گوشی‌های هوشمند در دهه سوم قرن ۲۱ چه تغییراتی داشتند؟
نسل جدید عجیب‌الخلقه‌ها
سال ۲۰۱۹، موفقیت‌ها و چالش‌های زیادی برای صنعت گوشی‌های هوشمند رخ داد. یكی دو‌سالی است كه شركت‌های بزرگ تولیدكننده گوشی هوشمند با كاهش شتاب تقاضا در بازارهای بین‌المللی مواجه هستند كه خبر خوشایندی برای این صنعت به شمار نمی‌رود. با این وجود، قابلیت‌های جدید و جالبی در سال گذشته میلادی عرضه شد كه می‌توان به صفحه‌نمایش تاشدنی و فناوری نسل پنجم مخابرات همراه (5G) اشاره كرد. هر دوی این فناوری‌ها تازه وارد میدان شده و هنوز جای كار دارند، اما می‌توانند مدل‌هایی جذاب‌تر را در سال ۲۰۲۰ به مشتریان نوید دهند. تلفن‌های همراه از همان نخستین روزهایی كه وارد بازار شدند، همواره با تغییراتی برای بهتر شدن روبه‌رو شده‌اند. تغییراتی كه این محصول طی دو دهه گذشته داشته موجب شده مدل‌هایی كه این روزها در بازار وجود دارد، كمتر شباهتی با نمونه‌های اولیه این محصول داشته باشد. اما این تغییرات چه بودند؟
صالح سپهری‌فر
شكل و ظاهر
یكی از مشخص‌ترین تغییرات در تلفن‌های همراه طی ۲۰ سال اخیر، شكل ظاهری آنهاست. تلفن‌های همراه اولیه شكل و شمایلی مثل یك قطعه آب‌نبات بزرگ داشتند و به‌تدریج مدل‌های تاشو وارد میدان شدند كه حتی هنوز هم برخی مشتریان، این مدل‌ها را به دلیل كم‌جا بودن می‌پسندند. سپس مدل‌های كشویی به بازار عرضه شدند و در‌نهایت هم شاهد عرضه گوشی‌های دارای صفحه لمسی بودیم كه امروزه اصلی‌ترین الگو در بازار گوشی‌های هوشمند به شمار می‌رود.
اندازه
اولین رایانه‌هایی كه چند دهه پیش به دست مشتریان می‌رسید، بسیار بزرگ و جاگیر بودند. تلفن‌های همراه نیز از این قاعده مستثنا نبودند. اما گوشی‌ها هم مسیر رایانه را در پیش گرفته و به تدریج سبك‌تر و كوچك‌تر شدند. هدف نهایی در طراحی گوشی‌های هوشمند (و البته بسیاری دیگر از گجت‌های دیجیتال) این است كه قابل‌حمل‌تر و كاربرپسندتر شده و در عین حال، طیف گسترده‌تری از نیازهای كاربر را تامین كند.
عملكرد
تلفن‌های همراه، همان‌طور كه از نامش هم پیداست، با هدف دسترسی بهتر به تلفن شكل گرفتند. در نخستین ماه‌های عرضه، این محصول فقط یك كاربری داشت و آن هم مشابه تلفن‌های ثابت بود. اما به‌تدریج و با پیشرفت فناوری شبكه‌های ارتباطی و نیز نیازهای اجتماعی، بر دامنه قابلیت‌های گوشی‌ها افزوده شد. امكان ارسال و دریافت پیامك و ایمیل، گرفتن عكس و فیلم، دسترسی به اینترنت، بازی و صدها قابلیت دیگر در گذر زمان به تلفن‌های همراه افزوده شد. در چند سال اخیر هم با افزوده شدن فناوری هوش مصنوعی، امكان تعامل بهتر انسان با دستگاه‌های دیجیتال فراهم شده است.
فناوری دوربین
قابلیت عكاسی یكی از مهم‌ترین تغییرات در گوشی‌های هوشمند جدید است. حدود یك دهه پیش، گوشی‌ها فقط یك دوربین در پشت خود داشتند كه برای گرفتن عكس و فیلم به‌كار می‌رفت. اما به‌تدریج دوربین جلو و قابلیت‌های دیگری نظیر فناوری عكاسی در شب و لرزه‌گیر نیز افزوده شد. همه این قابلیت‌ها سبب شده دوربین به یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های گوشی از نظر كاربران تبدیل شود.
۶ رویه در سال جدید
انتظار داریم شش رویه را در مدل‌های جدید گوشی هوشمند كه امسال عرضه می‌شود شاهد‌باشیم. این شش رویه عبارتند از:
نسبت بیشتر صفحه نمایشگر به بدنه
نسبت مساحت نمایشگر به بدنه بیشتر گوشی‌های عرضه شده طی سال‌های اخیر به بیشترین میزان رسیده كه البته مورد استقبال مشتریان هم قرار گرفته است. شركت‌های فعال در این حوزه، تحقیقات زیادی را برای این كار انجام دادند و از شیوه‌های خلاقانه متعددی برای این هدف استفاده می‌كنند. یكی از مهم‌ترین نكاتی كه این شركت‌ها مدنظر قرار داده‌اند، محل قرارگیری حسگرها و دوربین‌های جلویی و نیز بلندگوی دستگاه است. این تجهیزات معمولا در نوار بالایی یا پایینی صفحه نمایشگر قرار می‌گیرند كه البته سبب می‌شود نسبت مساحت نمایشگر به كل مساحت سطح جلویی كاهش یابد. شركت‌های دیجیتال برای حل این مساله، دو راهكار اصلی را در پیش گرفته‌اند كه یكی بخش قطره‌ای شكل است. در این حالت كه در برخی مدل‌های پرچمدار شركت‌های بزرگ دیده می‌شود، حسگرها و دوربین در قالب یك بخش مجزا در قسمت میانی بالای نمایشگر قرار می‌گیرد، ولی طرفین آن همچنان به صفحه نمایشگر اختصاص دارد. روش دیگری كه محبوبیت زیادی دارد، عدم قرارگیری حسگرها و دوربین در قاب كناری صفحه نمایشگر است. هر دوی این روش‌ها احتمالا در سال ۲۰۲۰ همچنان مورد توجه شركت‌های تولیدی قرار می‌گیرد. در حالت اول، نسبت صفحه نمایشگر به بدنه حدود ۸۵درصد است، در حالی كه در حالت دوم كه دوربین به‌طور مجزا در صورت نیاز از بالای گوشی بیرون‌می‌زند، صفحه‌نمایش بیشترین نسبت را به مساحت بدنه دارد.
هیولاهایی به نام دوربین
با فراگیری هرچه بیشتر رسانه‌های اجتماعی، رقابت شركت‌های تولیدكننده گوشی هوشمند برای گنجاندن دوربین‌های قوی‌تر نیز شتاب دوچندانی گرفته است. در نیمه دوم سال ۲۰۱۹، شاهد عرضه دوربین‌های ۶۴ مگاپیكسلی بودیم. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ حدود ۸۰درصد از شركت‌های تولیدكننده گوشی هوشمند سراغ این دوربین‌ها بروند. تقاضا برای تصاویر با كیفیت بهتر در كنار گسترش نسل پنجم ارتباطات همراه (5G) سبب‌می‌شود گنجانده شدن دوربین‌های باكیفیت بالا همچنان جزو اولویت‌های اصلی شركت‌های تولیدكننده باشد.
گوشی‌های تاشو
در نمایشگاه سی‌ای‌اس (CES) سال ۲۰۱۹ شاهد رونمایی از رایانه‌های شخصی تاشو بودیم. با این وجود، گوشی‌های هوشمند تاشو هنوز نتوانسته جایگاه خوبی در میان مصرف‌كنندگان بیابد كه دلیلش نیز احتمالا قیمت بالا و برخی مشكلات در زمینه تولید است. با‌این حال، به دلیل روند افزایش تدریجی نمایشگرهای گوشی احتمالا این فناوری بتواند در آینده مورد توجه بیشتر قرار گیرد. شركت‌های بزرگ تولیدكننده همچنان به سرمایه‌گذاری روی این فناوری مشغولند و به همین دلیل، طی سال‌های آینده باید شاهد دستاوردهای خوبی در این حوزه باشیم.
هوش مصنوعی
هوش مصنوعی سبب بهبود قابل توجه تجربه كاربری گوشی هوشمند و نیز عملكردهای مختلف آن می‌شود. برای نمونه، الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند با استفاده از برخی اطلاعات نظیر موقعیت كاربر و نیز ارتباط با برخی گجت‌های پوشیدنی، نیازهای كاربر را پیش‌بینی كرده و اقداماتی را برای تامین این نیازها انجام دهند. هوش مصنوعی دارای قابلیت یادگیری است و با دریافت بازخورد از كاربر می‌تواند پیش‌بینی‌های بهتری را برای دفعات بعدی انجام دهد. بهبود هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۰ و پس از آن می‌تواند به بهبود كیفیت تصاویر گرفته شده با دوربین، عمر باتری و نیز امنیت داده‌های گوشی بینجامد.
نسل پنجم ارتباطات همراه
سال ۲۰۲۰ اولین سالی است كه كاربران در برخی نواحی دنیا می‌توانند به شبكه 5G دسترسی داشته باشند. این فناوری سرعت به‌مراتب بیشتری نسبت به شبكه 4G دارد. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ شركت‌های بیشتری به افزودن قابلیت اتصال گوشی به این شبكه دست بزنند.
پردازنده‌ها
پردازنده‌ها به‌عنوان قلب گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۰ همچنان به پیشرفت خود ادامه می‌دهند. بهبود توان پردازنده‌ها به بهبود عملكرد گرافیكی گوشی می‌انجامد. علاوه بر این، پردازنده‌های قوی‌تر به بهبود برخی دیگر از قابلیت‌های گوشی نظیر تشخیص چهره می‌انجامد. همچنین با توجه به افزایش سرعت تبادل داده در شبكه 5G، پردازنده‌های قوی‌تر می‌توانند به تجربه بهتر كاربری بینجامند.
یكی از مشخص‌ترین تغییرات در تلفن‌های همراه طی ۲۰ سال اخیر، شكل ظاهری آنهاست. تلفن‌های همراه اولیه شكل و شمایلی مثل یك قطعه آب‌نبات بزرگ داشتند و به‌تدریج مدل‌های تاشو وارد میدان شدند كه حتی هنوز هم برخی مشتریان، این مدل‌ها را به دلیل كم‌جا بودن می‌پسندند. سپس مدل‌های كشویی به بازار عرضه شدند و در‌نهایت هم شاهد عرضه گوشی‌های دارای صفحه لمسی بودیم كه امروزه اصلی‌ترین الگو در بازار گوشی‌های هوشمند به شمار می‌رود.
اندازه
اولین رایانه‌هایی كه چند دهه پیش به دست مشتریان می‌رسید، بسیار بزرگ و جاگیر بودند. تلفن‌های همراه نیز از این قاعده مستثنا نبودند. اما گوشی‌ها هم مسیر رایانه را در پیش گرفته و به تدریج سبك‌تر و كوچك‌تر شدند. هدف نهایی در طراحی گوشی‌های هوشمند (و البته بسیاری دیگر از گجت‌های دیجیتال) این است كه قابل‌حمل‌تر و كاربرپسندتر شده و در عین حال، طیف گسترده‌تری از نیازهای كاربر را تامین كند.
عملكرد
تلفن‌های همراه، همان‌طور كه از نامش هم پیداست، با هدف دسترسی بهتر به تلفن شكل گرفتند. در نخستین ماه‌های عرضه، این محصول فقط یك كاربری داشت و آن هم مشابه تلفن‌های ثابت بود. اما به‌تدریج و با پیشرفت فناوری شبكه‌های ارتباطی و نیز نیازهای اجتماعی، بر دامنه قابلیت‌های گوشی‌ها افزوده شد. امكان ارسال و دریافت پیامك و ایمیل، گرفتن عكس و فیلم، دسترسی به اینترنت، بازی و صدها قابلیت دیگر در گذر زمان به تلفن‌های همراه افزوده شد. در چند سال اخیر هم با افزوده شدن فناوری هوش مصنوعی، امكان تعامل بهتر انسان با دستگاه‌های دیجیتال فراهم شده است.
فناوری دوربین
قابلیت عكاسی یكی از مهم‌ترین تغییرات در گوشی‌های هوشمند جدید است. حدود یك دهه پیش، گوشی‌ها فقط یك دوربین در پشت خود داشتند كه برای گرفتن عكس و فیلم به‌كار می‌رفت. اما به‌تدریج دوربین جلو و قابلیت‌های دیگری نظیر فناوری عكاسی در شب و لرزه‌گیر نیز افزوده شد. همه این قابلیت‌ها سبب شده دوربین به یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های گوشی از نظر كاربران تبدیل شود.
۶ رویه در سال جدید
انتظار داریم شش رویه را در مدل‌های جدید گوشی هوشمند كه امسال عرضه می‌شود شاهد‌باشیم. این شش رویه عبارتند از:
نسبت بیشتر صفحه نمایشگر به بدنه
نسبت مساحت نمایشگر به بدنه بیشتر گوشی‌های عرضه شده طی سال‌های اخیر به بیشترین میزان رسیده كه البته مورد استقبال مشتریان هم قرار گرفته است. شركت‌های فعال در این حوزه، تحقیقات زیادی را برای این كار انجام دادند و از شیوه‌های خلاقانه متعددی برای این هدف استفاده می‌كنند. یكی از مهم‌ترین نكاتی كه این شركت‌ها مدنظر قرار داده‌اند، محل قرارگیری حسگرها و دوربین‌های جلویی و نیز بلندگوی دستگاه است. این تجهیزات معمولا در نوار بالایی یا پایینی صفحه نمایشگر قرار می‌گیرند كه البته سبب می‌شود نسبت مساحت نمایشگر به كل مساحت سطح جلویی كاهش یابد. شركت‌های دیجیتال برای حل این مساله، دو راهكار اصلی را در پیش گرفته‌اند كه یكی بخش قطره‌ای شكل است. در این حالت كه در برخی مدل‌های پرچمدار شركت‌های بزرگ دیده می‌شود، حسگرها و دوربین در قالب یك بخش مجزا در قسمت میانی بالای نمایشگر قرار می‌گیرد، ولی طرفین آن همچنان به صفحه نمایشگر اختصاص دارد. روش دیگری كه محبوبیت زیادی دارد، عدم قرارگیری حسگرها و دوربین در قاب كناری صفحه نمایشگر است. هر دوی این روش‌ها احتمالا در سال ۲۰۲۰ همچنان مورد توجه شركت‌های تولیدی قرار می‌گیرد. در حالت اول، نسبت صفحه نمایشگر به بدنه حدود ۸۵درصد است، در حالی كه در حالت دوم كه دوربین به‌طور مجزا در صورت نیاز از بالای گوشی بیرون‌می‌زند، صفحه‌نمایش بیشترین نسبت را به مساحت بدنه دارد.
هیولاهایی به نام دوربین
با فراگیری هرچه بیشتر رسانه‌های اجتماعی، رقابت شركت‌های تولیدكننده گوشی هوشمند برای گنجاندن دوربین‌های قوی‌تر نیز شتاب دوچندانی گرفته است. در نیمه دوم سال ۲۰۱۹، شاهد عرضه دوربین‌های ۶۴ مگاپیكسلی بودیم. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ حدود ۸۰درصد از شركت‌های تولیدكننده گوشی هوشمند سراغ این دوربین‌ها بروند. تقاضا برای تصاویر با كیفیت بهتر در كنار گسترش نسل پنجم ارتباطات همراه (5G) سبب‌می‌شود گنجانده شدن دوربین‌های باكیفیت بالا همچنان جزو اولویت‌های اصلی شركت‌های تولیدكننده باشد.
گوشی‌های تاشو
در نمایشگاه سی‌ای‌اس (CES) سال ۲۰۱۹ شاهد رونمایی از رایانه‌های شخصی تاشو بودیم. با این وجود، گوشی‌های هوشمند تاشو هنوز نتوانسته جایگاه خوبی در میان مصرف‌كنندگان بیابد كه دلیلش نیز احتمالا قیمت بالا و برخی مشكلات در زمینه تولید است. با‌این حال، به دلیل روند افزایش تدریجی نمایشگرهای گوشی احتمالا این فناوری بتواند در آینده مورد توجه بیشتر قرار گیرد. شركت‌های بزرگ تولیدكننده همچنان به سرمایه‌گذاری روی این فناوری مشغولند و به همین دلیل، طی سال‌های آینده باید شاهد دستاوردهای خوبی در این حوزه باشیم.
هوش مصنوعی
هوش مصنوعی سبب بهبود قابل توجه تجربه كاربری گوشی هوشمند و نیز عملكردهای مختلف آن می‌شود. برای نمونه، الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند با استفاده از برخی اطلاعات نظیر موقعیت كاربر و نیز ارتباط با برخی گجت‌های پوشیدنی، نیازهای كاربر را پیش‌بینی كرده و اقداماتی را برای تامین این نیازها انجام دهند. هوش مصنوعی دارای قابلیت یادگیری است و با دریافت بازخورد از كاربر می‌تواند پیش‌بینی‌های بهتری را برای دفعات بعدی انجام دهد. بهبود هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۰ و پس از آن می‌تواند به بهبود كیفیت تصاویر گرفته شده با دوربین، عمر باتری و نیز امنیت داده‌های گوشی بینجامد.
نسل پنجم ارتباطات همراه
سال ۲۰۲۰ اولین سالی است كه كاربران در برخی نواحی دنیا می‌توانند به شبكه 5G دسترسی داشته باشند. این فناوری سرعت به‌مراتب بیشتری نسبت به شبكه 4G دارد. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ شركت‌های بیشتری به افزودن قابلیت اتصال گوشی به این شبكه دست بزنند.
پردازنده‌ها
پردازنده‌ها به‌عنوان قلب گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۰ همچنان به پیشرفت خود ادامه می‌دهند. بهبود توان پردازنده‌ها به بهبود عملكرد گرافیكی گوشی می‌انجامد. علاوه بر این، پردازنده‌های قوی‌تر به بهبود برخی دیگر از قابلیت‌های گوشی نظیر تشخیص چهره می‌انجامد. همچنین با توجه به افزایش سرعت تبادل داده در شبكه 5G، پردازنده‌های قوی‌تر می‌توانند به تجربه بهتر كاربری بینجامند.