printlogo


پرونده ویژه شبكه مستند
شبكه مستند از نگاه ناظران یك شبكه موفق با توجه به اهداف در نظر گرفته‌شده‌اش است. به طوری كه از زمان آغاز فعالیت این شبكه، ساخت برنامه‌های آن نیز آغاز شده و تا به امروز نیز توانسته است مستندهای موفقی را ساخته و پخش كند. برای همین هم مخاطبان علاقه‌مند به مستند نیز این شبكه را یك شبكه موفق در تولید محتوا دانسته و به همین دلیل در كنار شبكه‌های تازه دیگری همچون شبكه نسیم، تماشا، آی‌فیلم و... توانسته است مخاطب‌های خاص خود را یافته و هر سال نیز به مخاطب‌های خود اضافه كند. از همین رو در این گزارش مروری خواهیم داشت بر مهم‌ترین و موفق‌ترین مستندهایی ساخت كارگردان‌های ایرانی كه این روزها از این شبكه پخش شده یا در حال پخش است و توانسته رضایت مخاطبان خود را در كنار سایر مستندهای خارجی كه از همین شبكه نیز برخی از آنها پخش می‌شود به‌خوبی برآورده كند. البته همان‌طور که مشخص‌ است در این گزارش می‌شد به برنامه‌های مختلف دیگری اشاره کرد و به خاطر کمبود فضا مجبور هستیم به یک بخش گزیده‌شده از لیست برنامه‌های شبکه مستند اکتفا کنیم .

روزگار خمینی
كارگردان و تهیه‌كننده: محمدهادی نعمت‌الهی
ساعت و روز پخش: از هفتم تا 16 خرداد ساعت 19
درباره برنامه: همان‌طور كه از نام آن مشخص است مستندی است كه به زندگی رهبر كبیر انقلاب پرداخته است. مستندی كه  چگونگی شروع نهضت امام خمینی‌(ره)  را بررسی کرده و از شخصیت امام در این زمان و از مبارزات ایشان می‌گوید. روایتی كه این بار با نگاهی متفاوت پیش می‌رود تا بتواند پس از چهار دهه از انقلاب اسلامی همچنان جذاب و دیدنی باشد. این برنامه كه در ایام سالگرد رحلت امام خمینی‌(ره) بر روی آنتن شبكه مستند رفته بود توانست نظر مخاطبان بسیاری را به سمت خود جلب كند.
ویژگی: یكی از حاشیه‌های ساخت این برنامه حضور راوی آن بود. علیرام نورایی كسی است كه در این مستند به‌عنوان راوی همكاری كرده و در گفت‌و‌گوهایی كه در زمینه همكاری‌اش با این برنامه داشته گفته است كه به دلیل اعتقادات قلبی‌اش بوده و دوست داشته فارغ از حرفه اصلی‌اش كه بازیگری‌ است حضور و تجربه‌ای متفاوت به عنوان راوی یك مستند در كارنامه خود به ثبت رساند.



فرصت
كارگردان و تهیه‌كننده: احمد نیك‌فرجام
ساعت و روز پخش: هر روز ساعت 17
درباره برنامه: «فرصت» مستندی است درباره توانایی كشور به تولیدات و صادرات و خودكفایی و... گوناگون داخلی می‌پردازد و به نوعی می‌خواهد توانایی‌های كشور را از این طریق نشان ‌دهد. هر قسمت از این برنامه به صورتی ساخته شده که یك موضوع را حول محور خود قرار بدهد و در كنار معرفی چنین فعالیت‌هایی با مسؤولان، بهره‌برداران، كارآفرینان و... گفت‌و‌گو كرده  تا  از چالش‌ها و فرصت‌ها در آن زمینه خاص می‌گویند.
ویژگی: این برنامه انگیزشی شاید مهم‌ترین ویژگی‌اش در این باشد كه باوری در بیننده ایجاد می‌كند كه ایران دارای توانایی‌های بسیاری بوده كه كافی است این توانایی‌ها دیده شود و مورد استفاده و بهره‌برداری قرار گیرد. رفتن سراغ فعالیت‌هایی كه به دور از صنعت نفت است سوژه‌هایی است كه در این برنامه بیشتر مورد توجه قرار گرفته تا به این خودباوری برسد كه ایران تك‌محصولی نبوده و قابلیت تولید و صادرات محصولاتی بجز نفت را هم در خود دارد.




به اضافه مستند
كارگردان: محمدرضا رضاییان
تهیه‌كننده: محمد‌حسین میری
ساعت و روز پخش: سه‌شنبه‌ها ساعت 20:30
درباره برنامه‌: پخش مستندهای دیده‌نشده در تلویزیون و بحث كارشناسی پیرامون آن مستند؛ چارچوب اصلی شكل‌گیری این برنامه است. بررسی مستندهای گوناگون از دید كارشناسان مختلف باعث شده تا دید و نگاهی متفاوت به آن مستند ایجاد شود. این مجموعه تا كنون در سه فصل ساخته شده كه اتفاقا استقبال خوبی نیز از آن صورت گرفته است. برای همین بعید به نظر نمی‌رسد فصل چهارمی نیز در راه باشد.
ویژگی: مستندهایی كه شاید كمتر دیده شده یا اصلا دیده نشده باعث شده است تا این برنامه یك مجموعه خاص باشد كه در دل خود گنجینه‌ای از مستندهای كمیاب و نایاب را جمع كرده است . به تماشا نشستن این برنامه و حك كردن آنچه دیده می‌شود در خاطر، تحلیل‌ها، دیدگاه‌ها و بررسی‌های متمایز و متفاوت نیز باعث شده تا یك امتیاز خوب را به به اضافه مستند
از آن خود كند.




ضد گلوله
كارگردان: مهدی ماهان، مجید عزیزی
تهیه‌كننده: حسین افشار
ساعت و روز پخش: هر روز ساعت 17
درباره برنامه: ضد‌گلوله جایی برای درخشش استعدادهاست تا شركت‌كننده‌ها بتوانند آمادگی جسمانی و هوش را در معرض محك خود و دیگران قرار دهند. یك رئالیتی‌شو از تولیدات خانه مستند در حوزه تولید برنامه‌های واقع‌نما كه تهیه آن از سوی سازمان هنری رسانه‌ای اوج با همكاری نیروی زمینی سپاه صورت گرفته است. این مسابقه طوری طراحی شده كه به صورت قصه‌وار روایت شوند و شخصیت‌هایی كه در این مسابقه حضور دارند به نوعی بازیگران این قصه محسوب می‌شوند. سبحان اكرامی، نریشن‌های این برنامه را می‌خواند و تلاش می‌كند تا بیننده را با قصه و روایت با هیجان بازی و مسابقه همراه كند.
ویژگی: این برنامه، مسابقه‌ای نظامی و اكشن است و از ویژگی‌های مهم آن استفاده از سامانه‌های لیزری به‌عنوان سلاح بوده كه برای اولین بار در ایران در یك برنامه تلویزیونی مورداستفاده قرار گرفته شده. این مستند ــ مسابقه در 13 سری 5 قسمتی تولیدشده است و در هر سری 10 شركت‌كننده ابتدا به‌صورت انفرادی و سپس دو گروه پنج نفره با یكدیگر رقابت می‌كنند. تا این‌كه در نهایت یك گروه به مرحله فینال راه پیدا كند. یك اتفاق متفاوت دیگری كه در این برنامه افتاده است خوانندگی، ترانه‌سرایی، آهنگسازی و ساخت موسیقی متن توسط كاوه آفاق است كه توانسته سبك متفاوت‌اش را چاشنی جذابیت و هیجان این مسابقه كند.




 دوران
كارگردان و تهیه‌كننده: محمدرضا عباسیان
ساعت و روز پخش: یكشنبه‌ها ساعت 21
درباره برنامه: مستندی جذاب برای كسانی كه تحلیل و بررسی مستندهای خارجی را دوست دارند و دلشان می‌خواهد در كنار تماشای یك برنامه مستند، نقد، تحلیل، بررسی، دیدگاه‌های مختلف و... را نیز داشته باشند؛‌ دوران بهترین برنامه برای این دسته از اشخاص كنجكاو است. یعنی با دیدن دوران می‌توان مستندهایی را كه دارای موضوعات مختلف در عصر حاضر چه داخلی چه بین‌المللی همچون محیط‌زیست، بحث پزشكی، دارو، انرژی‌های نوین، امنیت فضای مجازی، جامعه‌شناسی، عدالت‌محور اقتصادی، ارز، تجارت جهانی، موضوعات سیاسی منطقه و بین‌المللی و... هستند به تماشا نشست و سپس با كارشناسان و تحلیلگران درخصوص ساخت آن همراه شد.
ویژگی: بهره‌مندی از كارشناسان توانا، مطلع، به روز و مطرح در بخش تحلیل و بررسی كه در یك استودیو حاضر هستند را می‌توان جزو ویژگی‌های مثبت و قابل تامل این برنامه نسبت به سایر برنامه‌های مستندی گوناگون دانست كه باعث شده است در كنار تماشای بهترین مستندهای حال حاضر، محتوای خوب و غنی نیز به دست آورد. گفت‌و‌گوی كارشناس در كنار كارشناس مجری كه كارگردان و تهیه‌كننده برنامه نیز هست درباره یك موضوع مشخص و پخش مستندهای خارجی روز در زمینه همان موضوع موجب می‌شود تا تحلیل و بررسی، عمق و جذابیت بهتری برای مخاطبان علاقه‌مند پیدا  كند.




پرونده مستند
كارگردان و تهیه‌كننده: سعید رسولی
ساعت و روز پخش: دوشنبه‌ها ساعت ۲۲:۳۰
درباره برنامه: قبل از آن‌كه «پرونده مستند» شروع شود هشدار داده شده كه این برنامه شامل محتوا و تصاویری است كه ممكن است برای همه مناسب نباشد. با همین جمله حساب كار دست‌تان خواهد آمد كه قرار است یك مستند جذاب و دیدنی را شاهد باشیم كه البته تماشای آن به همه توصیه نمی‌شود. برنامه‌ای با هدف آگاه‌سازی جامعه و شناخت بیشتر مردم در‌خصوص جرایم مختلف؛ به این صورت كه پرونده‌های مهم پلیسی با حضور شخص متهم، كارشناس و... باز شده و مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد تا علت وقوع جرم و مسائل بعد و قبل از آن تحلیل و به یك نتیجه‌گیری درست و آموزنده رسید.
ویژگی: جالب است بدانید كه این برنامه در محل استودیوی پلیس آگاهی تهران بزرگ ضبط می‌شود و حضور روان‌شناسان اجتماعی، مشاوران خانواده، مسؤولان نیروی انتظامی، كارآگاه‌های انتظامی و... باعث شده است تا به ارزش محتوایی آن اضافه شود. پرداختن به موضوعات خاص و متفاوت كه البته برخی از آنها بسیار جذاب و هیجان‌انگیز است به طوری كه پس از پخش در فضاهای مجازی گوناگون نیز دست به دست می‌چرخد،
باعث شده تا مخاطبان بسیاری را پای قسمت‌های مختلف آن بنشاند تا هم برایشان درس عبرتی باشد و هم این‌كه هوشیار شوند چه اتفاقاتی به دلیل یك‌سری اشتباهات و كوتاهی‌ها رخ می‌دهد تا با دانستن آن كاری كنند که دیگر تكرار نشود.



تاریخ شفاهی ایران
كارگردان و تهیه‌كننده: سید‌مهدی مویدی
ساعت و روز پخش: شنبه تا پنجشنبه ساعت 18:30
درباره برنامه: تصاویر كمتر دیده شده آرشیو
صدا و سیمای جمهوری اسلامی از تاریخ معاصر ایران مهم‌ترین محتوایی است كه باعث شده مستند تاریخ شفاهی ایران تولیدشده و مورد استقبال بینندگان قرار گیرد. سازندگان این مجموعه تلاش كرده‌اند
در هر قسمت به خاطرات برخی از چهره‌های سیاسی معاصر یا رویدادهای مهم بپردازند
و با مستنداتی كه ارائه می‌دهند ورق تازه‌ای از تاریخ نه چندان دور كشور رو كنند.
ویژگی: بیان خاطرات و اتفاقاتی كه شاید كمتر به آن پرداخته شده است جزو ویژگی‌های خاص و منحصر به‌فرد آن محسوب می‌شود. مجموعه‌ای كه تلاش كرده به سراغ كسانی برود كه شاید حرف‌ها و عملكردهای‌شان در گذشته دیده نشده یا پس از سال‌ها به آن پرداخته نشده
یا گرد فراموشی بر آن پاشیده شده است. به همین دلیل با ارائه مستندات و تصاویر كمتر دیده شده تلاش شده است تا بتوان مروری بر تاریخ شفاهی ایران داشت؛ ضمن این‌كه پخش برخی از سخنرانی‌های افراد مطرحی كه شاید در طول این چهار دهه پخش نشده یا تنها یك‌بار پخش شده است كاری كرده تا جذابیت مستند تاریخ شفاهی ایران بیشتر هم بشود.





سفرنامه كویر
كارگردان و تهیه‌كننده: محمدرضا زمانی‌پور
ساعت و روز پخش: هر روز به غیر از جمعه‌ها ساعت 19
درباره برنامه: سفر و ثبت آن یكی از قدیمی‌ترین و جذاب‌ترین سبك‌های ساخت یك مجموعه مستند است كه از گذشته تا به امروز وجود داشته و دارد. سفر كردن به برخی از نقاط خاص كه شاید كمتر كسی پا به آن بگذارد هم یك ویژگی مهم دیگری است كه می‌تواند به جذابیت این نوع مستندها اضافه كند. كویر و رفتن به دل شنزارهای آن نیز از جمله مقاصد شگفت‌انگیزی است كه بسیاری از مستندسازها تلاش كرده‌اند با نگاهی متفاوت به آن بپردازند
و سر از كار این طبیعت بكر درآورند. ایران علاوه بر دریا، جنگل و كوهستان بهترین كویرها را نیز در خود جای داده است. سفرنامه كویر نیز به دلیل وجود چنین پتانسیلی در هر قسمت سری به یكی از كویرهای دیدنی كشور زده و با به نمایش گذاشتن این مناطق سعی كرده این مكان‌های ناشناخته و بكر را بهتر از گذشته معرفی كند و بگوید هر كویر چقدر با كویر دیگر می‌تواند تفاوت داشته باشد.
ویژگی: كارگردان و تهیه‌كننده این مجموعه خود در مقابل دوربین آمده است و سوار بر خودرو مسیری را طی كرده تا به مقصد مدنظر برسد. او در طول این سفر سعی می‌كند اطلاعات خوبی چه از نظر طبیعی، چه تاریخی، چه فرهنگی و... در اختیار مخاطب بگذارد و یك بسته سفر كامل را تهیه كند. گفت و گو با بومی‌های این منطقه، مسؤولان، محققان، استادان دانشگاه و... از بخش‌های مهم این برنامه است. تنوع در اطلاعات و تلاش برای آگاهی رساندن به صورت ساده به مخاطب و جذب او در انتخاب مقصد معرفی شده به عنوان مقصد گردشگری می‌تواند آن را به یك مستند دیدنی بدل كند.



مستند مسابقه زیر زنگ
كارگردان و تهیه‌كننده: مجید بهرامی‌مقدم
ساعت و روز پخش: شنبه تا چهارشنبه ساعت 18
درباره برنامه: در این مسابقه ماموران آتش‌نشانی به رقابت با با یكدیگر می‌پردازند. مسابقه‌ای هیجان‌انگیز با كلی آتش و دود و آژیر و حركات ژانگولربازی كه اتفاقا جذابیت آن را چند برابر كرده است. در این مسابقه وحید رونقی،  گوینده است و تلاش می‌كند با سبك گویندگی‌اش به جذابیت و هیجان آن اضافه كند.
ویژگی: حضور آتش‌نشانان و رقابت میان آنها همان ویژگی است كه می‌توان از آن یاد كرد. شاید كمتر برنامه‌ای باشد كه حضور آتش‌نشانان تا این حد پررنگ بوده و برای همین هم به دلیل نوع آموزش‌ها و آمادگی‌های جسمانی كه دارند باعث شده تا مسابقه حالت هیجان‌انگیز بیشتری پیدا كند.