printlogo


تجربه
کتاب الکترونیکی خوب است اما...
هدی برهانی / آموزگار

سه چهار روز پیش بود که از دبیر درباره پرونده این شماره سوال کردم. گفتم موضوع؟ گفت کتاب­‌های دیجیتال! من هم گفتم موضوع سختی هست و بعد سه روز طول کشید تا در آخرین فرصت­‌های موجود برای فرستادن مطلبم، بنشینم و این متن را بنویسم؛ متنی که قرار است از زبان یک معلم کتابخوانی در رثای کتاب­‌های الکترونیک نوشته شود. در این صورت باید این‌طور به شما بگویم که کتاب­‌های الترونیک محصولاتی بسیار خوب هستند اما به درد من یکی که نمی­‌خورند! خب، تا اینجای کار احتمالا نتوانستم به خوبی به مزایای کتاب­‌های الکترونیک اشاره کنم.
لازم است بدانید بعد از این هم قرار نیست اشاره­ چندانی داشته باشم. حالا اسمش قرار است واپس‌گرایی، تحجر، دشمنی با طبیعت یا هرچه باشد، اما لطفا نام من را در صف طرفداران همیشگی کتاب‌های چاپی بنویسید. همان آدم‌­هایی که هنوز وقتی برای خرید کیف 
دم‌­دستی به مغازه می‌­روند یک کتاب همراهشان می برند تا مطمئن شوند کیفی که می‌­خرند جای کافی برای همراه‌داشتن یک کتاب را دارد. اصلا مگر قرار نبود در عصر حاضر که عصر داده و اطلاعات و پردازش و چیپ‌ست و تلفن همراه و رایانه است، کتاب تنها پناه غیردیجیتال بشر باشد؟ پس اصلا چه معنی دارد که بخواهیم کتاب دیجیتال بخوانیم؟ 
بگذارید برایتان یک مثال بزنم! سال اول دانشگاه بودم، بی‌­پول، مترو سوار، ساندویچ ماکارونی‌خور. در همین وانفسای بی­‌پولی «پنجره­‌های تشنه» را چاپ کردند به قیمت 29هزار تومان. یک کتاب خوش بر ‌و‌ رو که با پولش می‌­توانستم دو هفته سوار مترو شوم و هرروزش ساندویچ ماکارونی بخورم. واضح است که آن کتاب را نخریدم. چند روز مانده به محرم مامان یک پیام برایم فرستاده‌بود که نسخه­ الکترونیک کتاب را می‌­توانم با 99درصد تخفیف از کتابخانه دیجیتال سوره‌مهر بخرم. من هم معطلش نکردم و کتاب را خریدم. اولین ­بارم بود که یک کتاب غیرچاپی می‌‌خواندم، اولش خیلی معذب بودم، اما بعد به‌واسطه روایت دوست­‌داشتنی نویسنده با کتاب همراه شدم. روزها در مترو می‌­ایستادم و مسیر یک‌ساعته تا خانه را بی‌­وقفه می‌خواندم. خواندن آن کتاب خیلی به من چسبید و من از طرفداران پر‌و‌پا قرصش شدم. اما همه اینها دلیل نشد که به‌محض دریافت اولین حقوقم از مدرسه یک نسخه چاپی از کتاب را برای خودم تهیه نکنم!
وفاداری من و امثال من به کتاب­‌های کاغذی مثل یک‌جور اعتیاد است. اعتیاد به بوی نویی کتاب، اعتیاد به پر کردن فرم امانت کتاب­خانه، اعتیاد به گشتن در کتاب‌فروشی­‌ها. شاید لازم است همراهان عصر دیجیتال ما را ببرند در یک کتابخانه الکترونیک ثبت­‌نام کنند و ترک‌مان دهند. ما شاید از سر بی‌­پولی یا آمدن کرونا به کتاب‌‌های دیجیتال مراجعه کنیم، آنها را بخوانیم و لذت ببریم، اما این دلیل نمی‌­شود که وقتی پول دستمان آمد، یا کرونا تمام شد نسخه چاپی آن را برای خودمان نخریم. در پایان لازم است بگویم کتاب الکترونیک بسیار خوب است، اما هیچ چیز کتاب واقعی نمی‌­شود.