۳۶ روز بعد از سوختن کپرهای جنگلوک، سراغ مردم این منطقه رفتیم تا از حال و روزشان بپرسیم
بازدیدهای بی‌فایده
کمی بیشتر از یک ماه گذشته، اما انگار یک عمر است که پری خاتون، میرزا، عبدالواحد و عبدالستار و بقیه داخل چادر زندگی می‌کنند! چادرهای سفیدرنگی که هلال احمر همان روز اول بعد از آتش‌سوزی، وقتی هنوز زمین داغ بود و همه جا بوی خاکستر سوخته می‌داد برایشان نصب کردند. چادرهای سفید حالا وصله ناجورند بین کپرهای جنگلوک؛ بین چهاردیواری‌های کوچک و بزرگی که با بلوک‌های سیمانی یکی‌یکی ساخته شده‌اند. بلوک‌هایی که از 40 سال پیش تا حالا حکم خانه دارند برای این 400 خانواده جنگلوکی اما به چشم مسؤولان چابهار با هیچ متر و معیاری خانه به حساب نیامده‌اند! حالا بیشتر از یک ماه است به این خانه‌های بلاتکلیف، چادرهای بلاتکلیف‌تری هم اضافه شده و جنگلوکی‌ها مانده‌اند چشم‌انتظار تحقق وعده‌های ریز و درشت مسؤولانی که هر بار می‌آیند، می‌بینند، می‌روند و خبری از تصمیمات و برنامه‌هایشان نمی‌شود؛ مثل همین آتش‌سوزی که پای صحبت هر کدام‌شان بنشینید و با هرکدام که صحبت کنید، می‌گویند فقط گروه‌های خیریه بعد از آتش‌سوزی ماندند و دستگیرشان شدند؛ مسؤولان آمدند ، دیدند و رفتند.
جنگلوکِ وعده‌ها
حدود یک ماه پیش همین‌جا و در همین صفحه از خاکسترشدن آرزوهای 27 خانواده جنگلوکی نوشتیم؛ از آتشی که یک دفعه شعله کشید و از در و دیوار کپرها بالا رفت؛ نوشتیم که جنگلوکی‌های چابهار حاشیه‌نشین‌هایی در دل شهرند و درست وسط چابهار زیر سایه ادارات بزرگ و اسم و رسم‌دار چابهار زندگی می‌کنند؛ اداره‌هایی که بعد از آمدن آنها یکی یکی ساخته شده‌اند و جنگلوک و خانه‌های کوتاه‌قدش مقابل این ساختمان‌های بلند قشنگ، شبیه حلبی آبادند؛ حلبی آبادی بی امید. «مردم ما چقدر مسؤول دیده باشند خوب است؟ چند بار به فرمانداری و شهرداری و شورا مراجعه کرده باشند خوب است؟ چقدر وعده شنیده باشند خوب است؟» این را حنیف برم به ما می‌گوید؛ امام جماعت مسجد حضرت مهدی(عج) جنگلوک؛ روحانی جوانی که بیش از 20 سال از زندگی‌اش در جنگلوک می‌گذرد و حالا به عنوان معتمد این مردم، به دنبال احقاق حقوق از دست رفته‌شان است: «از زمان آقای احمدی‌نژاد تا الان مسؤولان آمده‌اند اینجا را دیده و رفته‌اند. خودمان بارها پیش شورا و فرمانداری رفتیم، اما مشکلات‌مان نه تنها حل نشده که روزبه‌روز بیشتر هم شده. اول ما اینجا بودیم بعد اداره‌جات آمدند، الان می‌گویند شما باید بروید.» جنگلوکی‌ها به جابه‌جایی اما راضی‌اند؛ دلیل شرط و شروط‌شان را اما حنیف برم بیشتر از هرکسی می‌داند و می‌فهمد: «اینجا ما نه خانه بهداشت داریم نه مدرسه! باوجود اینکه لوله‌های آب از کنار ما رد می‌شود اما آب آشامیدنی نداریم! وضع برق‌مان هم که از اتصال پشت سرهم و آتش‌سوزی‌های کپرها مشخص است! به ما می‌گویند از اینجا بروید، باشد قبول! اما به ما جایی بدهند که سند داشته باشد، یک شهرک باشد! ما نمی‌خواهیم از یک کپر برویم توی یک کپر دیگر زندگی کنیم.»
هیچ‌مان سوخت
آن پنجشنبه تلخ اردیبهشت، اول کپر پری‌خاتون دُرزاده بود که طعمه آتش شد؛ بعد آتش سریع زبانه کشید و رفت تا کپرهای کناری. پری‌خاتون اما آن‌روز و آن‌لحظه‌ها را حتی بعد از گذشت یک‌ماه فراموش نکرده و به ما می‌گوید: «ما عزادار هستیم. تازه شوهرم از دنیا رفته‌بود که این اتفاق هم پیش‌آمد و داروندارمان سوخت. هیچ چیزی که نداشتیم اما همان هیچ هم سوخت!» پری‌خاتون حرف که می‌زند، در ذهنش وسیله‌هایی را که از دست داده مرور می‌کند. به آن چهارتکه ظرف و ظروفی می‌رسد که به‌عنوان جهیزیه خریده و یک گوشه کپر گذاشته بود برای بچه‌اش! جای خالی این جهیزیه، آه می‌شود و از دل پری‌خاتون بیرون می‌آید، بلند و سوزناک: «با حقوق کارگری چهارتا وسیله جمع کرده‌بودم که همان‌ها هم سوخت ... الان هم که وضع‌مان مشخص است؛ داخل چادریم در این گرمای چابهار ... یک‌نفر بیاید ببیند می‌تواند جای ما طاقت بیاورد؟!» ادامه گلایه‌های او را از زبان میرزا سولی‌بر می‌نویسیم؛ یکی دیگر از اهالی جنگلوک که آتش چادرنشین‌اش کرده: «من کارگر روزمزدم. هرچه در این سال‌ها ذره‌ذره خریده‌بودم، ازدست‌رفت ... الان چند سال باید کار کنم، هیچ هم نخورم که بتوانم این‌ها را دوباره بخرم؟!» سوالش را به‌جای ما عبدالستار درزاده جواب می‌دهد؛ یکی دیگر از جنگلوکی‌های چادرنشین این روزها: «باید بودید و می‌دیدید. خانه‌هایمان که آتش‌گرفت بلوک‌ها را از قسمت پشتی خانه خراب‌کردند که اهالی خانه را بیرون بیاورند. همه‌چیزمان هم در این آتش سوخت. الان نه سند ازدواج داریم، نه شناسنامه، نه بیمه درمانی و نه هیچ چیزی! همه سوخت و ازبین‌رفت!» عبدالواحد، ساکن چادر کناری هم جلو می‌آید و می‌گوید: «الان به ما بگویند ما تا کی قرار است داخل این چادرها زندگی کنیم؟ باور کنید اگر گروه‌های جهادی نبودند حتی یک لحظه نمی‌شد داخل این چادرها دوام آورد! ما می‌خواهیم مسؤولان بیایند و زودتر برای ما یک خانه بسازند، چون حتی اجازه ساخت همان کپرها را هم دیگر نداریم.»
جهادی‌ها، جنگلوک را تنها نگذاشتند
بیشتر از یک‌ماه پیش، 27کپر اینجا در جنگلوک سوخت و خاکستر شد. خاکستر خانه‌ها را حالا باد با خودش برده و دیگر اثری از آثار سوختگی نیست. آن‌قدر که مسؤولان هم یادشان برود که اینجا چه خبر بوده؛ موضوعی که امام‌جماعت جنگلوک درباره‌اش می‌گوید: «بعد از آتش‌سوزی مسؤولان آمدند و رفتند اما این خیرین و گروه‌های جهادی و خیریه بودند که ما را تنها نگذاشتند. ما دیگر عادت کرده‌ایم. می‌دانیم که مسؤولان ما را نمی‌بینند. طرف ما نمی‌آیند. اما یک خواهش و تقاضا از آنها داریم؛ تکلیف ما را زودتر مشخص کنند!»
حضور گروه‌های خیریه و جهادی، حالا تنها دلخوشی مردم جنگلوک است. همین است که به ما می‌گویند حتی اگر مسؤولان آنها را نبینند، خوشحالند که خیرین را دارند؛ خیرینی که تنهایشان نگذاشته و به آنها اطمینان داده‌اند که اگر دولت به آنها زمین بدهد، برایشان خانه می‌سازند! یک خانه، یک خانه با دوتا اتاق خواب! یک خانه با در و دیوار سفید و سقف رنگی! درست مثل خانه‌هایی که در روستای کوئیک سرپل‌ذهاب بعد از زلزله ساخته‌شدند. خانه‌هایی که زلزله‌زده‌های کرمانشاهی را پناه دادند و حالا قرار است پناه کپرنشین‌های جنگلوکی شوند. این رؤیای قشنگ را در جنگلوک، بچه‌های گروه خیریه جوانه‌های همت و تلاش توانا (جهت) و گروه جهادی دیده‌بان مردم ساخته‌اند.
نوبت خودکفایی جنگلوکی‌ها
برای حامد زراعت کن، مدیرعامل خیریه جهت، یکی از خیریه‌های فعال در چابهار ، پیش از این آتش سوزی هم جزو همان مناطق حاشیه‌نشین گروه هدف‌شان بوده :« متاسفانه با توجه به ظرفیت‌های فراوان چابهار، حاشیه‌نشینی مردم جنگلوک نشانه کم لطفی و بی تدبیری مسؤولان چابهار است و همین مساله باعث شد ما کلا در چابهار فعال شویم و عمده فعالیت‌مان را هم روی اشتغال‌زایی مردم قرار بدهیم. بعد از آتش‌سوزی اما به دلیل اینکه می خواستیم نظر مسؤولان را به این منطقه جلب کنیم، کار مستندنگاری حادثه را در جنگلوک شروع کردیم و چون کار واقعا اورژانسی بود، در جذب منابع خیرین فعال شدیم. چراکه تنها چیزی که برای آنها مانده‌بود لباس تنشان بود. ما منابع مالی مختلفی جذب کردیم ، البته کار اصلی و میدانی را بچه‌های گروه جهادی دیده‌بان مردم انجام دادند. الان هم به همراهی همین گروه به دنبال گرفتن مجوز‌های لازم زمین از شهرداری و بنیاد مسکن هستیم تا برایشان خانه بسازیم.» مدیرعامل خیریه جهت البته یک خبر خوب از یک تلاش دیگر هم دارد؛ تلاش برای اشتغال‌زایی در جنگلوک و درباره‌اش می‌گوید:« از آنجا که تخصص ما اشتغال‌زایی است ، سعی می‌کنیم در این منطقه هم به پرورش آرتمیا (غذای زنده) و جلبک اسپیرولینا بپردازیم ، چرا که این مواد به شدت در صنایع مختلف غذایی ، بهداشتی و دارویی کاربرد دارند و می توانند از نظر اقتصادی شرایط بهتری برای مردم این منطقه به‌وجود بیاورند.»
حدود یک ماه پیش همین‌جا و در همین صفحه از خاکسترشدن آرزوهای 27 خانواده جنگلوکی نوشتیم؛ از آتشی که یک دفعه شعله کشید و از در و دیوار کپرها بالا رفت؛ نوشتیم که جنگلوکی‌های چابهار حاشیه‌نشین‌هایی در دل شهرند و درست وسط چابهار زیر سایه ادارات بزرگ و اسم و رسم‌دار چابهار زندگی می‌کنند؛ اداره‌هایی که بعد از آمدن آنها یکی یکی ساخته شده‌اند و جنگلوک و خانه‌های کوتاه‌قدش مقابل این ساختمان‌های بلند قشنگ، شبیه حلبی آبادند؛ حلبی آبادی بی امید. «مردم ما چقدر مسؤول دیده باشند خوب است؟ چند بار به فرمانداری و شهرداری و شورا مراجعه کرده باشند خوب است؟ چقدر وعده شنیده باشند خوب است؟» این را حنیف برم به ما می‌گوید؛ امام جماعت مسجد حضرت مهدی(عج) جنگلوک؛ روحانی جوانی که بیش از 20 سال از زندگی‌اش در جنگلوک می‌گذرد و حالا به عنوان معتمد این مردم، به دنبال احقاق حقوق از دست رفته‌شان است: «از زمان آقای احمدی‌نژاد تا الان مسؤولان آمده‌اند اینجا را دیده و رفته‌اند. خودمان بارها پیش شورا و فرمانداری رفتیم، اما مشکلات‌مان نه تنها حل نشده که روزبه‌روز بیشتر هم شده. اول ما اینجا بودیم بعد اداره‌جات آمدند، الان می‌گویند شما باید بروید.» جنگلوکی‌ها به جابه‌جایی اما راضی‌اند؛ دلیل شرط و شروط‌شان را اما حنیف برم بیشتر از هرکسی می‌داند و می‌فهمد: «اینجا ما نه خانه بهداشت داریم نه مدرسه! باوجود اینکه لوله‌های آب از کنار ما رد می‌شود اما آب آشامیدنی نداریم! وضع برق‌مان هم که از اتصال پشت سرهم و آتش‌سوزی‌های کپرها مشخص است! به ما می‌گویند از اینجا بروید، باشد قبول! اما به ما جایی بدهند که سند داشته باشد، یک شهرک باشد! ما نمی‌خواهیم از یک کپر برویم توی یک کپر دیگر زندگی کنیم.»
هیچ‌مان سوخت
آن پنجشنبه تلخ اردیبهشت، اول کپر پری‌خاتون دُرزاده بود که طعمه آتش شد؛ بعد آتش سریع زبانه کشید و رفت تا کپرهای کناری. پری‌خاتون اما آن‌روز و آن‌لحظه‌ها را حتی بعد از گذشت یک‌ماه فراموش نکرده و به ما می‌گوید: «ما عزادار هستیم. تازه شوهرم از دنیا رفته‌بود که این اتفاق هم پیش‌آمد و داروندارمان سوخت. هیچ چیزی که نداشتیم اما همان هیچ هم سوخت!» پری‌خاتون حرف که می‌زند، در ذهنش وسیله‌هایی را که از دست داده مرور می‌کند. به آن چهارتکه ظرف و ظروفی می‌رسد که به‌عنوان جهیزیه خریده و یک گوشه کپر گذاشته بود برای بچه‌اش! جای خالی این جهیزیه، آه می‌شود و از دل پری‌خاتون بیرون می‌آید، بلند و سوزناک: «با حقوق کارگری چهارتا وسیله جمع کرده‌بودم که همان‌ها هم سوخت ... الان هم که وضع‌مان مشخص است؛ داخل چادریم در این گرمای چابهار ... یک‌نفر بیاید ببیند می‌تواند جای ما طاقت بیاورد؟!» ادامه گلایه‌های او را از زبان میرزا سولی‌بر می‌نویسیم؛ یکی دیگر از اهالی جنگلوک که آتش چادرنشین‌اش کرده: «من کارگر روزمزدم. هرچه در این سال‌ها ذره‌ذره خریده‌بودم، ازدست‌رفت ... الان چند سال باید کار کنم، هیچ هم نخورم که بتوانم این‌ها را دوباره بخرم؟!» سوالش را به‌جای ما عبدالستار درزاده جواب می‌دهد؛ یکی دیگر از جنگلوکی‌های چادرنشین این روزها: «باید بودید و می‌دیدید. خانه‌هایمان که آتش‌گرفت بلوک‌ها را از قسمت پشتی خانه خراب‌کردند که اهالی خانه را بیرون بیاورند. همه‌چیزمان هم در این آتش سوخت. الان نه سند ازدواج داریم، نه شناسنامه، نه بیمه درمانی و نه هیچ چیزی! همه سوخت و ازبین‌رفت!» عبدالواحد، ساکن چادر کناری هم جلو می‌آید و می‌گوید: «الان به ما بگویند ما تا کی قرار است داخل این چادرها زندگی کنیم؟ باور کنید اگر گروه‌های جهادی نبودند حتی یک لحظه نمی‌شد داخل این چادرها دوام آورد! ما می‌خواهیم مسؤولان بیایند و زودتر برای ما یک خانه بسازند، چون حتی اجازه ساخت همان کپرها را هم دیگر نداریم.»
جهادی‌ها، جنگلوک را تنها نگذاشتند
بیشتر از یک‌ماه پیش، 27کپر اینجا در جنگلوک سوخت و خاکستر شد. خاکستر خانه‌ها را حالا باد با خودش برده و دیگر اثری از آثار سوختگی نیست. آن‌قدر که مسؤولان هم یادشان برود که اینجا چه خبر بوده؛ موضوعی که امام‌جماعت جنگلوک درباره‌اش می‌گوید: «بعد از آتش‌سوزی مسؤولان آمدند و رفتند اما این خیرین و گروه‌های جهادی و خیریه بودند که ما را تنها نگذاشتند. ما دیگر عادت کرده‌ایم. می‌دانیم که مسؤولان ما را نمی‌بینند. طرف ما نمی‌آیند. اما یک خواهش و تقاضا از آنها داریم؛ تکلیف ما را زودتر مشخص کنند!»
حضور گروه‌های خیریه و جهادی، حالا تنها دلخوشی مردم جنگلوک است. همین است که به ما می‌گویند حتی اگر مسؤولان آنها را نبینند، خوشحالند که خیرین را دارند؛ خیرینی که تنهایشان نگذاشته و به آنها اطمینان داده‌اند که اگر دولت به آنها زمین بدهد، برایشان خانه می‌سازند! یک خانه، یک خانه با دوتا اتاق خواب! یک خانه با در و دیوار سفید و سقف رنگی! درست مثل خانه‌هایی که در روستای کوئیک سرپل‌ذهاب بعد از زلزله ساخته‌شدند. خانه‌هایی که زلزله‌زده‌های کرمانشاهی را پناه دادند و حالا قرار است پناه کپرنشین‌های جنگلوکی شوند. این رؤیای قشنگ را در جنگلوک، بچه‌های گروه خیریه جوانه‌های همت و تلاش توانا (جهت) و گروه جهادی دیده‌بان مردم ساخته‌اند.
نوبت خودکفایی جنگلوکی‌ها
برای حامد زراعت کن، مدیرعامل خیریه جهت، یکی از خیریه‌های فعال در چابهار ، پیش از این آتش سوزی هم جزو همان مناطق حاشیه‌نشین گروه هدف‌شان بوده :« متاسفانه با توجه به ظرفیت‌های فراوان چابهار، حاشیه‌نشینی مردم جنگلوک نشانه کم لطفی و بی تدبیری مسؤولان چابهار است و همین مساله باعث شد ما کلا در چابهار فعال شویم و عمده فعالیت‌مان را هم روی اشتغال‌زایی مردم قرار بدهیم. بعد از آتش‌سوزی اما به دلیل اینکه می خواستیم نظر مسؤولان را به این منطقه جلب کنیم، کار مستندنگاری حادثه را در جنگلوک شروع کردیم و چون کار واقعا اورژانسی بود، در جذب منابع خیرین فعال شدیم. چراکه تنها چیزی که برای آنها مانده‌بود لباس تنشان بود. ما منابع مالی مختلفی جذب کردیم ، البته کار اصلی و میدانی را بچه‌های گروه جهادی دیده‌بان مردم انجام دادند. الان هم به همراهی همین گروه به دنبال گرفتن مجوز‌های لازم زمین از شهرداری و بنیاد مسکن هستیم تا برایشان خانه بسازیم.» مدیرعامل خیریه جهت البته یک خبر خوب از یک تلاش دیگر هم دارد؛ تلاش برای اشتغال‌زایی در جنگلوک و درباره‌اش می‌گوید:« از آنجا که تخصص ما اشتغال‌زایی است ، سعی می‌کنیم در این منطقه هم به پرورش آرتمیا (غذای زنده) و جلبک اسپیرولینا بپردازیم ، چرا که این مواد به شدت در صنایع مختلف غذایی ، بهداشتی و دارویی کاربرد دارند و می توانند از نظر اقتصادی شرایط بهتری برای مردم این منطقه به‌وجود بیاورند.»