مثبت و منفی‌های کتاب صوتی
«وقت كم دارم!» این جمله پرتكرار با دامنه گویندگان وسیعی است كه احتمالا كسانی كه دعوت به خواندن می‌كنند بارها آن را شنیده‌اند. حتی آنهایی كه
دوست دارند بخوانند، ولی واقعا فرصت ندارند هم این جمله را بارها از دهانشان به سمت گوش‌های مخاطب خود شلیك كرده‌اند تا با كمك آن بتوانند راهی پیدا كنند برای غلبه بر كمبود وقت! باز هم احتمالا پیشنهادهای بسیاری برای آنهایی كه می‌گویند وقت ندارند كتاب بخوانند مطرح است و هركسی با توجه به تجربه‌های خودش سعی می‌كند به كسانی كه وقت كم دارند یا فرصت برای خواندن با آرامش برایشان فراهم نیست، پیشنهادهایی بدهد كه زلفشان را با زلف كتاب‌ها گره بزند و كارشان را راه بیندازد. در مرور توصیه‌ها هم از خواندن قبل خواب تا خواندن حین رفت و آمد به محل كار یا برای مادران خانه‌دار، خواندن در زمان‌هایی كه بچه‌ها استراحت می‌كنند به‌جای سرك كشیدن به شبكه‌های اجتماعی و... برخی از پیشنهادهایی است كه برای جبران كسری زمان به افراد داده می‌شود. كتاب‌های الكترونیكی هم یكی دیگر از راهكارهایی است كه به‌خاطر همیشه در دسترس بودن به مخاطبان توصیه می‌شود به‌خصوص اگر شرایط حمل كتاب‌های سنگین و سبك در قطع‌های مختلف برایشان فراهم نیست.در مجموع پیشنهادهایی كه در این مواقع به گوش می‌رسد به تعداد آدم‌های روی زمین تنوع دارد و دست افراد برای انتخاب باز است. یعنی راهی برای بهانه‌گیری وجود ندارد و اگر كسی دلش برای كتاب‌خواندن تنگ شده باشد یا دنبال فرصتی باشد تا كتاب بخواند حتما با كمك یكی از روش‌هایی كه به او پیشنهاد می‌شود دست در دست یار مهربان شود و اوقات خوشی را سپری كند.
حالا پیشنهادی كه در این شماره می‌خواهیم مطرح و مقداری جوانب آن را بررسی كنیم استفاده از كتاب‌های صوتی است. راه دیگری كه به كمك آن می‌توان كمبود وقت را جبران كرد و با كتاب‌ها خلوت كرد. اگر خاطرتان باشد و شماره‌های قبلی را هم دیده باشید درباره كتاب‌های الكترونیكی هم حرف زده بودیم و مزایا و معایب آنها را بررسی كرده بودیم. حالا در این شماره می‌خواهیم با هم مقداری در عالم كتاب‌های صوتی قدم بزنیم ببینیم چقدر كاسبیم. دنبال ما بیایید.
چند می‌گیری برام كتاب بخونی؟
شاید قبل از هرچیز در ماجرای استفاده از محصولات فرهنگی، به‌خصوص در این روزگار كه فكر نان بودن از اوجب واجبات است، توجه به برچسب قیمت آنها اولویت داشته باشد. حتی قبل از این‌كه بخواهیم درباره اهمیت استفاده از آنها و منافعی كه برایمان دارند حرف بزنیم! پس بهتر است قبل از هرچیزی درباره این نكته حرف بزنیم كه آیا تهیه كتاب صوتی صرف می‌كند یا این‌كه بهتر است سراغ نسخه‌های چاپی و كاغذی برویم و خودمان را دردسر ندهیم. در مروری كه انجام دادیم دو عنوان كتاب پرفروش را بررسی كردیم. كتاب‌هایی كه در میان مخاطبان همیشه با اقبال روبه‌رو هستند؛ «عشق در زمان وبا» اثر نویسنده كلمبیایی، گابریل گارسیا ماركز (با ترجمه بهمن فرزانه) و «مرشد و مارگریتا» اثر نویسنده روس میخائیل بولگاكف (با ترجمه عباس میلانی). در این بررسی فقط همین دو ترجمه را مدنظر قرار دادیم وگرنه ترجمه‌های دیگری نیز موجود بودند كه قیمت‌های آنها متفاوت بود و برای این‌كه بتوانیم بررسی دقیق‌تری انجام دهیم ترجیح‌دادیم قالب‌های مختلف یك ترجمه را بررسی كنیم.
در این بررسی به این نتیجه رسیدیم كه شاید نسخه‌های صوتی اختلاف زیادی با نسخه‌های الكترونیكی نداشته باشند. یعنی مثلا اگر حوصله خواندن از روی كتابخوان‌ها یا تبلت یا حتی از روی صفحه نمایشگاه رایانه را داشته باشید می‌توانید كتاب‌های الكترونیك را انتخاب كنید. عده‌ای ممكن است حین حركت (داخل تاكسی یا مترو) نتوانند متنی را از رو بخوانند و دچار سرگیجه و سردرد شوند به همین خاطر به این گروه كتب صوتی را پیشنهاد می‌كنیم. وقتی داشتیم مرور می‌كردیم به این قیمت‌ها درباره دو كتابی كه بالاتر نام بردیم برخوردیم. قیمت نسخه كاغذی «عشق در زمان وبا» ۶۸۰۰۰ تومان بود كه ناشر اعلام كرده بود كه در دست چاپ مجدد است و این یعنی با یك افزایش قیمت حدودا ۳۰۰۰۰ تومانی روبه‌رو خواهیم شد و نسخه چاپی آن گران‌تر خواهد شد، اما فعلا ملاك ما نسخه‌ای است كه در بازار موجود است. نسخه الكترونیكی این كتاب را بستر «طاقچه» با قیمت ۳۰۰۰۰ تومان عرضه می‌كند در حالی كه نسخه صوتی این كتاب بر روی همین بستر (یعنی طاقچه) ۲۹۰۰۰ تومان قیمت دارد و بر روی بستر «نوار» با قیمت ۱۸۸۵۰ تومان در دسترس مخاطبان قرار دارد.
همچنین رمان «مرشد و مارگریتا» كه اخیرا نیز تجدید چاپ شده و قیمت نسخه كاغذی آن با جلد شومیز ۸۰۰۰۰ تومان شده به صورت الكترونیكی ۱۴۵۰۰ تومان است و برای كسانی كه می‌خواهند آن را به صورت صوتی گوش كنند قیمت این كتاب روی «نوار» ۲۱۷۰۰ تومان است كه در بسترهای دیگر ۳۱۰۰۰ تومان عرضه می‌شود.
پس دیدیم كتاب‌های صوتی از نظر قیمت تفاوت زیادی با نسخه‌های الكترونیكی ندارند،
ولی با نسخه‌های كاغذی اختلاف بسیاری دارند و همین می‌تواند عامل ایجاد انگیزه باشد كه یك كتاب را با یك‌سوم تا یك‌چهارم قیمت تهیه كنیم و از خواندن آن لذت ببریم.
طلای کاغذی
حالا كه خیالمان از قیمت راحت شد و دانستیم اصطلاحا «چند چندیم؟» باید روی ماجرای وقت و این حرف‌ها تمركز كنیم. همان بهانه همیشگی كه واقعا گاهی بهانه نیست و زندگی روزانه چنان ما را احاطه می‌كند كه دیگر وقتی برای توجه به خودمان و رسیدن به روح باقی نمی‌ماند تا بتوانیم تغذیه درستی برایش آماده كنیم. اولین مزیتی كه درباره كتاب‌های صوتی می‌توان به عنوان نقطه اتكا به آن اشاره كرد مساله وقت و زمان است. زندگی شهری و درگیری‌های آن بسیاری از ما در مناسبات این زندگی از بین می‌برد. ترافیك و تردد در شهر در طول روز برای رسیدن به محل كار سبب می‌شود بخشی از وقت روزانه ما صرف رفت و آمد شود. به همین خاطر بسیاری خواندن و مطالعه را به‌عنوان یك فعالیت مفید در این اوقات توصیه می‌كنند. با این حال بسیاری نمی‌توانند در خودرو (به‌عنوان سرنشین نه راننده) و مترو یا دیگر وسایل حمل و نقل عمومی كتاب بخوانند، زیرا حركت موجب می‌شود دچار سرگیجه و سردرد شوند. هرچند متخصصان توصیه كرده‌اند حین حركت از مطالعه اجتناب شود كه این نیز مزید بر علت است. یا گاهی افراد خودشان به‌عنوان راننده در حال تردد هستند و این سبب می‌شود نتوانند به متن چشم بدوزند و روی آن تمركز كنند. در این موقعیت كتاب‌های صوتی صاحب مزیت مطلق هستند و می‌توانند به‌عنوان تنها پیشنهاد موجود روی میز باشند. به عبارتی اگر اهل خواندن باشید، ساعت‌هایی كه ترافیك سرسام‌آور شما را در چنبره خود گرفته و راه فراری برایتان نگذاشته، می‌توانید از كتاب‌های صوتی كمك بگیرید و یك ترافیك غنی برای خودتان دست و پا كنید تا جایی كه دیگر دلتان نمی‌خواهد از ترافیك خارج شوید، چون قلاب كتاب شما را شكار كرده و نمی‌خواهید از ماشین خارج شوید تا داستان تمام شود. حتی اگر راننده نباشید هم این موضوع تفاوتی ندارد و می‌توانید با اطمینان به راننده، چشم روی هم بگذارید و كتاب بخوانید. در مجموع كتاب‌های صوتی از نظر زمانی در این موقعیت‌ها كمك شایانی هستند و می‌توانید زمان‌های مرده خود را تبدیل به زمان‌های پربار خود كنید، با كتابخوانی!
دوست طبیعت
كتاب‌های صوتی از آنجا كه برای تولیدشان كاغذی صرف نشده از جمله محصولاتی هستند كه آسیبی به طبیعت نمی‌زنند و می‌توان آنها را دوست‌دار طبیعت نامید. هرچند كتاب‌ها شاید مفیدترین محصولاتی باشند كه برای تولیدشان بشر دست به طبیعت می‌زند، ولی با این حال سالانه درخت‌های بسیاری قطع می‌شود تا از چوب آنها كاغذ تولید شود تا تبدیل به كتاب شوند. اما كتاب‌های صوتی و در كنارشان كتاب‌های الكترونیكی برای تولیدشان درختی قطع نشده و از این حیث اگر شما از مدافعان و دوستداران طبیعت هستید می‌توانید با خیال راحت هدفون خود را در گوش بگذارید و از مطالعه كتاب لذت ببرید.
شنیدن كی بود مانند خواندن؟
از آنجا كه خواندن یك امر شخصی است و هركسی با توجه به روحیات خودش كتاب می‌خواند حتما كتاب‌های صوتی برای برخی انتخاب خوبی نیست. به عبارتی آنهایی كه اهل خط كشیدن زیر عبارات و چندبار خواندن یك پاراگراف یا جمله هستند خیلی نمی‌توانند با كتاب‌های صوتی انس بگیرند و همراه شوند، زیرا یك خواننده مشغول خواندن كتاب با یك آهنگ و سرعت مشخص است و توقفی ندارد مگر
به قدری كه متن ایجاب می‌كند. به همین خاطر مخاطبی كه به صدای او گوش سپرده باید تمام تمركز و حواسش به صدا باشد. شاید این یكی از اولین معایب كتاب‌های صوتی باشد. خواننده فقط می‌خواند و فرصت تامل و درنگ برای شنونده باقی نمی‌گذارد. علاوه بر این گاهی شخصیت‌پردازی در ذهن خواننده حین خواندن از روی متن شكل می‌گیرد، ولی وقتی داستان را از زبان یك گوینده می‌شنویم بسیاری از امكانات متن نوشتاری از ما سلب می‌شود؛ مانند همان اتفاقی كه با نقش بستن یك كتاب بر پرده سینما برای مخاطب می‌افتد و دایره بسیاری از اتفاقات كه ممكن است حین مواجهه با متن داشته باشد برایش تنگ‌تر می‌شود. به همین خاطر اگر می‌خواهید گاهی برگردید و یك جمله یا پاراگراف یا حتی یك فصل را از نو بخوانید یا اگر یك شخصیت یا یك اتفاق را فراموش كرده‌اید و لازم است دوباره مرور كنید
باید بگوییم كه كتاب‌های صوتی انتخاب خوبی برای شما نیست، ولی اگر می‌خواهید سرگرم شوید و... حتما كتاب‌های صوتی كمك‌تان می‌كند.
نگرد نیست!
از آنجا كه در كشور ما كتاب خواندن امری عجیب و غیرمعمول نمایش داده شده برای همین «كتاب‌های صوتی» هم خیلی گستردگی و تنوع ندارند و تازه چند سالی است كه كتاب‌های مشهور تبدیل به كتاب صوتی شده‌اند و در دسترس قرار دارند. از این رو اگر از آنهایی هستید كه خیلی به روز می‌خوانید و اهل خواندن تازه‌ها هستید باید یادآوری كنیم كه كتاب‌های صوتی گرهی از مشكل شما باز نمی‌كند و بهتر است از خیر آنها بگذرید. هرچند شاید بتوانید برای مرور كتاب‌هایی كه با آنها خاطره دارید سراغ كتب صوتی بروید، ولی معمولا این‌طور نیست كه ناشران كتاب‌های تازه خود را در این بازار عرضه كنند، زیرا هنوز از اقبال مخاطبان اطلاع ندارند و ترجیح می‌دهند در بازار كتب صوتی روی آثاری سرمایه‌گذاری كنند كه مخاطب به آن اقبال نشان داده و اصطلاحا جواب گرفته است. پس اگر اهل گشتن در ویترین تازه‌ها و میز كتاب‌های روز هستید خیلی در بازار كتب صوتی نگردید، چون نیست!
سخت‌خوانی
یكی از ایراداتی كه برخی بسترهای عرضه كتب صوتی دارند این است كه كتاب حتما باید در همان بستر شنیده شود و اگر آن نرم‌افزار بسته باشد نمی‌توان به كتاب گوش سپرد. شاید این یك حسن باشد كه برای جلوگیری از به سرقت رفتن نسخه صوتی یك كتاب آن را بر بستر نرم‌افزارهای خاصی عرضه می‌كنند، ولی به هر صورت یك قید دست و پا گیر است كه گاهی برخی را از ادامه مسیر منصرف می‌كند. باید برایش فكری كرد!
شاید قبل از هرچیز در ماجرای استفاده از محصولات فرهنگی، به‌خصوص در این روزگار كه فكر نان بودن از اوجب واجبات است، توجه به برچسب قیمت آنها اولویت داشته باشد. حتی قبل از این‌كه بخواهیم درباره اهمیت استفاده از آنها و منافعی كه برایمان دارند حرف بزنیم! پس بهتر است قبل از هرچیزی درباره این نكته حرف بزنیم كه آیا تهیه كتاب صوتی صرف می‌كند یا این‌كه بهتر است سراغ نسخه‌های چاپی و كاغذی برویم و خودمان را دردسر ندهیم. در مروری كه انجام دادیم دو عنوان كتاب پرفروش را بررسی كردیم. كتاب‌هایی كه در میان مخاطبان همیشه با اقبال روبه‌رو هستند؛ «عشق در زمان وبا» اثر نویسنده كلمبیایی، گابریل گارسیا ماركز (با ترجمه بهمن فرزانه) و «مرشد و مارگریتا» اثر نویسنده روس میخائیل بولگاكف (با ترجمه عباس میلانی). در این بررسی فقط همین دو ترجمه را مدنظر قرار دادیم وگرنه ترجمه‌های دیگری نیز موجود بودند كه قیمت‌های آنها متفاوت بود و برای این‌كه بتوانیم بررسی دقیق‌تری انجام دهیم ترجیح‌دادیم قالب‌های مختلف یك ترجمه را بررسی كنیم.
در این بررسی به این نتیجه رسیدیم كه شاید نسخه‌های صوتی اختلاف زیادی با نسخه‌های الكترونیكی نداشته باشند. یعنی مثلا اگر حوصله خواندن از روی كتابخوان‌ها یا تبلت یا حتی از روی صفحه نمایشگاه رایانه را داشته باشید می‌توانید كتاب‌های الكترونیك را انتخاب كنید. عده‌ای ممكن است حین حركت (داخل تاكسی یا مترو) نتوانند متنی را از رو بخوانند و دچار سرگیجه و سردرد شوند به همین خاطر به این گروه كتب صوتی را پیشنهاد می‌كنیم. وقتی داشتیم مرور می‌كردیم به این قیمت‌ها درباره دو كتابی كه بالاتر نام بردیم برخوردیم. قیمت نسخه كاغذی «عشق در زمان وبا» ۶۸۰۰۰ تومان بود كه ناشر اعلام كرده بود كه در دست چاپ مجدد است و این یعنی با یك افزایش قیمت حدودا ۳۰۰۰۰ تومانی روبه‌رو خواهیم شد و نسخه چاپی آن گران‌تر خواهد شد، اما فعلا ملاك ما نسخه‌ای است كه در بازار موجود است. نسخه الكترونیكی این كتاب را بستر «طاقچه» با قیمت ۳۰۰۰۰ تومان عرضه می‌كند در حالی كه نسخه صوتی این كتاب بر روی همین بستر (یعنی طاقچه) ۲۹۰۰۰ تومان قیمت دارد و بر روی بستر «نوار» با قیمت ۱۸۸۵۰ تومان در دسترس مخاطبان قرار دارد.
همچنین رمان «مرشد و مارگریتا» كه اخیرا نیز تجدید چاپ شده و قیمت نسخه كاغذی آن با جلد شومیز ۸۰۰۰۰ تومان شده به صورت الكترونیكی ۱۴۵۰۰ تومان است و برای كسانی كه می‌خواهند آن را به صورت صوتی گوش كنند قیمت این كتاب روی «نوار» ۲۱۷۰۰ تومان است كه در بسترهای دیگر ۳۱۰۰۰ تومان عرضه می‌شود.
پس دیدیم كتاب‌های صوتی از نظر قیمت تفاوت زیادی با نسخه‌های الكترونیكی ندارند،
ولی با نسخه‌های كاغذی اختلاف بسیاری دارند و همین می‌تواند عامل ایجاد انگیزه باشد كه یك كتاب را با یك‌سوم تا یك‌چهارم قیمت تهیه كنیم و از خواندن آن لذت ببریم.
طلای کاغذی
حالا كه خیالمان از قیمت راحت شد و دانستیم اصطلاحا «چند چندیم؟» باید روی ماجرای وقت و این حرف‌ها تمركز كنیم. همان بهانه همیشگی كه واقعا گاهی بهانه نیست و زندگی روزانه چنان ما را احاطه می‌كند كه دیگر وقتی برای توجه به خودمان و رسیدن به روح باقی نمی‌ماند تا بتوانیم تغذیه درستی برایش آماده كنیم. اولین مزیتی كه درباره كتاب‌های صوتی می‌توان به عنوان نقطه اتكا به آن اشاره كرد مساله وقت و زمان است. زندگی شهری و درگیری‌های آن بسیاری از ما در مناسبات این زندگی از بین می‌برد. ترافیك و تردد در شهر در طول روز برای رسیدن به محل كار سبب می‌شود بخشی از وقت روزانه ما صرف رفت و آمد شود. به همین خاطر بسیاری خواندن و مطالعه را به‌عنوان یك فعالیت مفید در این اوقات توصیه می‌كنند. با این حال بسیاری نمی‌توانند در خودرو (به‌عنوان سرنشین نه راننده) و مترو یا دیگر وسایل حمل و نقل عمومی كتاب بخوانند، زیرا حركت موجب می‌شود دچار سرگیجه و سردرد شوند. هرچند متخصصان توصیه كرده‌اند حین حركت از مطالعه اجتناب شود كه این نیز مزید بر علت است. یا گاهی افراد خودشان به‌عنوان راننده در حال تردد هستند و این سبب می‌شود نتوانند به متن چشم بدوزند و روی آن تمركز كنند. در این موقعیت كتاب‌های صوتی صاحب مزیت مطلق هستند و می‌توانند به‌عنوان تنها پیشنهاد موجود روی میز باشند. به عبارتی اگر اهل خواندن باشید، ساعت‌هایی كه ترافیك سرسام‌آور شما را در چنبره خود گرفته و راه فراری برایتان نگذاشته، می‌توانید از كتاب‌های صوتی كمك بگیرید و یك ترافیك غنی برای خودتان دست و پا كنید تا جایی كه دیگر دلتان نمی‌خواهد از ترافیك خارج شوید، چون قلاب كتاب شما را شكار كرده و نمی‌خواهید از ماشین خارج شوید تا داستان تمام شود. حتی اگر راننده نباشید هم این موضوع تفاوتی ندارد و می‌توانید با اطمینان به راننده، چشم روی هم بگذارید و كتاب بخوانید. در مجموع كتاب‌های صوتی از نظر زمانی در این موقعیت‌ها كمك شایانی هستند و می‌توانید زمان‌های مرده خود را تبدیل به زمان‌های پربار خود كنید، با كتابخوانی!
دوست طبیعت
كتاب‌های صوتی از آنجا كه برای تولیدشان كاغذی صرف نشده از جمله محصولاتی هستند كه آسیبی به طبیعت نمی‌زنند و می‌توان آنها را دوست‌دار طبیعت نامید. هرچند كتاب‌ها شاید مفیدترین محصولاتی باشند كه برای تولیدشان بشر دست به طبیعت می‌زند، ولی با این حال سالانه درخت‌های بسیاری قطع می‌شود تا از چوب آنها كاغذ تولید شود تا تبدیل به كتاب شوند. اما كتاب‌های صوتی و در كنارشان كتاب‌های الكترونیكی برای تولیدشان درختی قطع نشده و از این حیث اگر شما از مدافعان و دوستداران طبیعت هستید می‌توانید با خیال راحت هدفون خود را در گوش بگذارید و از مطالعه كتاب لذت ببرید.
شنیدن كی بود مانند خواندن؟
از آنجا كه خواندن یك امر شخصی است و هركسی با توجه به روحیات خودش كتاب می‌خواند حتما كتاب‌های صوتی برای برخی انتخاب خوبی نیست. به عبارتی آنهایی كه اهل خط كشیدن زیر عبارات و چندبار خواندن یك پاراگراف یا جمله هستند خیلی نمی‌توانند با كتاب‌های صوتی انس بگیرند و همراه شوند، زیرا یك خواننده مشغول خواندن كتاب با یك آهنگ و سرعت مشخص است و توقفی ندارد مگر
به قدری كه متن ایجاب می‌كند. به همین خاطر مخاطبی كه به صدای او گوش سپرده باید تمام تمركز و حواسش به صدا باشد. شاید این یكی از اولین معایب كتاب‌های صوتی باشد. خواننده فقط می‌خواند و فرصت تامل و درنگ برای شنونده باقی نمی‌گذارد. علاوه بر این گاهی شخصیت‌پردازی در ذهن خواننده حین خواندن از روی متن شكل می‌گیرد، ولی وقتی داستان را از زبان یك گوینده می‌شنویم بسیاری از امكانات متن نوشتاری از ما سلب می‌شود؛ مانند همان اتفاقی كه با نقش بستن یك كتاب بر پرده سینما برای مخاطب می‌افتد و دایره بسیاری از اتفاقات كه ممكن است حین مواجهه با متن داشته باشد برایش تنگ‌تر می‌شود. به همین خاطر اگر می‌خواهید گاهی برگردید و یك جمله یا پاراگراف یا حتی یك فصل را از نو بخوانید یا اگر یك شخصیت یا یك اتفاق را فراموش كرده‌اید و لازم است دوباره مرور كنید
باید بگوییم كه كتاب‌های صوتی انتخاب خوبی برای شما نیست، ولی اگر می‌خواهید سرگرم شوید و... حتما كتاب‌های صوتی كمك‌تان می‌كند.
نگرد نیست!
از آنجا كه در كشور ما كتاب خواندن امری عجیب و غیرمعمول نمایش داده شده برای همین «كتاب‌های صوتی» هم خیلی گستردگی و تنوع ندارند و تازه چند سالی است كه كتاب‌های مشهور تبدیل به كتاب صوتی شده‌اند و در دسترس قرار دارند. از این رو اگر از آنهایی هستید كه خیلی به روز می‌خوانید و اهل خواندن تازه‌ها هستید باید یادآوری كنیم كه كتاب‌های صوتی گرهی از مشكل شما باز نمی‌كند و بهتر است از خیر آنها بگذرید. هرچند شاید بتوانید برای مرور كتاب‌هایی كه با آنها خاطره دارید سراغ كتب صوتی بروید، ولی معمولا این‌طور نیست كه ناشران كتاب‌های تازه خود را در این بازار عرضه كنند، زیرا هنوز از اقبال مخاطبان اطلاع ندارند و ترجیح می‌دهند در بازار كتب صوتی روی آثاری سرمایه‌گذاری كنند كه مخاطب به آن اقبال نشان داده و اصطلاحا جواب گرفته است. پس اگر اهل گشتن در ویترین تازه‌ها و میز كتاب‌های روز هستید خیلی در بازار كتب صوتی نگردید، چون نیست!
سخت‌خوانی
یكی از ایراداتی كه برخی بسترهای عرضه كتب صوتی دارند این است كه كتاب حتما باید در همان بستر شنیده شود و اگر آن نرم‌افزار بسته باشد نمی‌توان به كتاب گوش سپرد. شاید این یك حسن باشد كه برای جلوگیری از به سرقت رفتن نسخه صوتی یك كتاب آن را بر بستر نرم‌افزارهای خاصی عرضه می‌كنند، ولی به هر صورت یك قید دست و پا گیر است كه گاهی برخی را از ادامه مسیر منصرف می‌كند. باید برایش فكری كرد!