایران و خانه ماندنِ خیلی‌ها، كم‌كم آدم‌های فضای مجازی شروع كرده بودند از نوشتن درباره تجربه ماندنِ اجباری در خانه. بی‌‌امكان بیرون رفتن و بدون كوچك‌ترین ارتباطی با دنیای بیرون. نوشته‌هایشان اول از حسِ خوب رسیدن به كارهای عقب‌افتاده و نداشتن دغدغه تمام شدن وقت و لذت بردن از فضای خانه شروع شده بود و كم‌كم ردپای سیاه اجبار در نوشته‌ها هویدا می‌شد. احساس فشار، زندانی بودن، محدود بودن نوع فعالیت‌های ممكن در محیط تنگ خانه، محتوای گزارش‌های كوتاه و بلند مردم از تجربه خانه‌نشینی اجباری این چند روزشان بود.
توصیفات، برایم آشنا می‌نمود. سال گذشته، این نوع توصیفات را در رمان «اتاق» خوانده بودم. حبس شدن چند ساله زن جوان و حتی زایمان او در آن اتاق و بزرگ كردن فرزندش تا پنج‌سالگی.
بخش عمده‌ای از كتاب به ترسیم وضعیت و مشكلات زندگی در این موقعیت می‌گذرد. وظایف مادری جوان با مشكلی به بزرگی حبس در قفس مردی متجاوز و...
ولع دوباره خواندن كتاب افتاده بود به جانم و طبق شناختی كه از خودم داشتم، می‌دانستم كه چاره‌ای ندارم جز خواندن مجدد كتاب كه از قضا جزو معدود كتاب‌هایی بود كه نسخه كاغذی‌اش را داشتم...
صدای چرخش كلید در قفل، ناگهان مرا از دنیای كتاب،
بیرون كشید. بچه‌ها از مدرسه آمده بودند و ناهار هنوز كاملا آماده نشده بود. كتاب را همان‌جا رها كردم و پریدم توی آشپزخانه تا كارهای نهایی ناهار را بكنم.
صدای دخترك و پسرك را می‌شنیدم كه لباس عوض كرده بودند و آمده بودند سر وقت برادر كوچك‌شان كه تازه بیدار شده بود.
وسط خوش و بش‌هایشان با داداش كوچیكه، ناگهان جمله‌ای به گوشم خورد: «اینا چیه مامان می‌خونه؟!» پسرك بود و بعد به حالت نقل‌قول برای خواهرش روخوانی كرد: «مامان گفت باید پیاده‌روی امروزمان را شروع كنیم. برای همین دستم را گرفت و دور كاناپه و میز ناهارخوری و جلوی میز تلویزیون شروع به راه رفتن كردیم...»
سریع خودم را رساندم و كتاب را از دست پسرك كشیدم بیرون و طوری كه جلدش دیده نشود، از دسترسش دور كردم.
گفتم: «خب چشه مگه؟!»
گفت: «پیاده‌روی توی اتاق به اون كوچیكی آخه؟! واسه چی باید كسی همچین كاری بكنه؟!»
گفتم: «خب نمی‌تونن از خونه برن بیرون. اتاقشونم كوچیكه. ناچارن تحرك داشته باشن.»
دخترك پرسید: «چرا نمی‌تونن از خونه بیرون برن؟!»
تمام تلخی و سیاهی و كثیفی محض داستان رمان و آن ماجرای واقعی كه رمان بر اساس آن نوشته شده، یك‌باره هجوم آورد به سینه‌ام و راه نفسم تنگ شد.
نمی‌خواستم دروغ بگویم و نمی‌خواستم رسم خانه را كه حتی‌الامكان نگذاریم اخبار بد، ذهن بچه‌ها را اشغال كند، بشكنم.
اما متوجه شدم كه الان لازم است هر دو كار را بكنم: «ویروس اومده. ناچار شدن یه مدت توی خونه بمونن و بیرون نرن. مثل خیلی از مردم كه این روزا دارن همین كار رو می‌كنن.»
پسرك گفت: «مثل كرونا؟ دوستام خیلی ازش مطلب می‌فرستن.»
دخترك گفت: «توی مدرسه ماهم دیروز درباره‌ش برامون حرف زدن و یادمون دادن چه جوری بهداشتو رعایت كنیم كه كرونا نگیریم.»
گفتم: «آره. شبیه همونه. یه سری دستورالعمل است كه همه رعایت می‌كنن و اگه خدا بخواد، با این روش‌ها موفق می‌شن خودشونو از ویروس محافظت كنن. یكیش همین توی خونه‌موندنه. كار راحتی نیست خیلی. ولی به هرحال می‌شه انجامش داد.»
پسرك گفت: «مثل این كتاب؟ اسمش چی بود؟»
نفس راحتی كشیدم: «اسمشو ندیدی؟ چیز بود دیگه...»
پسرك گفت: «نه ندیدم. بده ببینم اسمشو.»
گفتم: «كوری. اسمش كوری بود.»
گفت: «اسمش این نبودا. یه لحظه به چشمم خورد.»
آخرین تلاشم برای گمراه كردنش را هم انجام دادم: «چرا دیگه. راجع به یه جور بیماریه كه اول از یه نفر شروع می‌شه، بعد
هر كسی با اون آدم ارتباط داشته مبتلا می‌شه. بعد بقیه تلاش می‌كنن بمونن خونه، از اون ویروس دور بشن.»
هنوز مشكوك بود: «خب بده ببینم كتابو. چرا قایمش كردی؟»
گفتم: «برای این‌كه دستات كثیفه. ندیدم دستاتونو بشورین. پاشین ببینم. بیاین جلوی چشم خودم دستاتونو بشورین ببینم درست می‌شورین یا نه.»
و كتاب را چپاندم زیر دستمال‌های آشپزخانه.
باید در اولین فرصت كتاب را طوری سر به نیست می‌كردم كه پسرك كنجكاو و سمجم نتواند ردش را پیدا كند و تنها چاره‌اش جست‌وجوی در اینترنت باشد و با اطلاعات غلطی كه دادم، امیدوارم كتاب درست را نیابد. در واقع امیدوارم هنوز هیچ‌كدام پی نبرند كه در دنیا اتفاقاتی هم وجود دارند كه شیوع
یك ویروس كشنده، هنوز از آن بهتر است. بگذار ندانند كرونا از برخی آدم‌ها مهربان‌تر است. بگذار فكر كنند كه بدترین موقعیت ممكن، همین است كه از ترس ویروس، در خانه حبس شوند و دست‌هایشان را هزار بار بشویند و هی تلویزیون نگاه كنند و با هم دعوا كنند و حوصله‌شان سر برود...
توصیفات، برایم آشنا می‌نمود. سال گذشته، این نوع توصیفات را در رمان «اتاق» خوانده بودم. حبس شدن چند ساله زن جوان و حتی زایمان او در آن اتاق و بزرگ كردن فرزندش تا پنج‌سالگی.
بخش عمده‌ای از كتاب به ترسیم وضعیت و مشكلات زندگی در این موقعیت می‌گذرد. وظایف مادری جوان با مشكلی به بزرگی حبس در قفس مردی متجاوز و...
ولع دوباره خواندن كتاب افتاده بود به جانم و طبق شناختی كه از خودم داشتم، می‌دانستم كه چاره‌ای ندارم جز خواندن مجدد كتاب كه از قضا جزو معدود كتاب‌هایی بود كه نسخه كاغذی‌اش را داشتم...
صدای چرخش كلید در قفل، ناگهان مرا از دنیای كتاب،
بیرون كشید. بچه‌ها از مدرسه آمده بودند و ناهار هنوز كاملا آماده نشده بود. كتاب را همان‌جا رها كردم و پریدم توی آشپزخانه تا كارهای نهایی ناهار را بكنم.
صدای دخترك و پسرك را می‌شنیدم كه لباس عوض كرده بودند و آمده بودند سر وقت برادر كوچك‌شان كه تازه بیدار شده بود.
وسط خوش و بش‌هایشان با داداش كوچیكه، ناگهان جمله‌ای به گوشم خورد: «اینا چیه مامان می‌خونه؟!» پسرك بود و بعد به حالت نقل‌قول برای خواهرش روخوانی كرد: «مامان گفت باید پیاده‌روی امروزمان را شروع كنیم. برای همین دستم را گرفت و دور كاناپه و میز ناهارخوری و جلوی میز تلویزیون شروع به راه رفتن كردیم...»
سریع خودم را رساندم و كتاب را از دست پسرك كشیدم بیرون و طوری كه جلدش دیده نشود، از دسترسش دور كردم.
گفتم: «خب چشه مگه؟!»
گفت: «پیاده‌روی توی اتاق به اون كوچیكی آخه؟! واسه چی باید كسی همچین كاری بكنه؟!»
گفتم: «خب نمی‌تونن از خونه برن بیرون. اتاقشونم كوچیكه. ناچارن تحرك داشته باشن.»
دخترك پرسید: «چرا نمی‌تونن از خونه بیرون برن؟!»
تمام تلخی و سیاهی و كثیفی محض داستان رمان و آن ماجرای واقعی كه رمان بر اساس آن نوشته شده، یك‌باره هجوم آورد به سینه‌ام و راه نفسم تنگ شد.
نمی‌خواستم دروغ بگویم و نمی‌خواستم رسم خانه را كه حتی‌الامكان نگذاریم اخبار بد، ذهن بچه‌ها را اشغال كند، بشكنم.
اما متوجه شدم كه الان لازم است هر دو كار را بكنم: «ویروس اومده. ناچار شدن یه مدت توی خونه بمونن و بیرون نرن. مثل خیلی از مردم كه این روزا دارن همین كار رو می‌كنن.»
پسرك گفت: «مثل كرونا؟ دوستام خیلی ازش مطلب می‌فرستن.»
دخترك گفت: «توی مدرسه ماهم دیروز درباره‌ش برامون حرف زدن و یادمون دادن چه جوری بهداشتو رعایت كنیم كه كرونا نگیریم.»
گفتم: «آره. شبیه همونه. یه سری دستورالعمل است كه همه رعایت می‌كنن و اگه خدا بخواد، با این روش‌ها موفق می‌شن خودشونو از ویروس محافظت كنن. یكیش همین توی خونه‌موندنه. كار راحتی نیست خیلی. ولی به هرحال می‌شه انجامش داد.»
پسرك گفت: «مثل این كتاب؟ اسمش چی بود؟»
نفس راحتی كشیدم: «اسمشو ندیدی؟ چیز بود دیگه...»
پسرك گفت: «نه ندیدم. بده ببینم اسمشو.»
گفتم: «كوری. اسمش كوری بود.»
گفت: «اسمش این نبودا. یه لحظه به چشمم خورد.»
آخرین تلاشم برای گمراه كردنش را هم انجام دادم: «چرا دیگه. راجع به یه جور بیماریه كه اول از یه نفر شروع می‌شه، بعد
هر كسی با اون آدم ارتباط داشته مبتلا می‌شه. بعد بقیه تلاش می‌كنن بمونن خونه، از اون ویروس دور بشن.»
هنوز مشكوك بود: «خب بده ببینم كتابو. چرا قایمش كردی؟»
گفتم: «برای این‌كه دستات كثیفه. ندیدم دستاتونو بشورین. پاشین ببینم. بیاین جلوی چشم خودم دستاتونو بشورین ببینم درست می‌شورین یا نه.»
و كتاب را چپاندم زیر دستمال‌های آشپزخانه.
باید در اولین فرصت كتاب را طوری سر به نیست می‌كردم كه پسرك كنجكاو و سمجم نتواند ردش را پیدا كند و تنها چاره‌اش جست‌وجوی در اینترنت باشد و با اطلاعات غلطی كه دادم، امیدوارم كتاب درست را نیابد. در واقع امیدوارم هنوز هیچ‌كدام پی نبرند كه در دنیا اتفاقاتی هم وجود دارند كه شیوع
یك ویروس كشنده، هنوز از آن بهتر است. بگذار ندانند كرونا از برخی آدم‌ها مهربان‌تر است. بگذار فكر كنند كه بدترین موقعیت ممكن، همین است كه از ترس ویروس، در خانه حبس شوند و دست‌هایشان را هزار بار بشویند و هی تلویزیون نگاه كنند و با هم دعوا كنند و حوصله‌شان سر برود...