كدام كتاب لالایی را برای فرزندمان بخریم؟
کتاب‌های خوابیدنی
در فرهنگ لغت دهخدا جلوی كلمه لالایی نوشته شده «صوتی كه بدان طفل را در گهواره خوابانند.» آواهایی كه همه ما از دوران كودكی با آن آشناییم و در گوش‌مان خوانده‌اند. لالایی‌ها پیشینه‌ای حدود چهار هزار سال دارند و از دوران تمدن بابل به‌جا مانده‌اند. لالایی‌ها جزو اولین ترانه‌های عامیانه و ادبیات شفاهی هر سرزمینی به حساب می‌آیند كه هر‌كدام‌شان مفاهیم خاصی را بیان می‌كنند، مفاهیمی مثل آرزوها و اندیشه‌هایی مادرانه. روایت‌های شفاهی‌ای كه نسل‌به‌نسل و سینه‌به‌سینه به ما رسیده‌اند. سادگی زبان، آهنگین و كاربردی بودن از مهم‌ترین ویژگی لالایی‌ها به‌شمار می‌رود. در زمینه لالایی كتاب‌های زیادی منتشر شده است که در اینجا سعی كرده‌ایم بهترین این كتاب‌ها را معرفی كنیم.
احمد داوری / روزنامه نگار
لالالا، ابر پاره
نویسنده: اسدا... شعبانی
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 16
اسدا... شعبانی از بهترین داستان‌نویسان و شاعران موفق در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او فعالیت خود را در این حوزه از سال 1365 شروع كرده و تا به امروز ادامه دارد. كتاب‌های اسدا... شعبانی بارها به عنوان بهترین كتاب از طرف كانون پرورش فكری كودك و نوجوان انتخاب شده و جوایز متعددی را از شورای كتاب كودك دریافت كرده است. شعبانی در این كتاب با زبانی كودكانه شعرهایی كوتاه با موضوع لالایی سروده است.
عروسك‌جان لالا كن
نویسنده: جعفر ابراهیمی
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 16
جعفر ابراهیمی از متخصصان حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او هم برای كودكان و نوجوانان شعر می‌گوید و هم برایشان داستان و قصه می‌نویسد. ابراهیمی با كتاب‌هایش برنده لوح زرین كانون شده و آثارش در شورای كتاب كودك برگزیده شده است. جعفر ابراهیمی در این كتاب هم مانند بقیه كتاب‌هایش با زبانی شاعرانه و لطیف فضایی آرام را برای كودكان تصویر می‌كند.
لالا گلدون، لالا ماهی
نویسنده: افسانه شعبان‌نژاد
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 15
افسانه شعبان‌نژاد از قدیمی‌ترین نویسندگان و شاعران در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. در این سال‌ها آنقدر كارش خوب بوده كه اسمش پای هر كتابی بخورد باید بدانیم كه حتما كتاب خوبی است. او فعالیتش را در 1360 شروع كرده و تا به امروز هم ادامه داده. شعبان‌نژاد سردبیر رشد نوآموز و رشد دانش‌آموز بوده و در شورای شعر مجله كیهان بچه‌ها عضویت داشته است. او سال 2010 نامزد دریافت جایزه آسترید لیندگرن شده است. آسترید لیندگرن معتبرترین جایزه ادبی در بخش كودك و نوجوان است.
لالا، لالا، گل شب‌بو
ناشر: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان
تعداد صفحات: 40
این كتاب مجموعه لالایی‌ها از شاعران مطرح كشورمان است که هر كدام از آنها چند شعر در این كتاب دارند. شعرهای شكوه قاسم‌نیا، افسانه شعبان‌نژاد، مصطفی رحماندوست، جعفر ابراهیمی، اسدا... شعبانی و ناصر كشاورز در این كتاب گنجانده شده است.
لالا، لالا، گل لاله
نویسندگان: سهیلا تذهیبی و شهلا شجاع‌دوست
ناشر: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان
تعداد صفحات: 28
لطف این كتاب در این است كه سعی شده تا جایی كه ممكن است لالایی‌های گوشه و كنار كشورمان را جمع‌آوری كند. شما در این كتاب با لالایی‌های مختلف از اقوام و شهرهای مختلف كشورمان روبه‌رو هستید كه علاوه بر آشناشدن با نوع لالایی گفتن‌های شهرها با فرهنگ خاص آن منطقه هم آشنا می‌شوید.
لالایی‌های این كتاب را شاعر یا نویسنده معروفی نسروده است. این لالایی‌ها را آدم‌های گمنامی هر شب برای پسران و دخترانشان می‌گفتند تا فرزندشان آرام بخوابد.
لالایی‌های ایران
نویسنده: ابراهیم عمرانی
ناشر: پیوند نو
نویسنده در این كتاب ابتدا فرهنگ و ادبیات عامه را توضیح می‌دهد و بعد سراغ لالایی‌هایی از استان‌های كرمان، خراسان، فارس، مازندران و آذربایجان می‌رود و نمونه‌هایی را در كتاب می‌آورد.
او در این كتاب لالایی‌ها را از لحاظ مضمونی مورد بررسی قرار می‌دهد و برای هر مضمون لالایی مخصوص به خودش را می‌آورد. محبت مادر، جنسیت كودك، طبیعت و محیط زندگی، مسائل اقتصادی اجتماعی و زنان از مضامین این كتاب هستند كه مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
48 لالایی برای 4 فصل
نویسنده: مریم اسلامی
ناشر: قدیانی
تعداد صفحات: 48
این كتاب مجموعه‌ای از لالایی‌ها متناسب با چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان است. لالایی‌های هر فصل متناسب با حال‌وهوای مخصوص به آنها سروده شده است.
لالایی‌های «ثریا»
ثریا قزل‌ایاغ استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم در حوزه ادبیات كودك و نوجوان بود كه ابتدای سال 1399 درگذشت. قزل‌ایاغ از تاثیرگذارترین چهره‌های ادبی كودك و نوجوان است. كارشناسی علوم ارتباط اجتماعی‌اش را در تهران می‌گیرد و بعد به آمریكا می‌رود تا در رشته كتابداری در گرایش كتابخانه‌ها و ادبیات كودك و نوجوان تحصیل كند. سال 1355 به ایران برمی‌گردد و عضو هیات‌علمی دانشكده علوم تربیتی دانشگاه تهران می‌شود. او در همان سال‌ها مشغول آموزش ادبیات كودكان به زنان می‌شود و در پروژه برنامه‌ریزی دوره كتابداری رشته فنی‌وحرفه‌ای برای آموزش و پرورش همكاری می‌كند. خانم قزل‌ایاغ در كمیته گزینش كتاب برای كتابخانه‌های مدارس عضو شده و بنیانگذار كتابخانه كانون اصلاح و تربیت تهران بوده است. كتاب راهنمای بازی‌های ایران اولین كتابی است كه در سال 1379 می‌نویسد و بعد از آن كتاب ادبیات كودكان و نوجوانان و ترویج خواندن را منتشر می‌كند. این كتاب ماحصل بیست سال فعالیت قزل‌ایاغ در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او مدت دو سال عضو هیات داوران جایزه هانس كریستین اندرسن هم بوده است.
پرنیان و آب: با لالایی تا سرزمین خواب
نویسنده: ثریا قزل‌ایاغ
تصویرگر: اردشیر رستمی
ناشر: چشمه
تعداد صفحات: 40
او در این كتاب لالایی‌هایی را براساس وزن و قالب لالایی‌های محلی و فولكلوریك سروده است. مضمون بیشتر لالایی‌های این كتاب درباره فصل‌ها و زیبایی‌های طبیعت است. اردشیر رستمی كاریكاتوریست و طراح مشهور كشورمان تصویرسازی این كتاب را انجام داده است.
لالایی‌ها و ترانه‌های نوازشی
نویسنده: ثریا قزل‌ایاغ
ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات كودكان
تعداد صفحات: 32
نویسنده در این كتاب سعی می‌كند به مخاطب امروزی بگوید ادبیات گزینه بهتر و برتر برای پرورش ذهنی و روانی كودك است. نویسنده معتقد است كه نقش ادبیات سه سال اول زندگی بسیار مهم است و والدین باید به این دوره توجه ویژه‌ای داشته باشند. این كتاب اول ویژگی‌های این گروه سنی را می‌گوید و بعد گونه‌های مختلف ادبی مثل لالایی، ترانه‌های نوازشی و بازی‌های مناسب را معرفی می‌كند.
نویسنده: اسدا... شعبانی
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 16
اسدا... شعبانی از بهترین داستان‌نویسان و شاعران موفق در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او فعالیت خود را در این حوزه از سال 1365 شروع كرده و تا به امروز ادامه دارد. كتاب‌های اسدا... شعبانی بارها به عنوان بهترین كتاب از طرف كانون پرورش فكری كودك و نوجوان انتخاب شده و جوایز متعددی را از شورای كتاب كودك دریافت كرده است. شعبانی در این كتاب با زبانی كودكانه شعرهایی كوتاه با موضوع لالایی سروده است.
عروسك‌جان لالا كن
نویسنده: جعفر ابراهیمی
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 16
جعفر ابراهیمی از متخصصان حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او هم برای كودكان و نوجوانان شعر می‌گوید و هم برایشان داستان و قصه می‌نویسد. ابراهیمی با كتاب‌هایش برنده لوح زرین كانون شده و آثارش در شورای كتاب كودك برگزیده شده است. جعفر ابراهیمی در این كتاب هم مانند بقیه كتاب‌هایش با زبانی شاعرانه و لطیف فضایی آرام را برای كودكان تصویر می‌كند.
لالا گلدون، لالا ماهی
نویسنده: افسانه شعبان‌نژاد
ناشر: امیركبیر
تعداد صفحات: 15
افسانه شعبان‌نژاد از قدیمی‌ترین نویسندگان و شاعران در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. در این سال‌ها آنقدر كارش خوب بوده كه اسمش پای هر كتابی بخورد باید بدانیم كه حتما كتاب خوبی است. او فعالیتش را در 1360 شروع كرده و تا به امروز هم ادامه داده. شعبان‌نژاد سردبیر رشد نوآموز و رشد دانش‌آموز بوده و در شورای شعر مجله كیهان بچه‌ها عضویت داشته است. او سال 2010 نامزد دریافت جایزه آسترید لیندگرن شده است. آسترید لیندگرن معتبرترین جایزه ادبی در بخش كودك و نوجوان است.
لالا، لالا، گل شب‌بو
ناشر: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان
تعداد صفحات: 40
این كتاب مجموعه لالایی‌ها از شاعران مطرح كشورمان است که هر كدام از آنها چند شعر در این كتاب دارند. شعرهای شكوه قاسم‌نیا، افسانه شعبان‌نژاد، مصطفی رحماندوست، جعفر ابراهیمی، اسدا... شعبانی و ناصر كشاورز در این كتاب گنجانده شده است.
لالا، لالا، گل لاله
نویسندگان: سهیلا تذهیبی و شهلا شجاع‌دوست
ناشر: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان
تعداد صفحات: 28
لطف این كتاب در این است كه سعی شده تا جایی كه ممكن است لالایی‌های گوشه و كنار كشورمان را جمع‌آوری كند. شما در این كتاب با لالایی‌های مختلف از اقوام و شهرهای مختلف كشورمان روبه‌رو هستید كه علاوه بر آشناشدن با نوع لالایی گفتن‌های شهرها با فرهنگ خاص آن منطقه هم آشنا می‌شوید.
لالایی‌های این كتاب را شاعر یا نویسنده معروفی نسروده است. این لالایی‌ها را آدم‌های گمنامی هر شب برای پسران و دخترانشان می‌گفتند تا فرزندشان آرام بخوابد.
لالایی‌های ایران
نویسنده: ابراهیم عمرانی
ناشر: پیوند نو
نویسنده در این كتاب ابتدا فرهنگ و ادبیات عامه را توضیح می‌دهد و بعد سراغ لالایی‌هایی از استان‌های كرمان، خراسان، فارس، مازندران و آذربایجان می‌رود و نمونه‌هایی را در كتاب می‌آورد.
او در این كتاب لالایی‌ها را از لحاظ مضمونی مورد بررسی قرار می‌دهد و برای هر مضمون لالایی مخصوص به خودش را می‌آورد. محبت مادر، جنسیت كودك، طبیعت و محیط زندگی، مسائل اقتصادی اجتماعی و زنان از مضامین این كتاب هستند كه مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
48 لالایی برای 4 فصل
نویسنده: مریم اسلامی
ناشر: قدیانی
تعداد صفحات: 48
این كتاب مجموعه‌ای از لالایی‌ها متناسب با چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان است. لالایی‌های هر فصل متناسب با حال‌وهوای مخصوص به آنها سروده شده است.
لالایی‌های «ثریا»
ثریا قزل‌ایاغ استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم در حوزه ادبیات كودك و نوجوان بود كه ابتدای سال 1399 درگذشت. قزل‌ایاغ از تاثیرگذارترین چهره‌های ادبی كودك و نوجوان است. كارشناسی علوم ارتباط اجتماعی‌اش را در تهران می‌گیرد و بعد به آمریكا می‌رود تا در رشته كتابداری در گرایش كتابخانه‌ها و ادبیات كودك و نوجوان تحصیل كند. سال 1355 به ایران برمی‌گردد و عضو هیات‌علمی دانشكده علوم تربیتی دانشگاه تهران می‌شود. او در همان سال‌ها مشغول آموزش ادبیات كودكان به زنان می‌شود و در پروژه برنامه‌ریزی دوره كتابداری رشته فنی‌وحرفه‌ای برای آموزش و پرورش همكاری می‌كند. خانم قزل‌ایاغ در كمیته گزینش كتاب برای كتابخانه‌های مدارس عضو شده و بنیانگذار كتابخانه كانون اصلاح و تربیت تهران بوده است. كتاب راهنمای بازی‌های ایران اولین كتابی است كه در سال 1379 می‌نویسد و بعد از آن كتاب ادبیات كودكان و نوجوانان و ترویج خواندن را منتشر می‌كند. این كتاب ماحصل بیست سال فعالیت قزل‌ایاغ در حوزه ادبیات كودك و نوجوان است. او مدت دو سال عضو هیات داوران جایزه هانس كریستین اندرسن هم بوده است.
پرنیان و آب: با لالایی تا سرزمین خواب
نویسنده: ثریا قزل‌ایاغ
تصویرگر: اردشیر رستمی
ناشر: چشمه
تعداد صفحات: 40
او در این كتاب لالایی‌هایی را براساس وزن و قالب لالایی‌های محلی و فولكلوریك سروده است. مضمون بیشتر لالایی‌های این كتاب درباره فصل‌ها و زیبایی‌های طبیعت است. اردشیر رستمی كاریكاتوریست و طراح مشهور كشورمان تصویرسازی این كتاب را انجام داده است.
لالایی‌ها و ترانه‌های نوازشی
نویسنده: ثریا قزل‌ایاغ
ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات كودكان
تعداد صفحات: 32
نویسنده در این كتاب سعی می‌كند به مخاطب امروزی بگوید ادبیات گزینه بهتر و برتر برای پرورش ذهنی و روانی كودك است. نویسنده معتقد است كه نقش ادبیات سه سال اول زندگی بسیار مهم است و والدین باید به این دوره توجه ویژه‌ای داشته باشند. این كتاب اول ویژگی‌های این گروه سنی را می‌گوید و بعد گونه‌های مختلف ادبی مثل لالایی، ترانه‌های نوازشی و بازی‌های مناسب را معرفی می‌كند.