با وجود سایه كووید- 19 بر جهان، كسب‌وكارها با برخی ملاحظات بازگشایی می‌شوند
5 قدم تا بازگشت به كار با كرونا
در طی ماه‌های اخیر به دنبال بسته شدن مراكز تجاری، كسب‌وكارهای غیرضروری و اعمال قرنطینه كامل در بسیار از كشورها، كسب‌وكارها در سراسر دنیا با آسیب‌های زیادی روبهرو شدند. در این دوران بسیاری از كسب‌وكارهایی كه می‌توانستند به روش‌های آنلاین و دوركاری كار خود را دنبال كنند، تلاش كردند تا حدی از ركود ناگزیر پیش آمده جلوگیری كنند. اما بسیاری از كسب‌وكارها كه راهی جز حضور افراد در محل نداشتند با مشكلات اقتصادی بیشتری مواجه شدند. به همین علت با توجه به این‌كه به گفته كارشناسان فعلا مشخص نیست كه تا چه زمانی این همه‌گیری به پایان رسیده و شرایط زندگی به حالت قبل بازگردد، بیشتر كشورها به‌تدریج ممنوعیت‌های ترددی را تقلیل داده و در تلاش‌اند تا با رعایت اصول بهداشتی لازم، خون را به رگ كسب‌وكارها بازگردانند.
در كشور ما نیز این طرح به صورت تدریجی از 23 فروردین 98 آغاز شد و براساس ضوابط اعلام شده كسب‌وكارها به ترتیب اولویت و با رعایت اصول بهداشتی فعالیت خود را از سر گرفته‌اند. اما كارآفرینان در شرایط كنونی باید چه راهكارهایی را به‌كار بندند تا بتوانند هرچه سریع‌تر دوباره در جریان پرسرعت دنیای كسب و كار قرار بگیرند؟ در ادامه پنج توصیه مهم كارشناسان برای بازگشایی كسب‌وكارها را بررسی خواهیم كرد.
برگرفته از : dexcomm.com، Entrepreneur
1- كاهش منطقی هزینه‌ها
معمولا در زمان بروز بحران‌های اقتصادی، اولین اقدامی كه كارآفرینان و صاحبان كسب‌وكارها به آن دست می‌زنند كاهش چشمگیر هزینه‌ها و قطع بخش‌های جانبی و اضافی است. اما براساس توصیه كارشناسان برای شرایط كنونی بهتر است پیش از هر كاهش هزینه یا تعدیل برخی از فعالیت‌های مجموعه اثرات بعدی آن به صورت كامل بررسی شود. زیرا این محدود شدن فعالیت‌ها در خط سیر كسب‌وكار برای توسعه‌های آتی و پس از این همه‌گیری بسیار اثرگذار خواهد بود.درست است كه محدود كردن فعالیت‌های مجموعه می‌تواند اثر زیادی در كاهش مقطعی هزینه‌های جاری كسب‌وكار داشته باشد. اما هر مجموعه‌ای برای این‌كه بتواند زیرساخت‌های مورد نیاز برای رشد و توسعه تدریجی خود را فراهم كند، زمان، انرژی و هزینه زیادی صرف می‌كند. به همین جهت اگر به محض قرار گرفتن در شرایط بحرانی بخواهید همه زحمت‌هایی را كه برای بسط و توسعه كشیده بودید صرفا برای پایین آوردن هزینه‌هایش از بین ببرید، در ادامه و دوران پس از عبور از بحران ظرفیت كافی برای فعالیت كامل و همه‌جانبه مورد نیاز برای تداوم فعالیت در رقابت با سایر رقبای موجود در بازار را نخواهید داشت. از طرفی هر شاخه‌ای كه از بدنه اصلی كسب‌وكارتان جدا كنید، به معنای از دست دادن ظرفیتی برای به دست آوردن سود بیشتر یا پیشبرد اهدافتان در جهت ادامه مسیر كسب‌وكار خواهد بود.
2- به خواسته‌های كنونی مشتریان توجه كنید
شیوع كرونا همه مردم سراسر دنیا را تحت‌تأثیر قرار داده و مشتریان شما هم از این قاعده مستثنا نبوده‌اند. بنابراین به عنوان صاحب كسب‌وكار باید توجه داشته باشید كه نیازهای مشتریان‌تان در شرایط كنونی به چه شكلی تغییر پیدا كرده است و كسب‌وكار شما به چه صورت می‌تواند این نیازها را برآورده كند.
علاوه‌بر شكل ارائه خدمات كه به آن اشاره شد، نوع محصول تولیدی نیز می‌تواند براساس تقاضاهای كنونی تغییر پیدا كند. حتی نحوه آماده‌سازی و ارسال محصولات به صورت كاملا بهداشتی می‌تواند به مزیت رقابتی مهمی در شرایط كنونی تبدیل شود. بهتر است خود را جای مشتریان‌تان قرار دهید و ببینید در شرایط كنونی چه انتظاری از مجموعه‌های تولیدی و خدماتی مشابه خودتان دارید.
3- كارمندان‌تان را بازگردانید
بسیاری از كاركنانی كه بر اثر شرایط به‌وجود آمده تعدیل شده بودند ممكن است این روزها موفق به دریافت حقوق بیمه بیكاری شده باشند. در این شرایط از آنجا كه همه برای حضور در مكان‌های عمومی نگرانی‌هایی دارند، ممكن است كمی بازگردندان افرادی كه دچار مشكل درآمدی نشده باشند بر سركار دشوار باشد. شاید یكی از راهكارهای مؤثر در شرایط كنونی برای بازگرداندن كارمندان، علاوه‌بر فراهم كردن شرایط كاری تمیز و منطبق با توصیه‌های وزارت بهداشت، ارائه خدمات حمایتی در موارد مرتبط با كووید- 19 باشد. برای مثال امكان مرخصی با حقوق برای كسانی كه اعضای خانواده‌شان دچار بیماری شده‌اند، یا ارائه خدمات بیمه تكمیلی به كاركنان و خانواده‌های آنها می‌تواند تا حدی انگیزه كافی برای بازگشت به محل كار را برای افراد به دنبال داشته باشد.
4- مدل كسب‌وكارتان را بازبینی كنید
شاید یكی از پرچالش‌ترین و نخواستنی‌ترین كارها برای كارآفرینان در زمان بازگشایی بازبینی مدل كسب‌وكارشان باشد. اما باید بدانید كه این یكی از الزامات برای بقای كسب‌وكار در شرایط جدید كنونی خواهد بود و هرچقدر هم كه حوصله این بررسی‌ها را نداشته باشید، باز چاره‌ای جز بررسی و بازنگری نخواهید داشت. برای ساده شدن این كار می‌توانید چند سوال از خودتان بپرسید:
- زمانی كه بحران كرونا تمام شود چه مدل كسب‌وكاری برای ادامه فعالیت مجموعه خواهید داشت؟
- آیا مدل كسب‌وكارتان در شرایط كنونی نیز قابل اجرا هست؟ اگر نیست، چطور می‌توانید شرایط را تا زمانی كه این مدل قابل اجرا شود مدیریت كنید؟
- آیا راه‌های دیگری برای این كه بتوانید از همه توانمندی‌ها و ظرفیتتان در جهت كسب درآمد بیشتر استفاده كنید، می‌شناسید؟
براساس پاسخ سوال آخر ممكن است نیاز باشد تا مدل كسب‌وكارتان را در یكی از موارد زیر تغییر دهید:
- چه محصول یا خدماتی ارائه می‌كنید؟
- مشتری هدفتان كیست؟
- روش پخش محصول به چه صورت خواهد بود؟
5- به دنبال فروشندگان و توزیع‌كنندگان جدید باشید
ممكن است در شرایط جدید شما فعالیت‌های خود را از سر بگیرید اما توزیع‌كننده یا فروشندگان محصولتان همچنان بر سر كارشان باز نگشته باشند. بنابراین براساس شرایط موجود ممكن است نیاز داشته باشید با توزیع‌كننده یا فروشگاه‌های جدیدی برای ارائه محصولاتتان وارد مذاكره شوید. از سوی دیگر بهتر است اگر پیش از این فروش محصول به صورت غیرحضوری را تجربه نكرده‌اید با توجه به تمایل بیشتر مشتریان به خریدهای آنلاین، زیرساخت‌های مورد نیاز برای این كار را هرچه سریع‌تر در مجموعه خود فراهم كنید. این موضوع داستان‌های جدیدی مانند شیوه و هزینه ارسال و هزینه انبارداری سفارش‌های ثبت شده مشتریان را به همراه خواهد داشت.
اما با توجه به اوضاع كنونی به نظر می‌رسد كه باید با این چالش‌ها هرچه سریع‌تر روبهرو شده تا بتوانید با موفقیت از بحران حاضر عبور كنید.
6- از طرح‌های حمایتی دولت مطلع شوید
در حال حاضر نهادهای مختلف كشور در حال اعلام تسهیلات و طرح‌های حمایتی از كسب‌وكارهای كشور هستند. به‌ویژه شركت‌های دانش‌بنیان كه این روزها با ارائه فناوری و دانش‌فنی مورد نیاز كشور توانسته‌اند گام‌های مهمی را جهت مقابله با این همه‌گیری بردارند، از سوی نهادهای مرتبط با اقتصاد دانش‌بنیان مانند معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و صندوق نوآوری و شكوفایی مورد حمایت قرار گرفته‌اند.
در این میان ممكن است برخی صندوق‌های قرض‌الحسنه كوچك‌تر نیز تسهیلاتی را برای حمایت از كسب‌وكارها در دوران كرونا در نظر گرفته باشند، اما از رسانه‌ها در جریان آنها قرار نگرفته باشید، اما دریافتشان به مراتب راحت‌تر از تسهیلات دولتی اعلام شده باشد. حتی ممكن است برخی از موجران در ادامه نیز تسهیلی در اجاره‌بهای صاحبان كسب‌وكار درنظر گرفته باشند یا برای بازپرداخت تسهیلات و چك‌های بانكی تمهیداتی در نظر گرفته شده است كه در این شرایط می‌تواند تا حدی كمك‌كننده باشد. بنابراین بر اساس ارتباطی كه با نهادها و صنف كاری خود دارید از این طرح‌ها مطلع شده و برای احیای ركود پیش آمده در كسب‌وكارتان كمك بگیرید.
معمولا در زمان بروز بحران‌های اقتصادی، اولین اقدامی كه كارآفرینان و صاحبان كسب‌وكارها به آن دست می‌زنند كاهش چشمگیر هزینه‌ها و قطع بخش‌های جانبی و اضافی است. اما براساس توصیه كارشناسان برای شرایط كنونی بهتر است پیش از هر كاهش هزینه یا تعدیل برخی از فعالیت‌های مجموعه اثرات بعدی آن به صورت كامل بررسی شود. زیرا این محدود شدن فعالیت‌ها در خط سیر كسب‌وكار برای توسعه‌های آتی و پس از این همه‌گیری بسیار اثرگذار خواهد بود.درست است كه محدود كردن فعالیت‌های مجموعه می‌تواند اثر زیادی در كاهش مقطعی هزینه‌های جاری كسب‌وكار داشته باشد. اما هر مجموعه‌ای برای این‌كه بتواند زیرساخت‌های مورد نیاز برای رشد و توسعه تدریجی خود را فراهم كند، زمان، انرژی و هزینه زیادی صرف می‌كند. به همین جهت اگر به محض قرار گرفتن در شرایط بحرانی بخواهید همه زحمت‌هایی را كه برای بسط و توسعه كشیده بودید صرفا برای پایین آوردن هزینه‌هایش از بین ببرید، در ادامه و دوران پس از عبور از بحران ظرفیت كافی برای فعالیت كامل و همه‌جانبه مورد نیاز برای تداوم فعالیت در رقابت با سایر رقبای موجود در بازار را نخواهید داشت. از طرفی هر شاخه‌ای كه از بدنه اصلی كسب‌وكارتان جدا كنید، به معنای از دست دادن ظرفیتی برای به دست آوردن سود بیشتر یا پیشبرد اهدافتان در جهت ادامه مسیر كسب‌وكار خواهد بود.
2- به خواسته‌های كنونی مشتریان توجه كنید
شیوع كرونا همه مردم سراسر دنیا را تحت‌تأثیر قرار داده و مشتریان شما هم از این قاعده مستثنا نبوده‌اند. بنابراین به عنوان صاحب كسب‌وكار باید توجه داشته باشید كه نیازهای مشتریان‌تان در شرایط كنونی به چه شكلی تغییر پیدا كرده است و كسب‌وكار شما به چه صورت می‌تواند این نیازها را برآورده كند.
علاوه‌بر شكل ارائه خدمات كه به آن اشاره شد، نوع محصول تولیدی نیز می‌تواند براساس تقاضاهای كنونی تغییر پیدا كند. حتی نحوه آماده‌سازی و ارسال محصولات به صورت كاملا بهداشتی می‌تواند به مزیت رقابتی مهمی در شرایط كنونی تبدیل شود. بهتر است خود را جای مشتریان‌تان قرار دهید و ببینید در شرایط كنونی چه انتظاری از مجموعه‌های تولیدی و خدماتی مشابه خودتان دارید.
3- كارمندان‌تان را بازگردانید
بسیاری از كاركنانی كه بر اثر شرایط به‌وجود آمده تعدیل شده بودند ممكن است این روزها موفق به دریافت حقوق بیمه بیكاری شده باشند. در این شرایط از آنجا كه همه برای حضور در مكان‌های عمومی نگرانی‌هایی دارند، ممكن است كمی بازگردندان افرادی كه دچار مشكل درآمدی نشده باشند بر سركار دشوار باشد. شاید یكی از راهكارهای مؤثر در شرایط كنونی برای بازگرداندن كارمندان، علاوه‌بر فراهم كردن شرایط كاری تمیز و منطبق با توصیه‌های وزارت بهداشت، ارائه خدمات حمایتی در موارد مرتبط با كووید- 19 باشد. برای مثال امكان مرخصی با حقوق برای كسانی كه اعضای خانواده‌شان دچار بیماری شده‌اند، یا ارائه خدمات بیمه تكمیلی به كاركنان و خانواده‌های آنها می‌تواند تا حدی انگیزه كافی برای بازگشت به محل كار را برای افراد به دنبال داشته باشد.
4- مدل كسب‌وكارتان را بازبینی كنید
شاید یكی از پرچالش‌ترین و نخواستنی‌ترین كارها برای كارآفرینان در زمان بازگشایی بازبینی مدل كسب‌وكارشان باشد. اما باید بدانید كه این یكی از الزامات برای بقای كسب‌وكار در شرایط جدید كنونی خواهد بود و هرچقدر هم كه حوصله این بررسی‌ها را نداشته باشید، باز چاره‌ای جز بررسی و بازنگری نخواهید داشت. برای ساده شدن این كار می‌توانید چند سوال از خودتان بپرسید:
- زمانی كه بحران كرونا تمام شود چه مدل كسب‌وكاری برای ادامه فعالیت مجموعه خواهید داشت؟
- آیا مدل كسب‌وكارتان در شرایط كنونی نیز قابل اجرا هست؟ اگر نیست، چطور می‌توانید شرایط را تا زمانی كه این مدل قابل اجرا شود مدیریت كنید؟
- آیا راه‌های دیگری برای این كه بتوانید از همه توانمندی‌ها و ظرفیتتان در جهت كسب درآمد بیشتر استفاده كنید، می‌شناسید؟
براساس پاسخ سوال آخر ممكن است نیاز باشد تا مدل كسب‌وكارتان را در یكی از موارد زیر تغییر دهید:
- چه محصول یا خدماتی ارائه می‌كنید؟
- مشتری هدفتان كیست؟
- روش پخش محصول به چه صورت خواهد بود؟
5- به دنبال فروشندگان و توزیع‌كنندگان جدید باشید
ممكن است در شرایط جدید شما فعالیت‌های خود را از سر بگیرید اما توزیع‌كننده یا فروشندگان محصولتان همچنان بر سر كارشان باز نگشته باشند. بنابراین براساس شرایط موجود ممكن است نیاز داشته باشید با توزیع‌كننده یا فروشگاه‌های جدیدی برای ارائه محصولاتتان وارد مذاكره شوید. از سوی دیگر بهتر است اگر پیش از این فروش محصول به صورت غیرحضوری را تجربه نكرده‌اید با توجه به تمایل بیشتر مشتریان به خریدهای آنلاین، زیرساخت‌های مورد نیاز برای این كار را هرچه سریع‌تر در مجموعه خود فراهم كنید. این موضوع داستان‌های جدیدی مانند شیوه و هزینه ارسال و هزینه انبارداری سفارش‌های ثبت شده مشتریان را به همراه خواهد داشت.
اما با توجه به اوضاع كنونی به نظر می‌رسد كه باید با این چالش‌ها هرچه سریع‌تر روبهرو شده تا بتوانید با موفقیت از بحران حاضر عبور كنید.
6- از طرح‌های حمایتی دولت مطلع شوید
در حال حاضر نهادهای مختلف كشور در حال اعلام تسهیلات و طرح‌های حمایتی از كسب‌وكارهای كشور هستند. به‌ویژه شركت‌های دانش‌بنیان كه این روزها با ارائه فناوری و دانش‌فنی مورد نیاز كشور توانسته‌اند گام‌های مهمی را جهت مقابله با این همه‌گیری بردارند، از سوی نهادهای مرتبط با اقتصاد دانش‌بنیان مانند معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و صندوق نوآوری و شكوفایی مورد حمایت قرار گرفته‌اند.
در این میان ممكن است برخی صندوق‌های قرض‌الحسنه كوچك‌تر نیز تسهیلاتی را برای حمایت از كسب‌وكارها در دوران كرونا در نظر گرفته باشند، اما از رسانه‌ها در جریان آنها قرار نگرفته باشید، اما دریافتشان به مراتب راحت‌تر از تسهیلات دولتی اعلام شده باشد. حتی ممكن است برخی از موجران در ادامه نیز تسهیلی در اجاره‌بهای صاحبان كسب‌وكار درنظر گرفته باشند یا برای بازپرداخت تسهیلات و چك‌های بانكی تمهیداتی در نظر گرفته شده است كه در این شرایط می‌تواند تا حدی كمك‌كننده باشد. بنابراین بر اساس ارتباطی كه با نهادها و صنف كاری خود دارید از این طرح‌ها مطلع شده و برای احیای ركود پیش آمده در كسب‌وكارتان كمك بگیرید.