«حبابِ» محبوبِ بورس!
محمدعلی صفاریان / کارشناس اقتصاد
در این چندروزه شاخص كل بازار بورس در كانال یك میلیون واحدی به‌سر می‌برد. از اوایل سال جدید كه بورس به‌شدت رشد داشته موجب شده تا مردم به‌سرعت به سوی این بازار جذاب سرازیر شوند. این بازار آنقدر جذاب است كه حتی در روزهای قرنطینه هم مردم را در خانه نگه نداشت و هر شخص فاقد كد بورسی به هر ترتیبی بود خود را به دفاتر پیشخوان دولت می‌رساند و ساعت‌ها منتظر می‌ماند تا ثبت‌نامش انجام شود. البته همین امر موجب نگرانی مسوولان حوزه سلامت نیز شد اما سودای سود بورس، بر ترس از كرونا غلبه پیدا كرد. پس از آن نیز با آزاد كردن سهام عدالت و شروع پذیره‌نویسی توسط دولت، به رونق بورس افزوده شد. شاخص بورس تقریبا هر روز صعودی بود تا جایی كه بسیاری از كارشناسان اقتصادی و فعالان فضای مجازی، فرضیه «حباب» بازار بورس را مطرح كردند. از سوی دیگر كارشناسانی هم هستند كه سرازیر شدن نقدینگی را مهم‌ترین عامل رشد بورس ایران می‌دانند و به سهامداران اطمینان خاطر می‌دهند كه بورس سقوط نخواهد كرد. اما نكته حائز اهمیت، استفاده از كلمه حباب، این بار برای بازار بورس است. بیش از یك سال است كه كلمه حباب در اقتصاد ایران تبدیل به یك اپیدمی شده است؛ به عبارت دیگر آنقدر درخصوص موارد متعدد اقتصادی این كلمه توسط مسوولان گفته و توسط مردم شنیده شده است كه كاركرد اصلی خود را از دست داده است. برای درك بهتر این موضوع باید گریزی به برخی تجربه‌های «حبابی» سال 1398 زد:
1. در سال 98، قیمت خودروی پراید از 30 میلیون تومان به 57 میلیون تومان رسید. در خردادماه از سوی رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران اعلام شد كه حباب پراید تركید و قیمت این خودرو روی
50 میلیون تومان متوقف شد. خودرویی كه هم‌اكنون قیمتی حدود 90 میلیون تومان را تجربه می‌كند و مسوولان امر، مجدد صحبت از حباب قیمتی می‌كنند.
2. در مردادماه 98 نرخ ارز به حدود 18 هزار تومان رسید و در همان موقع محمدرضا پورابراهیمی، عضو كمیسیون اقتصادی مجلس اعلام كرد كه نرخ ارز حباب دارد و با تشكیل بازار متشكل ارزی، این حباب می‌تركد و نرخ ارز به كانال ده هزار تومانی یا كمتر از آن می‌رسد. هم‌اكنون نرخ دلار در كانال
15 هزار تومانی ایستاده است.
3. در سال 98 نرخ سكه از یك میلیون تومان به بیش از چهار میلیون تومان رسید. در 18 آبان‌ماه رئیس كمیسیون تخصصی طلا و جواهر اعلام كرد كه حباب سكه هم تركید؛ اما سكه در روی قیمت سه میلیون و 930 هزار تومانی ایستاد. امروز سكه در آستانه هفت میلیون تومان است.
تجربه سال گذشته به وضوح نشان می‌دهد كه هر موقع قیمت كالاهای سرمایه‌ای و حتی مصرفی مانند خودرو افزایش می‌یابد، برخی از مسوولان برای آرامش اذهان عمومی از وجود حباب سخن می‌گویند و هیچ‌گاه هم این حباب‌ها به معنای واقعی از بین نرفتند. به همین دلیل صحبت از حباب بازار بورس به زعم بسیاری از كارشناسان خطا است و امید می‌رود در روزهای آتی این بازار بیش از پیش رونق بگیرد.
اما كارشناسان متعددی بر این باورند كه باید به گونه‌ای رفتار شود تا نقدینگی از بازار بورس به سمت دیگر بازارها همچون بازار طلا، سكه، دلار، ملك نرود زیرا بازار بورس، بازاری مولد محسوب می‌شود. همچنین یكی از معضلات اقتصادی كشور، اقتصاد بانك‌محور است كه با توجه به آزادسازی سهام عدالت با تصمیم هوشمندانه رهبر معظم انقلاب به نظر می‌رسد رشد شاخص‌های بورس همچنان ادامه داشته باشد و جهت‌گیری‌های كشور از محوریت بانك به سمت محور شدن بورس در حال حركت باشد.
1. در سال 98، قیمت خودروی پراید از 30 میلیون تومان به 57 میلیون تومان رسید. در خردادماه از سوی رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران اعلام شد كه حباب پراید تركید و قیمت این خودرو روی
50 میلیون تومان متوقف شد. خودرویی كه هم‌اكنون قیمتی حدود 90 میلیون تومان را تجربه می‌كند و مسوولان امر، مجدد صحبت از حباب قیمتی می‌كنند.
2. در مردادماه 98 نرخ ارز به حدود 18 هزار تومان رسید و در همان موقع محمدرضا پورابراهیمی، عضو كمیسیون اقتصادی مجلس اعلام كرد كه نرخ ارز حباب دارد و با تشكیل بازار متشكل ارزی، این حباب می‌تركد و نرخ ارز به كانال ده هزار تومانی یا كمتر از آن می‌رسد. هم‌اكنون نرخ دلار در كانال
15 هزار تومانی ایستاده است.
3. در سال 98 نرخ سكه از یك میلیون تومان به بیش از چهار میلیون تومان رسید. در 18 آبان‌ماه رئیس كمیسیون تخصصی طلا و جواهر اعلام كرد كه حباب سكه هم تركید؛ اما سكه در روی قیمت سه میلیون و 930 هزار تومانی ایستاد. امروز سكه در آستانه هفت میلیون تومان است.
تجربه سال گذشته به وضوح نشان می‌دهد كه هر موقع قیمت كالاهای سرمایه‌ای و حتی مصرفی مانند خودرو افزایش می‌یابد، برخی از مسوولان برای آرامش اذهان عمومی از وجود حباب سخن می‌گویند و هیچ‌گاه هم این حباب‌ها به معنای واقعی از بین نرفتند. به همین دلیل صحبت از حباب بازار بورس به زعم بسیاری از كارشناسان خطا است و امید می‌رود در روزهای آتی این بازار بیش از پیش رونق بگیرد.
اما كارشناسان متعددی بر این باورند كه باید به گونه‌ای رفتار شود تا نقدینگی از بازار بورس به سمت دیگر بازارها همچون بازار طلا، سكه، دلار، ملك نرود زیرا بازار بورس، بازاری مولد محسوب می‌شود. همچنین یكی از معضلات اقتصادی كشور، اقتصاد بانك‌محور است كه با توجه به آزادسازی سهام عدالت با تصمیم هوشمندانه رهبر معظم انقلاب به نظر می‌رسد رشد شاخص‌های بورس همچنان ادامه داشته باشد و جهت‌گیری‌های كشور از محوریت بانك به سمت محور شدن بورس در حال حركت باشد.