حل مشکل اهدای خون با برنامه‌ریزی
یادداشت: علیاکبر پورفتحا... مدیرعامل پیشین سازمان انتقال خون
کاهش اهدای خون در برخی فصلها، مانند تابستان و یا در روزهای ابتدایی ماه رمضان، امری طبیعی است. در هر بحرانی که اتفاق میافتد مانند زلزله، سیل و یا بلایای طبیعی دیگر، ممکن است که ذخیره خونی کشور کاهش پیدا کند. ما در زلزله کرمانشاه و بم هم با مشکل کمبود خون مواجه شدیم و این امری طبیعی است که در بیماری کرونا هم با کمبود اهدای خون مواجه شویم. تنها باید با برنامهریزیهای بلندمدت، مشکلات کمبود خون را جبران کنیم. کاهش اهدای خون نه در ایران که در همه کشورها اتفاق افتاده‌است. در آمریکا و اروپا هم کشورها، با کمبود خون مواجه هستند ولی در آنجا، تدابیری اندیشیدهاند تا سختگیری‌ها برای اهدا کاهش پیدا کند. به عنوان مثال در آمریکا، در گذشته، از افرادی که رفتارهای پرخطر جنسی دارند، تا یک سال خون دریافت نمی‌کردند، اما در بحرانی که به وجود آمده است، این میزان را به سه ماه کاهش دادهاند. این مدیریت و برنامهریزیهایی است که مدیران بانک خونی، برای کاهش تلفات انجام میدهند. کمبود افرادی که اهدای خون دارند امر عجیبی نیست و در هر زمانی و در هر بحرانی هم ممکن است به وجود بیاید، بنابراین نباید نگران آن باشیم.
در این روزها که ویروس کرونا شایع شده، اما مساله مهم دیگری رواج پیدا کرده است و آن بحث پلاسمادرمانی است. در این روش از سرم خونی برای درمان برخی از بیماری‌های عفونی استفاده میشود. روشی که برای درمان دیفتری و ابولا از دهه 1940 رواج داشته است. تا زمانی که واکسن بیماری کرونا به وجود بیاید، باید از روش پلاسمادرمانی که یک روش اثبات‌شده در درمان بیماریهاست استفاده شود. پیش از این هم، در درمان سارس، تا زمانی که واکسن ساخته نشد، از پلاسمادرمانی استفاده میکردند. این روش درمانی، یک روش علمی در درمان بیماری‌های عفونی نوظهور و نوپاست.
بیماری‌هایی که اغلب با تغییر اکوسیستم و ازبین‌رفتن زیستگاه حیوانات به وجود می‌آید. درست است که روش پلاسمادرمانی یک روش درمانی تاییدشده است اما با کشف و تولید واکسن، بیماری سریعتر درمان میشود و پلاسمادرمانی که روش زمانبری است، از دور خارج میشود. باید توجه داشته باشیم که بیماری‌های نوظهور و نوپا، در عصر جدید، همچنان وجود دارند و خواهند داشت. بعد از کشف واکسن کرونا، بیماری دیگری، هزار بار بدتر از بیماری کرونا ممکن است شایع شود و باز این سرم خونی افراد مبتلاست که میتواند به عنوان پادتن عمل کند و جان انسانها را نجات دهد.