پنجره های مجازی
سیدسپهر جمعهزاده
حکیم در قرنطینه بود که فرزند خود را بیتاب یافت. خواست فرزند را پندی دهد و سخنرانی مبسوطی را آغاز کرد. پس از ساعتی حس کرد فرزندش هیچ توجهی به او ندارد و او را به اندازه مبل خانه به حساب آورده است.
حکیمِ مبل حسابشده، لبخند تلخی زد و یک پسگردنی بر فرزند خویش نواخت و گفت:«چرا حواست نیست؟» فرزند، هندزفریهایش را از گوشش درآورد و تازه حکیم دریافت که فرزند سر کلاس آنلاین است و علت بیتابی او نیز نیاز مبرمش به سرویس بهداشتی است. برای همین فرصت را مهیا دید تا درباره دوران نوجوانی خود و تجربه مشابه آن دوران با شرایط کنونی صحبت کند.
پس رو به فرزندش کرد و گفت: « آری فرزندم، در زمان ما نیز با شیوع یک بیماری ناشناس، مکتبخانه ها را بسته بودند و مجبور بودیم ساعتها با لباسهای پلوخوریمان _ البته منهای شلوارش! _ پشت پنجره بنشینیم تا مُلای مکتب از آن سوی خیابان و از لای درِ خانهاش به ما مباحث بسیار مهمی را آموزش دهد. مباحثی مهم که هماکنون در جایجای زندگیمان خیلی به دردمان میخورد! نظیرِ دلیل انقراض سلسله آققویونلوها ، بررسی علل و چگونگی نشخوار در گاو ، نقش شبکه آندوپلاسمی زِبر در یاخته جانوری و از همه پرکاربردتر، تبیین جایگاه عدد π در هندسه اقلیدسی!
در آن دوره ، همه خانوادههای دانش آموزان را در یک طرف خیابان سکنا و تمام مکتبخانهها را روبهرویشان انتقال داده بودند. اسم خیابان را هم بیخودی گذاشته بودند، خیابان شاد .
روزهایی را یادم میآید که پدرم درحالی که ما پشت پنجره خشک شده بودیم ، او کولر را خاموش میکرد یا در اوقاتی که ما حالِ پشت پنجره رفتن نداشتیم ، پدر بزرگ پیر خود را جای خود می نشاندیم و خودمان میرفتیم پیکارمان. پدربزرگ نیز مجبور بود در تمام آن مدت دستش را روی سبیلش بگذارد تا معلوم نشود که اوست. اما گاهی نیز پیرمرد از نقشش درنمیآمد و ملا گمان میکرد پشت پنجره یکی دارد به او فحش میدهد. لذا فردایش ملا آنچنان بلایی سرمان میآورد که نگو و نپرس! خب چه کند؟ نمیتوانست. میفهمی؟ نمیتوانست. آخَر طرح خوبِ فاصلهگذاری اجتماعی اجرا شده بود و اصلاً همین اتفاق فرهنگ فلککردن را از حافظه مکتبخانهها پاک کرد.
البته ما یک شوهرعمه هم داشتیم. با این که عمهای نداشتیم ولی یک نفر بود که همه صدایش میکردند شوهرعمه. از قضا در آن ایام او مهمان خانه ما بود. چرا که به هیچ گونه فاصله اجتماعی، عرفی و حتی قانونی معتقد نبود. او به ما یاد داد که چطور بدون آنکه ملا متوجه شود، از پشت پنجرهمان برویم. راههای مختلف تقلب را هم یادمان داد. او نقش پررنگی در زندگیمان داشت تا جاییکه گاهی شک میکردیم فلان کار را ما خودمان انجام دادهایم یا کار او بوده است!!
بگذریم. پسرم! در آن دوره قرنطینه هرکسی از پنجره خودش به جهان نگاه میکرد . پدرم از پشت پنجره شخصیاش در جلسات اداره بوق شرکت میکرد و مادرم گاهی پنجرهاش را رو به کلاسهای آشپزی میگشود. یک بار من به اشتباه پشت پنجرهای که مادرم مینشست که متأسفانه خاطرات گنگی از آن زمان در یادم مانده است. پنجره پدر اما حفاظ داشت. یک بار از حفاظشکن استفاده کردیم. و ناگهان خود را وسط جلسه ستاد مبارزه با کووید-11 یافتیم. این کووید – 19 نوه نتیجه همان کوویدهای قدیمی است. بخشی از خاطرات روزانهام. امضا : شوهرعمه حکیم.1
اینجای ماجرا حکیم حس کرد فرزندش حال طبیعی ندارد. حتی میتوانست بوی خاصی را هم از او حس کند. تازه یادش افتاد که فرزند دلبند نیاز مبرمی به سرویس بهداشتی داشت.
1. این از همان مواردی است که نمیدانم چرا شوهرعمهجان جای من کاری را انجام داد!