تغییری بزرگ برای روان درمانی
شیوع ویروس كرونا، میلیونها نفر از ما را مجبور كرده خود را حتی گاهی از كسانی كه با آنها در یك خانه زندگی میكنیم یا آنهایی كه هر روز با آنها تعامل داشتیم از جمله همكاران، دوستان، خانواده و حیوانات خانگی جدا كنیم.
این وضعیت را با ترس از آینده ناشناخته تركیب كنید، مشخص است اضطراب زیادی را به ما تحمیل میكند، بنابراین جای تعجب ندارد كه در یك ماه گذشته، نرمافزارهای سلامت روان ــ اعم از مدیتیشن و سلامت روان مانند Headspace و Sanvello تا پلتفرمهای درمان از راه دور مانند Talkspace ــ بیشتر استفاده میشوند.
مائده گیوهچین
افزایش كاربران
مگان جونز بل (Megan Jones Bell)، مدیر ارشد نرمافزار Headspace میگوید: «تعداد كاربرانی كه دنبال محتوای خاص درباره استرس هستند، دو برابر شده است.» این شركت، مجموعهای از مدیتیشنهای رایگان به نام Weathering the Storm را راهاندازی كرده كه بهطور ویژه برای مقابله با این بحران ساخته شده است. اپ Sanvello كه درباره سلامت روان است نیز تجربه مشابهی داشته و محتوای پولی خود را رایگان منتشر میكند. مونیكا روتس (Monika Roots)، رئیس بخش پزشكی این نرمافزار میگوید: «از ۲۲ ژانویه (۲ بهمن) روزی كه ترامپ، رئیسجمهور آمریكا به CNBC گفت ویروس كاملا تحت كنترل است، ردیاب ما رصد كردن كلمات كووید ۱۹ یا ویروس كرونا را در نرمافزار شروع كرد.» او میافزاید: «تا ۱۶ فوریه (۲۷ بهمن) استفاده از عبارت «ویروس كرونا» ۱۵۷درصد از هفته قبل بیشتر شد و این رشد تا آخر فوریه به ۵۰۹درصد رسید. این روند افزایشی ادامه داشت تا اینكه ۹ مارس (۱۴ اسفند) استفاده از این كلمات ۶۰۵درصد بیشتر از هفته قبل شد.»
امی سیرباس (Amy Cirbus)، درمانگر مستقر در نیویورك كه خدماتی در نرمافزار Talkspace ارائهمیدهد، میگوید تعداد كاربران او در فروردین نسبت به ماه گذشته ۲۵درصد افزایش یافته كه او این امر را به ترسهای مربوط به ویروس كرونا نسبت میدهد. سیرباس توضیح میدهد: «مردم نگران هستند كه چگونه این مساله روی آنها و خانوادههایشان تاثیرمیگذارد و همچنین چطور باید با معیارهای جدید و انزوای اجتماعی برخورد كنند؟»
ویزیتهای دیجیتالی
تغییر در عادات روزانه در دوران شیوع كرونا، دسترسی مردم به خدمات مراقبت از سلامت روان بهصورت آنلاین را آسانتر كرده است. هفته آخر اسفند، وزارت بهداشت، درمان و خدمات انسانی آمریكا، محدودیتهایی را كه قبلا برای ملاقات دیجیتالی با پزشك به دلیل نگرانی درمورد حریم خصوصی ایجاد كرده بود، برداشت. این تغییر زمین بازی میتواند حتی بعد از فروكش كردن همهگیری ویروس كرونا ادامه داشته باشد.
رینا پانده (Reena Pande)، مدیر ارشد پزشكی AbleTo كه یك پلتفرم درمان از راه دور با بیش از ۷۰۰ پزشك از سراسر آمریكاست، میگوید: «من فكر میكنم این امر بهطور اساسی تغییر خواهد كرد و دید مردم درمورد درمان از راه دور متفاوت خواهد شد.» به گفته او در هفته آخر اسفند، درخواستهای ارتباط با یك پزشك حرفهای ۲۵درصد افزایش یافته است.
جایگزینی برای مشاوره حضوری؟
در حالی كه نرمافزارهای سلامت روان دسترسی به مشاوره و مراقبت از روان را آسانترمیكنند، آیا به اندازه مشاوره سنتی حضوری اثربخش هستند؟ جان توروس (John Torous)، مدیر ارشد روانپزشكی دیجیتال در یك مركز پزشكی وابسته بههاروارد میگوید: «این نرمافزارها به تقویت مراقبت از روان یا گسترش آن كمك میكند. وقتی از آنها بهعنوان ابزار مستقل یا كمككننده استفاده میكنیم، شواهد كافی از متاآنالیزها نشان میدهند كه اثربخش نبوده یا بهتنهایی كافی نیستند.»
مطالعهای در سال ۲۰۱۲ در JAMA (مجله انجمن پزشكی آمریكا) نشان داد بیمارانی كه با تماس تلفنی درمان شناختی ــ رفتاری شدهاند و آنهایی كه ملاقات رو در رو با تراپیست داشتهاند، افسردگی هر دو افزایش یافته است؛ البته با برخی تفاوتها. در حالی كه بیشتر گروه درمانی از طریق تلفن به معالجه ادامه دادند، شش ماه بعد تعداد بیشتری از آنها به افسردگی سقوط كردند. گروه درمانی رو در رو دلبستگی كمتری نسبت به ادامه درمان داشتند، اما پسرفت آنها نیز بیشتر بود. مساله دیگر این است كه برای مصرفكنندگان دشوار است به كارآمد بودن یك نرمافزار اعتماد كنند. بسیاری از نرمافزارهای سلامت روان با استناد به مطالعات علمی به بازار عرضه میشوند. توروس میگوید: «اما این مطالعات اغلب كیفیت پایینی دارند.» این به این معنی نیست كه این نرمافزارها مضر هستند، اما بازاریابی ممكن است بیش از حد سود داشته باشد. یك مطالعه در سال ۲۰۱۹ در مجله تحقیقات اینترنتی پزشكی نشان داد كمتر از ۲درصد ادعاهای سازندگان نرمافزار مبتنی بر شواهد بوده و بیش از ۵۰درصد ادعاها درباره كاهش اضطراب یا افسردگی را نمیتوان اثبات كرد. او میگوید: «بسیاری از آنها ادعا میكنند مبتنی بر درمان شناختی ــ رفتاری هستند، اما ما نمیدانیم چگونه آنها را تفسیر میكنند. مثل این میماند كه بگویید اگر كتاب دوست دارید، فیلم انتخاب عالیای خواهد بود.»
قوانین مربوط به حریم خصوصی به این معنی است كه نرمافزارها باید بتوانند از سلامت روان مراقبت كنند. این امر باید درمان از راه دور را نهتنها برای مصرفكنندگان بلكه برای ارائهدهندگان نیز جذابتر كند و بهطور بالقوه دسترسی به آن را نیز گسترش دهد.
برخی شواهد نشان میدهد نرمافزارهایی كه آن طرفش یك انسان است، میتواند بسیار موثر باشد. توروس میگوید: «مطالعهای در سال ۲۰۱۹ نشان داد وقتی در یك نرمافزار درمان از طریق تعامل با شخص دیگری باشد، میزان درگیری كاربر با آن نرمافزار افزایش مییابد و افراد فواید بیشتری را نسبت به كسانی كه فقط گوشمیدهند یا ثبت میكنند یا حالاتشان ردیابی میشود، دریافت میكنند.»
حواسمان به روانمان باشد
هنوز مشخص نیست آینده سلامت روانی در دنیایی كه خودانزوایی ممكن است ماهها طول بكشد چه خواهد بود و تنها راهی كه ما میتوانیم با دیگران ارتباط برقرار كنیم از طریق دستگاه دیجیتالی است. تلفنهای هوشمند فقط یك دروازه بالقوه برای مراقبت از سلامت روان نیستند، آنها همچنین میتوانند به معنای واقعی مراجعه به مطب پزشك را تغییر دهند. آنچه روشن است این است كه تغییر قوانین میتواند باعث شود كسی كه راحت سراغ درمان روان با روشهای دیگر نمیرود، برای اولین بار این كار را از طریق یك دستگاه دیجیتالی انجام دهد. در شرایط استرسزای فعلی نیز این روش میتواند شروع خوبی باشد. توروس میگوید: «من فكر میكنم این ممكن است لحظهای از تاریخ روانپزشكی باشد كه مردم دسترسی خود را به مراقبت از روان افزایش میدهند.»