پروتکل غیربهداشتی حمل‌ونقل عمومی
مرتضی طلایی نایب‌رئیس پیشین شورای شهر تهران
در چند هفته‌ای که از پایان تعطیلات نوروزی می‌گذرد و کسب‌وکارهای سطح شهر مرحله به مرحله به روال عادی خود برگشته‌اند، نگرانی شهروندان و متخصصان بهداشتی از شیوع کرونا در سطح جامعه نیز بیشتر شده است. در چنین شرایطی دستگاه‌های اجرایی باید اقدامات لازم را برای اجرای پروتکل‌های بهداشتی جهت جلوگیری از ابتلای بیشتر مردم به این ویرس انجام دهند.چراکه امروز دولت مشغول برنامه‌ریزی برای بازگشایی گام‌به‌گام همه فعالیت‌های اجتماعی است و وقتی قرار است در آینده‌ای نزدیک حضور مردم در جامعه از این هم بیشتر شود، ضرورت اجرای ضوابط بهداشتی دوچندان خواهد بود.
این در حالی است که در دو ماه گذشته مدیریت شهری تهران هیچ‌گاه آن‌گونه که انتظار می‌رفت نتوانست نقش خود را برای مدیریت بحران کرونا اsیفا کند و هنوز هم ندیده‌ایم که مجموعه شهرداری و شورای شهر برنامه‌ای جدی را برای مقابله با همه‌گیری این ویروس در سطح شهر اجرا کنند و خدمات بهداشتی مورد نیاز اهالی پایتخت نیز در تمام امکانات مربوط به شهرداری به اندازه کافی به آنها ارائه نمی‌شود. حوزه حمل‌ونقل عمومی اعم از خطوط مترو و ناوگان اتوبوسرانی هم از جمله برجسته‌ترین امکانات شهرداری است که تا کنون اقدامی جدی برای رعایت پروتکل‌های بهداشتی لازم برای مبارزه با کرونا در آن انجام نشده است.
البته دیروز کمیسیون حمل‌ونقل شورای شهر تهران شیوه‌نامه تازه‌ای را برای اجرای ضوابط بهداشتی لازم در هنگام استفاده شهروندان از مترو تدوین کرد. از جمله بندهای این شیوه‌نامه نیز می‌توان به اجبار مسافران در استفاده از ماسک، ایجاد تونل ضدعفونی مسافران در ایستگاه‌ها و تهیه سیستم‌های تهویه بیشتر برای واگن‌های مترو اشاره کرد. بندهایی که به اندازه کافی سختگیرانه به نظر می‌رسد و البته اجرای آن با دشواری‌هایی همراه خواهد بود.
با این حال، در شرایط کنونی که هنوز نگرانی از اوج‌گیری دوباره همه‌گیری کرونا در کشور و بخصوص در پایتخت وجود دارد، باید تدوین پروتکل‌های سختگیرانه بهداشتی برای اجرا در خطوط مترو از سوی کمیسیون حمل‌ونقل شورای شهر را به فال نیک گرفت. البته به این شرط که پروتکل‌ها به‌درستی اجرا شود یا اجرای آن باعث وارد آمدن فشار مضاعف به مردم نشود. بنابراین وقتی قرار است استفاده از ماسک در مترو اجباری شود، شهرداری باید خودش این ماسک‌ها را تهیه کند و در ایستگاه‌های مترو به طور رایگان بین مردم توزیع کند، چراکه شرایط اقتصادی دشوار امروز به بخشی از مردم اجازه تهیه ماسک را نمی‌دهد.
همچنین باید توجه داشت اجرای همه بندهای شیوه‌نامه تازه شورای شهر قطعا به اعتبارات ویژه‌ای نیاز دارد. اما نکته این‌است که 4 درصد بودجه سال 99 شهرداری تهران، برای مقابله با حوادث غیرمترقبه تعیین شده و به گفته اعضای شورای شهر قرار است این بودجه به مقابله با کرونا اختصاص یابد. اجرای پروتکل‌های سختگیرانه بهداشتی در خطوط مترو و ناوگان اتوبوسرانی نیز از جمله مهم‌ترین راهکارهای مقابله با کروناست و حتما اعتبارات مورد نیاز برای اجرای آن می‌تواند از همین منبع تامین شود.
نکته دیگر این که تجربه روزهای اخیر نشان داد اجرای دقیق طرح فاصله‌گذاری اجتماعی در قطارهای مترو و اتوبوس‌ها به دلیل کمبود ظرفیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی پایتخت امکان‌پذیر نیست و شهروندانی هم که در ساعت‌های شلوغ این ناوگان ناچار به استفاده از آن هستند، هیچ‌گاه نمی‌توانند فاصله احتیاطی لازم را با یکدیگر رعایت کنند. همین مساله لزوم تدوین و اجرای پروتکل‌های سختگیرانه بهداشتی در مترو و اتوبوس‌ها را دوچندان می‌کند و اتفاقا اگر شهرداری در چنین شرایطی با توزیع رایگان ماسک، مسافران مترو را ملزم به استفاده از این وسیله حفاظتی کند، این مساله هم تبلیغی برای فعالیت‌های مدیریت شهری نزد افکار عمومی خواهد بود و هم ضرورتی است که برای اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی وجود دارد.