چند خاطره از بازیگرانی که نقش شخصیت‌های روحانی را بازی کرده‌اند
ملّا شدن چه مشکل ...
بازی کردن جای هیچ شخصیتی ساده نیست مخصوصا اگر پای یک نقش دینی در میان باشد که مردم روی آن حساس هستند. نقش روحانی یا همان طلبه ملبس از جمله همین نقش‌هاست. کافی است بازیگری که برایش انتخاب می‌شود خوشنام نباشد یا حتی نتواند به‌قدر کافی نمایش خوبی از خود نشان دهد تا گله‌های مردم و حتی مسؤولان شروع شود. البته گاهی این مدل گله‌ها کوتاه‌مدت است و بعد از مدتی مخاطبان اثر متوجه می‌شوند که بازیگر انتخاب شده به‌خوبی از پس نقش بر‌می‌آید اما گاهی این چالش‌ها تا آخر پخش سریال
ادامه خواهد داشت. برای مثال وقتی جواد عزتی در نقش روحانی جوان سریال «دودکش» به ایفای نقش پرداخت در ابتدا انتقاداتی به‌وجود آمد اما در نهایت همه چیز خوب پیش رفت و به یکی از شخصیت‌های محبوب آن سریال تبدیل شد. در این گزارش سراغ نقل‌قول‌های مختلف بازیگرانی می‌رویم که از چالش بازی در نقش روحانی صحبت کردند. شاید این گزاره‌ها نشان دهد که سختی کار این بازیگران به چه شکل و چقدر بوده است. دشواری‌هایی که یادآور آن جمله معروف است که : ملّا شدن چه مشکل ، آدم شدن محال است!
یوسف هاشمی خبرنگار
زندگی در حوزه
جواد عزتی برای این‌که بتواند نقش یک روحانی را بازی کند حدود یک‌هفته در حوزه علمیه زندگی کرده است. شاید راز موفقیت و پیشرفت او در همین تلاشش برای ساخت نقش‌های جذاب باشد. او سابقه بازی در نقش روحانیت را به شکل مکرر دارد. در سریال «دودکش» و «پادری» نقش حاج‌آقای انصاری را داشت و در «طلا و مس»، «فرشته‌ها با هم می‌آیند» و... نیز که آثاری سینمایی هستند با لباس روحانیت جلوی دوربین حاضر شده است. او در مورد نقشش در سریال دودکش می‌گوید:«ابتدا قرار بود در نقش یک پسر جوان زودتر وارد قصه «دودکش» شوم که نویسنده و کارگردان سریال ترجیح دادند نقشم را حذف کنند؛ این در حالی بود که خودم از همان ابتدا در جریان ماجرا بودم و بی‌خبر نبودم تا این‌که به این نتیجه رسیدند که بهتر است در نقش روحانی در سریال ظاهر شوم و من هم چون این نقش را دوست داشتم، پذیرفتم. نقش حاجی‌انصاری در «دودکش» کاراکتر قابل قبول و جذابی است اما به نظرم اگر این نقش بیشتر گسترش داده می‌شد، جذاب‌تر بود.» او در مصاحبه دیگری در رابطه با نحوه رسیدن به شخصیت یک روحانی، گفته:«حقیقت این است که من یک شناخت خیلی نزدیک نسبت به روحانیت داشتم و این هم به این دلیل بود که در میان نزدیکان ما روحانی حضور داشت اما جز این آشنایی شخصی، قبل از فیلم «طلا و مس» که اولین فیلمی بود که در آن نقش روحانی را بازی می‌کردم با هماهنگی آقای منوچهر محمدی همراه بهروز شعیبی به حوزه علمیه رفتم و یک هفته‌ای را آنجا با دوستان طلبه زندگی کردیم و از نزدیک زندگی، رفتار، طرز بیان و برخوردشان را دیدیم و تحقیقات گسترده‌ای داشتیم، حالا بگذریم که هم من و هم آقای شعیبی از نزدیک با روحانیت آشنا بودیم. ولی این‌که من چقدر توانستم به‌درستی این نقش را اجرا کنم به این بستگی دارد که قدرت تحلیل ما چقدر خوب بوده است.»
متفاوت‌ترین نقش زندگی
هومن حاجی‌عبداللهی در سریال نون.خ جزو بازیگرانی بود که نقش یک روحانی را بازی کرد. به‌خاطر سابقه این بازیگر طنز انتقاداتی مطرح شد اما وقتی سریال جلو رفت، منتقدان متوجه شدند انتخاب درستی برای این نقش بوده است. خود حاجی‌عبداللهی در این رابطه می‌گوید:« من در این سریال نقش یک روحانی را ایفا کردم که تاکنون بازی نکرده بودم. شاید دوستان بازیگر این چنین نقشی داشته‌اند اما این تجربه برای من کار سختی بود.من محدودیت‌های زیادی برای ایفای این نقش خاص در «نون.خ» داشتم که قرار بود از قسمت پنجم هم وارد سریال شود. در این سریال متفاوت‌ترین نقش زندگی‌ام را بازی کردم، شاید بعد از این هم چنین اتفاقی نیفتد، چون هر بازیگری چنین نقشی را بازی نکرده است. نقش قشر خاصی را بازی کردم که حساسیت‌ها و محدودیت‌های خاص خودش را داشته؛ خیلی دنبال آن رفتم و با آدم‌هایی که در این قشر زندگی می‌کردند و در آن لباس فعالیت داشتند صحبت کردم، من همه این تلاش‌ها را کردم تا این نقش دربیاید. امیدوارم که موفق شده باشم.»
لحن روحانیت
رضا کیانیان که به رابرت دنیروی ایران معروف است چندباری تجربه بازی کردن در نقش شخصیت‌های روحانی را داشته است؛ شخصیت‌هایی که گاه بسیار کوتاه بودند اما تاثیر زیادی داشته‌اند و در خاطره‌ها ماندگار شدند. یکی از همین نقش‌های کوتاه در سریال ماندگار «کیف‌انگلیسی» بوده که توسط مرحوم ضیاءالدین دری ساخته شده است. کیانیان در رابطه با نحوه انتخاب نقشش برای این سریال می‌گوید:«سال‌ها می‌خواستم نقش‌های متفاوت را به من بدهند. نقش‌های پیچیده را به من بدهند. همیشه در سینما و تلویزیون از این نقش‌ها وجود ندارد. پس من باید بروم بگردم آن را پیدا کنم و بگویم که این نقش را بازی می‌کنم. در کیف انگلیسی آقای دری خدابیامرز یکی از آن نقش‌های سراسری سریال را به من پیشنهاد داد. گفتم این را قبلا بازی کرده‌ام و دیگر لذتی نمی‌برم. اصرار کرد که در سریال بازی کنم. فیلمنامه را خواندم و گفتم این روحانی را بازی می‌کنم و در آن سریال به آن بلندی، نقش به آن کوتاهی دیده شد. این می‌شود شعبده‌بازی من! من از خلق همین شعبده لذت می‌برم.»
رضا کیانیان سال‌ها پیش در گفت‌وگویی با روزنامه «جام‌جم»، درباره ایفای نقش روحانی«کیف انگلیسی» به «جام‌جم» گفته بود: «یادم می‌آید تلویزیون فردی را به عنوان ناظر فرستاده بود که مراقب همه چیز باشد. وقتی اولین پلان را بازی کردم همان آقا درگوش ضیاءالدین دری حرفی زد و به او گفته بود که به من بگوید لحنم شبیه امام(ره) است و باید عوض کنم. من هم گفتم باشد. بعد دوباره بازی کردم و همان آقا گفت لحنم شبیه آقای مطهری است. من هم گفتم باشد. بعد دوباره گفت که لحنم شبیه آقای فلسفی است. من هم به آقای دری گفتم باشد این آقا درست می‌گوید و بعد عمامه و لباسم را درآوردم و گفتم از این به بعد این نقش را همین آقا بازی کند. دری ناراحت شد و گفت چرا بازی نمی‌کنی؟ من هم گفتم مرد حسابی، روحانیت سنتی سه لحن بیشتر ندارد و اگر بخواهم با لحن دیگری صحبت کنم که روحانیت سنتی نیست. بعد هم به او گفتم لحن دیگری هم هست که مختص روحانیون آذری است. بعد از کلی سعی و تلاش و مشورت با لهجه آذری بازی کردم.»
جواد عزتی برای این‌که بتواند نقش یک روحانی را بازی کند حدود یک‌هفته در حوزه علمیه زندگی کرده است. شاید راز موفقیت و پیشرفت او در همین تلاشش برای ساخت نقش‌های جذاب باشد. او سابقه بازی در نقش روحانیت را به شکل مکرر دارد. در سریال «دودکش» و «پادری» نقش حاج‌آقای انصاری را داشت و در «طلا و مس»، «فرشته‌ها با هم می‌آیند» و... نیز که آثاری سینمایی هستند با لباس روحانیت جلوی دوربین حاضر شده است. او در مورد نقشش در سریال دودکش می‌گوید:«ابتدا قرار بود در نقش یک پسر جوان زودتر وارد قصه «دودکش» شوم که نویسنده و کارگردان سریال ترجیح دادند نقشم را حذف کنند؛ این در حالی بود که خودم از همان ابتدا در جریان ماجرا بودم و بی‌خبر نبودم تا این‌که به این نتیجه رسیدند که بهتر است در نقش روحانی در سریال ظاهر شوم و من هم چون این نقش را دوست داشتم، پذیرفتم. نقش حاجی‌انصاری در «دودکش» کاراکتر قابل قبول و جذابی است اما به نظرم اگر این نقش بیشتر گسترش داده می‌شد، جذاب‌تر بود.» او در مصاحبه دیگری در رابطه با نحوه رسیدن به شخصیت یک روحانی، گفته:«حقیقت این است که من یک شناخت خیلی نزدیک نسبت به روحانیت داشتم و این هم به این دلیل بود که در میان نزدیکان ما روحانی حضور داشت اما جز این آشنایی شخصی، قبل از فیلم «طلا و مس» که اولین فیلمی بود که در آن نقش روحانی را بازی می‌کردم با هماهنگی آقای منوچهر محمدی همراه بهروز شعیبی به حوزه علمیه رفتم و یک هفته‌ای را آنجا با دوستان طلبه زندگی کردیم و از نزدیک زندگی، رفتار، طرز بیان و برخوردشان را دیدیم و تحقیقات گسترده‌ای داشتیم، حالا بگذریم که هم من و هم آقای شعیبی از نزدیک با روحانیت آشنا بودیم. ولی این‌که من چقدر توانستم به‌درستی این نقش را اجرا کنم به این بستگی دارد که قدرت تحلیل ما چقدر خوب بوده است.»
متفاوت‌ترین نقش زندگی
هومن حاجی‌عبداللهی در سریال نون.خ جزو بازیگرانی بود که نقش یک روحانی را بازی کرد. به‌خاطر سابقه این بازیگر طنز انتقاداتی مطرح شد اما وقتی سریال جلو رفت، منتقدان متوجه شدند انتخاب درستی برای این نقش بوده است. خود حاجی‌عبداللهی در این رابطه می‌گوید:« من در این سریال نقش یک روحانی را ایفا کردم که تاکنون بازی نکرده بودم. شاید دوستان بازیگر این چنین نقشی داشته‌اند اما این تجربه برای من کار سختی بود.من محدودیت‌های زیادی برای ایفای این نقش خاص در «نون.خ» داشتم که قرار بود از قسمت پنجم هم وارد سریال شود. در این سریال متفاوت‌ترین نقش زندگی‌ام را بازی کردم، شاید بعد از این هم چنین اتفاقی نیفتد، چون هر بازیگری چنین نقشی را بازی نکرده است. نقش قشر خاصی را بازی کردم که حساسیت‌ها و محدودیت‌های خاص خودش را داشته؛ خیلی دنبال آن رفتم و با آدم‌هایی که در این قشر زندگی می‌کردند و در آن لباس فعالیت داشتند صحبت کردم، من همه این تلاش‌ها را کردم تا این نقش دربیاید. امیدوارم که موفق شده باشم.»
لحن روحانیت
رضا کیانیان که به رابرت دنیروی ایران معروف است چندباری تجربه بازی کردن در نقش شخصیت‌های روحانی را داشته است؛ شخصیت‌هایی که گاه بسیار کوتاه بودند اما تاثیر زیادی داشته‌اند و در خاطره‌ها ماندگار شدند. یکی از همین نقش‌های کوتاه در سریال ماندگار «کیف‌انگلیسی» بوده که توسط مرحوم ضیاءالدین دری ساخته شده است. کیانیان در رابطه با نحوه انتخاب نقشش برای این سریال می‌گوید:«سال‌ها می‌خواستم نقش‌های متفاوت را به من بدهند. نقش‌های پیچیده را به من بدهند. همیشه در سینما و تلویزیون از این نقش‌ها وجود ندارد. پس من باید بروم بگردم آن را پیدا کنم و بگویم که این نقش را بازی می‌کنم. در کیف انگلیسی آقای دری خدابیامرز یکی از آن نقش‌های سراسری سریال را به من پیشنهاد داد. گفتم این را قبلا بازی کرده‌ام و دیگر لذتی نمی‌برم. اصرار کرد که در سریال بازی کنم. فیلمنامه را خواندم و گفتم این روحانی را بازی می‌کنم و در آن سریال به آن بلندی، نقش به آن کوتاهی دیده شد. این می‌شود شعبده‌بازی من! من از خلق همین شعبده لذت می‌برم.»
رضا کیانیان سال‌ها پیش در گفت‌وگویی با روزنامه «جام‌جم»، درباره ایفای نقش روحانی«کیف انگلیسی» به «جام‌جم» گفته بود: «یادم می‌آید تلویزیون فردی را به عنوان ناظر فرستاده بود که مراقب همه چیز باشد. وقتی اولین پلان را بازی کردم همان آقا درگوش ضیاءالدین دری حرفی زد و به او گفته بود که به من بگوید لحنم شبیه امام(ره) است و باید عوض کنم. من هم گفتم باشد. بعد دوباره بازی کردم و همان آقا گفت لحنم شبیه آقای مطهری است. من هم گفتم باشد. بعد دوباره گفت که لحنم شبیه آقای فلسفی است. من هم به آقای دری گفتم باشد این آقا درست می‌گوید و بعد عمامه و لباسم را درآوردم و گفتم از این به بعد این نقش را همین آقا بازی کند. دری ناراحت شد و گفت چرا بازی نمی‌کنی؟ من هم گفتم مرد حسابی، روحانیت سنتی سه لحن بیشتر ندارد و اگر بخواهم با لحن دیگری صحبت کنم که روحانیت سنتی نیست. بعد هم به او گفتم لحن دیگری هم هست که مختص روحانیون آذری است. بعد از کلی سعی و تلاش و مشورت با لهجه آذری بازی کردم.»