مذاکرات برگزیت دوباره به بن بست رسید
قمار جانسون با بلیت آمریکایی
نخست وزیر انگلیس، همچنان روزهای سختی را در تقابل با اتحادیه اروپا سپری می کند.به بن بسترسیدن دور تازه مذاکرات لندن و بروکسل بر سر نحوه خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، میتواند آینده سیاسی جانسون را به خطر بیندازد، خصوصا آنکه افکار عمومی انگلیس هنوز بابت سهلانگاری اولیه جانسون در ماجرای شیوع کرونا از وی ناراضی هستند. مواضع میشل بارنیه و دیگر مقامات اروپایی بهخوبی نشان میدهد چشمانداز روشنی برای بهنتیجه رسیدن مذاکرات طرفین ( لندن-بروکسل) برای ترسیم دوران پسابرگزیت وجود ندارد!
حتی اگر چشماندازی در این خصوص وجود داشتهباشد، نمیتوان انتظار داشت که این مذاکرات تا دسامبر امسال ( آذرماه) که ضرب الاجل تعیین شده از سوی لندن است به نتیجه مطلوبی برسد! دومین دور مذاکرات انگلیس و اتحادیه اروپا درباره آینده همکاریهای دوطرف در دوره پسابرگزیت در حالی به پایان رسید که دولت محافظه کار بوریس جانسون به رغم بحران کرونا و فشارهای داخلی و خارجی، با تمدید دوره گذار پس از پایان سالجاری میلادی (۲۰۲۰) مخالف است. این در حالی است که تحلیلگران مسائل اروپا معتقدند امکان حل و فصل اختلافات مهمی مانند نحوه تعامل مرزی و شهروندی میان ایرلند شمالی و جنوبی، جزئیات مناسبات تجاری انگلیس و اتحادیه اروپا و از همه مهمتر، ترسیم نسبت حقوقی شهروندان انگلیسی و کشورهای عضو اتحادیه اروپا با یکدیگر تا ماه دسامبر وجود ندارد. میشل بارنیه، نماینده شورای اروپا در امور برگزیت در کنفرانس خبری از بروکسل، نتیجه مذاکرات با طرف انگلیسی را «ناامید کننده» خواند. او تاکید کرده که دو طرف در حوزههای مختلف قضایی، شیلات و دسترسی برابر به بازار تجاری اختلاف نظر جدی دارند .او با انتقاد از مخالفت دولت لندن درباره تمدید دوره گذار تصریح کرد این کشور نمیتواند مهلت کوتاهی را برای مذاکرات تعیین کند، اما درباره موضوعاتی که برای اتحادیه اروپا حائز اهمیت است، مذاکره نکند.
ماجرا به این نقطه ختم نمیشود. بوریس جانسون قمار خطرناکی را در تقابل با اتحادیه اروپا و آن هم با بلیت ترامپ آغاز کردهاست! جانسون امیدوار است ترامپ بار دیگر در انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر پیروز شود و به این ترتیب، هزینهها و تضمینهای لازم برای تحقق «برگزیت سخت» یا همان عدم توافق تجاری، سیاسی و شهروندی میان انگلیس و اتحادیه اروپا را به لندن پرداخت کند. اما سوال اصلی اینجاست که اگر ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری سال 2020 انتخاب نشود، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟! در این صورت، جانسون اصلی ترین پشتوانه خود در مذاکرات برگزیت با اتحادیه اروپا را از دست خواهد داد و دیگر نمی تواند چماق و اهرمی به نام ترامپ را در مقابل بازیگران اروپایی نمایان سازد! در این صورت جانسون بازی را به سختی خواهد باخت و تاریخ مصرف سیاسی وی به عنوان نخست وزیر انگلیس به پایان می رسد.
ادامه بازی لندن در زمین واشنگتن
رفتارهای اخیر جانسون نشان می دهد که وی همچنان با اتکا به حمایت کاخ سفید، در حال مذاکره با اتحادیه اروپاست. نباید فراموش کرد که جانسون با شعار برگزیت نرم و توافق با اروپا در انتخابات اخیر شناختهشده بود. ازاینرو هرگونه چرخش موضع جانسون از برگزیت نرم به برگزیت سخت مولد بحرانهای جدیدی در فضای سیاسی انگلیس خواهد بود. در این صورت بسیاری از رأیدهندگانی که آرای خود را به سود جانسون و حزب محافظهکار به گردش درآوردهاند، به مخالفان خشمگینی تبدیل میشوند که هدفی جز ساقطکردن نخستوزیر از قدرت نخواهند داشت! بنابراین عاقلانهترین مسیر پیش روی جانسون، تحقق برگزیت نرم و توافق با اتحادیه اروپاست. همان گونه که بسیاری از تحلیلگران مسائل سیاسی و اجتماعی انگلیس هشدار دادهاند، تحقق هر دو گزینه، یعنی برگزیت سخت و نرم برای دولت انگلیس و شخص جانسون هزینهبر خواهد بود. یکی موضوعاتی که در دوران پسابرگزیت، مولد بحرانهای عمیقی در سطوح سیاسی و حاکمیتی در انگلیس خواهدبود، مربوط به برگزاری همه پرسی مجدد استقلال طلبان در اسکاتلند خواهد بود. در سال ۲۰۱۴ پیش از مطرح شدن برگزیت، یک همهپرسی برای جدایی از انگلستان در اسکاتلند برگزار شد که رای اکثریت، جدانشدن از دولت مرکزی بود. اما طبق نظرسنجیهای انجام شده در این کشور پس از پدیده برگزیت بیشتر ساکنان اسکاتلند خواهان جدایی از انگلیسی بودند که درصدد خروج از اتحادیه اروپاست. اما مقامات دولت مرکزی انگلستان با این جدایی موافق نیستند و نتیجه همهپرسی سال ۲۰۱۴ را مبنا قرار میدهند، درصورتی که این همهپرسی پیش از برگزیت بوده است. به عبارت بهتر، جانسون حتی در صورت پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و تحقق برگزیت سخت ( شکست مذاکرات لندن بروکسل)، با عواقب و تبعات سختی در داخل کشورش دست و پنجه نرم خواهد کرد که یکی از آنها، اصرار ویژه اسکاتلندیها برای برگزاری همه پرسی مجدد استقلال خواهدبود. جانسون و همراهانش اصرار دارند به هر نحو ممکن از برگزاری همهپرسی جدید در اسکاتلند جلوگیری کنند و به همه پرسی سال ۲۰۱۴ استناد میکنند و میگویند «ما شش سال پیش این همه پرسی را برگزار کردیم.» اما استدلال طرفداران برگزاری همهپرسی مجدد در اسکاتلند به لحاظ حقوقی درست است زیرا کشور انگلیس به لحاظ ماهوی تغییر کرده و دیگر انگلیس اروپایی نیست و با توجه به میلی که بین ساکنان اسکاتلند در مورد استقلالطلبی از انگلیس وجود دارد این همه پرسی در آیندهای نزدیک انجام میشود. در نهایت این که معمای برگزیت همچنان به قوت خود باقیمانده و قطعا تا ماه دسامبر، بر پیچیدگیهای آن افزوده خواهدشد. بدون شک در این معادله،هر گونه انتخابی که جانسون صورت دهد، هزینههایی برای لندن به همراه خواهدداشت. هر چند هزینههای برگزیت نرم نسبت به برگزیت سخت برای نخستوزیر انگلیس کمتر است، اما انتخاب این گزینه نیز برای وی بی دردسر نخواهد بود.