امینالسلطان تیمار می شود
دوباره باران آمد؛ باران سیل آسا، توی همین پایتخت؛ شهری که خوشبختانه بنای تاریخی و بافت زیبای قدیمی کم ندارد، اما آنچنان که باید قدرشان دانسته نمی شود؛ حالا تصور کنید باران هم روی سر همین بناها و بافت های تاریخی و کهنه و مرمت نشده ببارد؛ آن هم بارانی پرقدرت و ممتد و به درازای چند روز. بارانی که اگر به این منوال ببارد ممکن است بر تن بناهای نه چندان تاریخی هم زخمه ای وارد شود، چه رسد به بناها و خانههای تاریخی و بافت های قدیمی فرسوده شهر که برخی هایشان مدتهاست خالی از سکنه به حال خود رها شدهاند. باران چند روز پیش هم که بارید، یکریز و مستمر، زورش به بازار قجری امینالسلطان در خیابان مولوی رسید و بخشی از سقف آجری آن را فروریخت؛ جمعه 22 فروردین بخشی از یک طاق و شنبه 23 فروردین بخش دیگری از سقف را.
فاطمه مرادزاده
دوباره باران آمد و فعالان میراث فرهنگی نگران فروریختن بناهای تاریخی که مرمت و بازسازی نشده است؛ نگرانیشان بیراه هم نبود، چراکه گزارش اولین تخریب در پایتخت از خیابان مولوی و بازار منطقه مخابره شد؛ از بازار امینالسلطان؛ آنهم روز جمعه و وقتی که بخش بزرگی از بازار تعطیل بود و همین موضوع باعث شد فروریزی سقف امینالسلطان آسیب جانی به کسی وارد نکند.
روز بعد یعنی شنبه که برخی کسبه به غرفههای خود رفتند، بخش دیگری از سقف دوباره فرو ریخت و سیم های برق کشیده شده در سراسر بازار در بخش فروریخته آویزان و به حدی خطرناک شد که پای شهرداری به آنجا باز شود و برای جان مردم و کسبه محدوده فروریخته را مسدود و محصور کند و به میراث فرهنگی اطلاع دهد تا کارشناسانش را بفرستد و کار مرمت بازار آغاز شود. از آنجا که به دلیل فرسودگی بنای بازار احتمال فروریختن بخشهای بیشتری از بازار وجود دارد و نظارت و اقدام جدی در زمینه مرمت بخش های فروریخته و فرسوده را می طلبد سراغ رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران رفتیم تا در جریان چگونگی تخریب و روند بازسازی بازار قرار بگیریم. پرهام جانفشان به ما گفت که درجریان بازدید کارشناسان میراث فرهنگی از بازار امینالسلطان مشخص شد در اثر بارشهای شدید چند روز اخیر دو تا از تویزههای قسمتی از بازار در اثر رطوبت ناشی از سقف ریزش کرده است.
جانفشان افزود از آنجا که شهرداری وظیفه نظارت و کنترل منطقه در راستای جلوگیری از وارد شدن آسیب به مردم و مبلمان شهری را برعهده دارد، قرار شد شهرداری ناحیه 4 ایمنسازی گذر با داربست فلزی را مد نظر قرار دهد و مالکان و کسبه محترم واحدهای پیرامون این بخش هم با نظارت کارشناسان میراث فرهنگی نسبت به استحکام بخشی سقف، عایقبندی پشتبام و همچنین تویزههای آسیبدیده اقدام کنند و درواقع میراث فرهنگی کار نظارت بر مرمت صحیح و اصولی بنا را برعهده خواهد داشت.
مدیرکل اداره میراث فرهنگی درخصوص زمان آغاز عملیات مرمت هم گفت با توجه به اعلام آمادگی کسبه، عملیات مرمت بلافاصله بعد از مساعد شدن شرایط جوی پایتخت صورت خواهد گرفت.
تخریب بافت قدیمی شهر
بازار امینالسلطان از چهارراه مولوی به سمت میدان امینالسطان کشیده شده است. این بازار قدیمی حدود ۱۵۰ سال پیش در اواسط سلطنت ناصرالدین شاه توسط ابراهیمخان امینالسلطان ایجاد شد. در واقع آن را دومین بازار بزرگ ایران در دوران قاجار مینامیدند. این بازار راهی بود برای کسانی که از دروازه تهران داخل شهر تهران میآمدند و محل رفت و آمد مردم از بیرون شهر به داخل شهر بود. به خاطر این رفت و آمدها به مرور زمان این خیابان به بازاری تبدیل شد. مردم محصولات کشاورزی خود را در این بازار عرضه میکردند و تمام کالاهایی که از شهرستانها یا کشورهای خارجی به تهران میرسید، از دروازه گمرک عبور میکرد و وارد این بازار میشد و محل خرید کاسبان شمیران، لواسان و سایر بخشهای تهران و اطراف آن بود.
حالا این بازار در منطقه 12 تهران یعنی یکی از قدیمیترین قسمتهای این کلانشهر واقع شده و شهرداری منطقه 12 بر بافت تاریخی و قدیمی آن نظارت جدی دارد و در بسیاری موارد کار بازسازی و تغییر کاربری این بافت را هم برعهده گرفته است. طبیعی است که شهرداری منطقه هم نسبت به فروریزی بخش هایی از بازار امینالسلطان بیتفاوت نیست و گویا نیروهای شهرداری از همان ابتدای فروریزی به بازار رفته اند و اقدامات امنیتی همچون محصور کردن بخش های فروریخته را انجام داده و اداره میراث فرهنگی را در جریان اتفاق رخ داده برای دومین بازار تاریخی پایتخت قرار داده اند.
علی محمد سعادتی، شهردار منطقه 12 دراین باره به جام جم گفت: ما بلافاصله بعد از وقوع حادثه مطلع و در صحنه حاضر شدیم و بعد از محصور و مسدود کردن بخش های فروریخته بازار میراث فرهنگی را درجریان ماجرا قرار دادیم و قرار است بزودی کار سبکسازی سقفها در وهله اول و استحکامبخشی سازه در وهله بعد توسط مرمتگران کارآمد و تحتنظر کارشناسان فنی میراث فرهنگی صورت بگیرد.
ظاهرا باران تنها سقف بازار امینالسلطان را پایین نیاورده و به بخشهای دیگری از بافت تاریخی منطقه 12 هم آسیب هایی وارد کرده. این را شهردار منطقه 12 به ما میگوید و اضافه میکند: بعد از حادثه بازار امینالسلطان و پایش در منطقه، متوجه موارد مشابه دیگری شدیم؛ ساختمان هایی قدیمی که عموما مصالح آنها خشتی و گلی بوده و خالی از سکنه و مراقبت بودهاند.