نیم قرن در خدمت زبان پارسی
نجیب مایل هروی نویسنده، پژوهشگر، نسخه‌شناس، ویراستار، عرفان پژوه و از محققان برجسته در حوزه نقد و تصحیح متون کلاسیک است که این روزها به خاطر مسائلی که حول محور تابعیتش در ایران رخ داد، نامش سر زبان‌ها افتاد. او متولد سال 1329ش در هرات است و طبق روایت خودش در مکتبخانه‌های هرات آموختن را آغاز کرد و با مهاجرت پدرش به پایتخت او نیز تحصیلاتش را در مدارس کابل ادامه داد.
هروی در 1349 زمانی که در انجمن تاریخ کابل مشغول بود، نزد پدرش نسخه‌شناسی را آموخت و سال بعد 1350جهت ادامه تحصیل در رشته زبان و ادبیات فارسی راهی ایران و دانشگاه فردوسی مشهد شد. او از سال 1357تا1360 به عنوان نسخه پژوه در کتابخانه آستان‌قدس به فهرست‌نویسی نسخ پرداخت. مدتی پژوهشگر مرکز مطالعات اسلامی بود و همچنين همكاری با آستان قدس رضوی، مرکز پژوهشی ميراث مكتوب و بخش تحقيقات كتابخانه‌ی مجلس شورای اسلامی را در كارنامه فعاليت‌های خود دارد. از او کتابها و مقالات متعددی به چاپ رسیده که به نام‌آوری او کمک شایانی کرد از همین رو در سال 1386 برنده پانزدهمین جایزه موقوفات دکتر محمود افشار یزدی در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی شد. این جایزه برای یک عمر دستاورد و خدمت به تاریخ و زبان فارسی به مایل هروی اهدا شد. از او در جریان سی و دومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی نیز به عنوان پژوهشگر برتر تقدیر به عمل آمد.
با این همه با گذشت حدود 50سال حضور در ایران او همچنان با مشکل اقامت در ایران مواجه بود که منجر به مشکلات عدیده‌ای از جمله بستری شدن 2سال قبل او در بیمارستان [روانی] ابن‌سینا مشهد شد در پی این اتفاق کمیسیون ویژه اقامت مجلس شورای اسلامی به پاس خدمات او با اقامت 10 ساله او در ایران موافقت کرد. این روزها اخباری مبنی بر خودسوزی فرزندش در اعتراض به مشکلات وی انتشار یافت که روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد در واکنش اعلام داشت که با پیگیری این وزارت و اقدامات موثر وزارت کشور، وزارت امور خارجه، و نهادهای مرتبط موضوع پذیرش تابعیت مایل هروی تایید شده است و آخرین مراحل اداری و قانونی خود را پشت سر می‌گذارد.